I SA/Łd 346/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-10
Skład orzekający: Anna Świderska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, jeśli jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla podatnika ze względu na jego trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy podatnik wraz z rodziną znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada własnych dochodów, a jego jedynym wartościowym majątkiem jest dom, może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W takim przypadku, gdy egzekucja należności podatkowych może doprowadzić do utraty tego domu, zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec i październik 2009 r. w kwocie 17.580 zł. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując trudną sytuacją materialną swoją i rodziny, brakiem dochodów oraz posiadaniem jedynie domu, który może być przedmiotem egzekucji. Skarżący wskazał również na inne decyzje podatkowe wydane wobec niego i jego żony, opiewające na łączną kwotę ponad 200 tys. zł.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec i październik 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
S. B. wystąpił 27 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec i październik 2009 r. w łącznej kwocie 17.580 zł.
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że oprócz decyzji dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2009 r. w stosunku do niego wydano szereg innych decyzji tj. w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług za 2011 r. (zobowiązanie w wysokości 4.741 zł), w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r (zobowiązanie w kwocie 78.767 zł) oraz w zakresie odsetek od należnych zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące 2009 r. (w kwocie ogółem 8.212,99 zł). Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M.. wydał skarżącemu także drugą decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 2011 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 4.726 zł. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji wydał dwie decyzje podatkowe dla małżonki podatnika J.B., określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2009 r. w łącznej kwocie 82.700 zł i za 2011 r. w kwocie 10.742 zł, przyjmując analogicznie jak w sprawie skarżącego argumentację, że sprzedaż nieruchomości przez małżonków była działalnością gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami.
W dalszej części wniosku skarżący oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają żadnych środków finansowych na spłatę tych należności. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów z uwagi na brak pracy, nie pobiera żadnego zasiłku ani innych świadczeń. Wszelkie starania o pracę nie przynoszą skutku. Prowadzi wspólnie z żoną gospodarstwo domowe. Zdaniem skarżącego realizacja zaskarżonej decyzji spowoduje szkodę w postaci zwiększenia kosztów postępowania egzekucyjnego, pogrąży skarżącego i rodzinę w jeszcze większych długach, a skutki realizacji tej decyzji będą nieodwracalne.
Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, dwoma synami oraz matką. Źródłem utrzymania tego gospodarstwa jest emerytura matki skarżącego, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.014 zł miesięcznie, dochody z działalności gospodarczej syna skarżącego, które w 2014 r. zamknęły się kwotą 77.385 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę ok. 6.500 zł oraz dochód żony wnioskodawcy w wysokości 210 zł miesięcznie, z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu. Wnioskodawca w 2007 r. uległ wypadkowi, stracił 2 palce oraz uszkodził lewą rękę, obecnie ma 63 lata i nie może znaleźć pracy. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 350 m2, na którego budowę zaciągnął kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.100 zł oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,9 ha; nie posiada innego majątku. Obecnie wnioskodawca ma zablokowane przez urząd skarbowy rachunki bankowe, a kredyt hipoteczny spłaca jego syn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (§ 3).
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166-168).
W niniejszej sprawie skarżący już w skardze wskazał na swoją trudną sytuację materialną. Dane co do tej sytuacji uzupełnił w dalszej korespondencji prowadzonej w związku ze złożonym równolegle wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Biorąc zatem pod uwagę, że podatnik wraz z żoną pozostają w istocie na utrzymaniu syna i matki podatnika, nie ma własnych dochodów, a jego jedynym wartościowym majątkiem jest dom, w którym przebywa z rodziną, wykonanie zaskarżonej decyzji oraz równolegle wydanych decyzji wobec podatnika i jego żony, to jest wyegzekwowanie kwoty ponad 200 tys. zł, będzie najprawdopodobniej wymagało skierowania egzekucji do wspomnianego domu. W tej sytuacji, jeszcze przed rozpoznaniem skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, mogą zaistnieć trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spełniona zatem została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło