I SA/Łd 347/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-06-15
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego. Jednakże, całkowite zwolnienie od kosztów nie jest uzasadnione, gdyż strona ma obowiązek poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, a średni miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym pozwala na wygospodarowanie części wpisu.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT i wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, dwoma synami i matką, a jego sytuacja finansowa jest trudna z uwagi na wiek, stan zdrowia i brak możliwości znalezienia pracy. Mimo znaczących dochodów syna i żony, skarżący posiada zadłużony dom i nieruchomość rolną. Referendarz sądowy ocenił, że skarżący wykazał częściową zasadność wniosku.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu S. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu S. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 27 lutego 2015 roku S. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną, dwoma synami oraz matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura jego matki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.014 zł, dochody z działalności gospodarczej jego syna, które w 2014 roku zamknęły się kwotą 77.385 zł co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę ok. 6.500 zł. oraz dochód żony wnioskodawcy w wysokości 210 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu jako kosmetyczka. Wnioskodawca w 2007 roku uległ wypadkowi stracił 2 palce oraz uszkodził lewą rękę, obecnie ma 63 lata i nie może znaleźć pracy. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 350 m2, na którego budowę zaciągną kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.100 zł, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,9 ha, nie posiada innego majątku. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 370 zł (opał i opłata za prąd). Skarżący ma zablokowane przez urząd skarbowy rachunki bankowe, kredyt hipoteczny spłaca jego syn.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że S.B. wspólnie z żoną, dwoma synami oraz matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura jego matki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.014 zł, dochody z działalności gospodarczej jego syna, które w 2014 roku w przeliczeniu na miesiąc zamknęły się kwotą ok. 6.500 zł. oraz dochód żony wnioskodawcy w wysokości 210 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu. Wnioskodawca ze względu na swój wiek oraz zły stan zdrowia nie może znaleźć pracy. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 350 m2, na którego budowę zaciągną kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.100 zł, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,9 ha, nie posiada innego majątku. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 370 zł (opał i opłata za prąd). Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (190 zł) oraz fakt, że ze skarg wnioskodawcy i jego żony przed tutejszym sądem zawisły jeszcze dwie sprawy, a łączna wysokość wymaganych wpisów od skargi zamyka się kwotą 1.246 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może też uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącego jego zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętego kredytu. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Wnioskodawca co prawda nie posiada własnych dochodów jednak pozostaje na utrzymaniu swojej rodziny, w której średni miesięczny dochód na jedną osobę wynosi około 1.500 zł. Dochód ten w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 100 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło