I SA/Łd 343/17

Dnia 20 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji określającej i zabezpieczającej na majątku spółki przyszłe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z 26 kwietnia 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji określającej i zabezpieczającej na majątku spółki przyszłe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą w zakresie hurtowej i detalicznej sprzedaży paliw płynnych oraz usług transportowych. Rok obrotowy 2016 strona zakończyła stratą w wysokości ok. 432.000 zł. Za rok 2015 również odnotowała stratę bilansową na poziomie 134.000 zł, zaś w zeznaniu podatkowym CIT-8 wykazała stratę w wysokości ok. 120.000 zł. Kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 200.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości ok. 327.000 zł. Wartość posiadanych przez wnioskodawczynię środków trwałych na koniec 2016 roku wynosiła ok. 337.000 zł, przy czym jej aktywa trwałe stanowią budynki i lokale oraz środki transportu. Aktywa obrotowe spółki zamykają się kwotą ok. 1.790.000 zł i stanowią je towary w kwocie ok. 249.000 zł oraz należności z tytułu dostaw towarów i usług w kwocie 957.000 zł, oraz należności z tytułu podatków i innych tytułów. Na koniec 2016 roku spółka posiadała też ponad 300.000 zł w kasie i na rachunkach bankowych. Z przedstawionych deklaracji VAT- 7 wynika, że w listopadzie 2016 roku spółka uzyskała przychód w wysokości 300.326 zł, w grudniu 2016 roku jej przychód wyniósł 201.533 zł, w styczniu br przychody spółki wyniosły 192.815 zł zaś jej przychód za luty 2017 roku zamknął się kwotą 35.532 zł. Uwzględniając wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł) referendarz uznał, że rozmiar działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków z których mogłaby opłacić wpis od skargi w najniższej możliwej wysokości. Z nadesłanej informacji wynika, że istotnie ograniczeniu uległ rozmiar działalności skarżącej jednak wnioskodawczyni w dalszym ciągu obraca środkami wielokrotnie przewyższającymi obciążającą ją opłatę sądową brak więc podstaw do przyznania jej wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z 26 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem nadesłała ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka od kwietnia 2017 roku nie uzyskuje przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej od 1 lipca 2017 roku zawiesiła swoją działalność. Po stronie zobowiązań spółki pozostaje jedynie czynsz za najem lokalu w którym strona ma siedzibę. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika, że w styczniu br odnotowała stratę na poziomie 25.561 zł. Z bilansu na dzień 31 stycznia 2017 roku wynika, że kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 200.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości ok. 327.000 zł. Spółka zbyła aktywa trwałe w postaci budynków i lokali i obecnie jedynymi składniami jej majątku trwałego pozostają środki transportu o wartości 56.350 zł. Aktywa obrotowe spółki zamykają się kwotą ok. 1.323.510 zł i stanowią je towary w kwocie ok. 89.043 zł oraz należności z tytułu dostaw towarów i usług w kwocie 929.000 zł, oraz należności z tytułu podatków i innych tytułów. Na koniec stycznia 2017 roku spółka posiadała też ponad 29.000 zł w kasie i na rachunkach bankowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 26 kwietnia 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, spółka wskazała na zawieszenie swojej działalności gospodarczej jako na okoliczność uzasadniającą przyznanie wnioskowanego zwolnienia od kosztów. W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter wyjątkowy oznacza to, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych winien być spowodowany czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi i nie może być przez nią zawiniony. W orzecznictwie za utrwalone uznać należy stanowisko zgodnie z którym osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i co za tym idzie, nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że środków tych nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951, z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 553/13, LEX nr 1460148, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zaprzestała co prawda prowadzenia działalności gospodarczej, a więc nie uzyskuje bieżących przychodów jednak w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym i reguluje swoje zobowiązania z tytułu wynajmu lokalu w którym ma siedzibą. Nadto z nadesłanego bilansu wynika, że pozbyła się części posiadanego majątku w postaci budynków nie wskazując przeznaczenia uzyskanych z tego tytułu środków. Nadto spółka dysponuje także kapitałem zapasowym w wysokości 327.000 zł mogącym stanowić źródło pokrycia obciążających ją kosztów sądowych. Zobowiązaniom prywatnoprawnym skarżącej nie można przyznać pierwszeństwa przed należnościami z tytułu opłaty sądowej brak więc podstaw do przyznania jej wnioskowanego zwolnienia z obowiązku jej poniesienia. Nadto w przypadku spółek, Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia koniecznych wydatków, udziałowcy mają możliwości prawne by wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki bądź to w formie dopłat bądź pożyczki udzielonej przez udziałowców. Bezsprzecznie kwota obciążających stronę kosztów procesu nie może być uznana za na tyle znaczącą, by niemożliwym było jej poniesienia dla podmiotu gospodarczego, którym strona pozostaje. Dlatego też mimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie można uznać by wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.