I SA/Łd 348/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2009 roku oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w tym podatku do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2009 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. J. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 lipca 2018 r. oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2009 r. oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym podatku do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2009 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 4 września 2018 r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 1.646 zł. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 11 września 2018 r. W dniu 17 września 2018 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu podniósł, że wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. otworzył przyśpieszone postępowanie układowe wobec skarżącego. Wnioskodawca oświadczył, że zawarł ze swoimi wierzycielami układ, z którego musi się wywiązać by nie dopuścić do upadłości. W związku z tym wszystkie wypracowane środki przeznacza na spłatę długów objętych układem oraz na kontynuowanie działalności gospodarczej. Zdaniem wnioskodawcy zapłata wpisu dokonałaby się kosztem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na formularzu PPF skarżący wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, która jest jego jedynym źródłem utrzymania. Od trzech miesięcy przedsiębiorstwo skarżącego przynosi straty. W II kwartale skarżący osiągnął zysk w wysokości 22.000 zł, który w całości przeznaczył na spłatę zaległych zobowiązań. Wnioskodawca wymienił następujące, ponoszone miesięcznie, zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz zobowiązania osobiste: "stałe wydatki firmowe" – 35.000 zł, "wydatki eksploatacyjne firmy" – 6.600 zł, umowy kredytowe i leasingowe – 80.000 zł. Pozostałe zobowiązania przedsiębiorstwa wynoszą 1.875.000 zł. Według złożonego oświadczenia wydatki na utrzymanie domu wynoszą 1.400 zł. Na nieruchomościach są ustanowione hipoteki, które zabezpieczają wykonanie zobowiązań kredytowych zaciągniętych w A. Banku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Posiada dom o powierzchni 220 m2 wraz z gruntem o powierzchni 1.300 m2 o wartości 600.000 zł. Posiada również trzy nieruchomości o charakterze przemysłowym o powierzchni: 5.060 m2, 13.000 m2, 25.000 m2 o wartości odpowiednio: 2.500.000 zł, 900.000 zł i 600.000 zł oraz nieruchomość rekreacyjną o powierzchni 950 m2 i wartości 80.000 zł. Według oświadczenia wszystkie nieruchomości są przedmiotem zabezpieczenia na rzecz A. Banku lub "instytucji finansowej" (załącznik nr 6 do wniosku). Wnioskodawca podał, że jego żona osiąga dochód z umowy o pracę w wysokości 1.700 zł, oraz powtórzył informację zawartą w uzasadnieniu wniosku, że w ostatnich trzech miesiącach poniósł stratę z działalności gospodarczej. Wnioskodawca wymienił zobowiązania i wydatki stałe w czterech załącznikach do wniosku. Zgodnie z załącznikiem 1 wnioskodawca ponosi stałe wydatki eksploatacyjne: woda – 150 zł, gaz – 500 zł, opróżnianie szamba – 110 zł, energia elektryczna – 400 zł, podatek od nieruchomości – 77 zł, telefon – 94 zł, usuwanie śmieci – 48 zł (łącznie 1.379 zł). W załączniku nr 2 skarżący oświadczył, że ciążą na nim zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu VAT za 2017 r., VAT za 2009 r. i PIT 36L w wysokościach: 141.445,94 zł, 300.597,51 zł i 191.416,19 zł. Zobowiązania wnioskodawcy wobec wierzycieli, z którymi zawarł układ wynoszą 320.988 zł. Według oświadczenia skarżący rozpocznie spłacać te należności od 2019 r. Bieżące zobowiązania przedsiębiorstwa (zakup towarów i usług) wynoszą 398.000 zł. Wnioskodawca wymienił również należność zasądzoną na rzecz F. P. w wysokości 256.731,63 zł. W załączniku nr 3 skarżący wymienił długi z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz z umowy leasingowej. Z zestawienia wynika, że raty z tytułu tych zobowiązań wynoszą prawie 80.000 zł. Z załącznika numer 4 wynika, że miesięczne wydatki na zaległe zobowiązania podatkowe wynoszą 35.000 zł. Skarżący oświadczył, że miesięczne wydatki eksploatacyjne związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa wynoszą około 6.600 zł. Z załącznika nr 5 stanowiącego rachunek zysków i strat wynika, że za pierwsze półrocze 2018 r. skarżący osiągnął zysk w wysokości 22.059,36 zł, natomiast w roku 2017 zysk wyniósł 274.035,06 zł. Oprócz dokumentów oznaczonych jako załącznik do wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący złożył do akt szereg dokumentów, w tym m.in. dwie umowy kredytowe z A. Bankiem wraz z aneksami, umowę leasingu z D., umowę pożyczki z E., umowę o kredyt obrotowy z B. Bankiem , umowę pożyczki ekspresowej z Bankiem C., umowę pożyczki gotówkowej z Bankiem D., umowę kredytu gotówkowego z E. Bankiem, dwie umowy pożyczki z B. K. B., umowę o pracę żony skarżącego z 10 stycznia 2018 r., dokumenty potwierdzające wysokość wydatków eksploatacyjnych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz dokumenty dotyczące wydatków związanych z utrzymaniem domu, postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. o otworzeniu przyśpieszonego postępowania układowego wraz z planem restrukturyzacyjnym, dwie decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczące określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2009 i z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., trzy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych, rachunki zysków i strat na dzień 31 maja i 30 czerwca 2018 r., bilans wraz z informacją dodatkową za 2017 r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2017 (PIT-36L), z którego wynika, że żona skarżącego osiągnęła dochód w wysokości 28.368 zł z pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach Spółki jawnej C., która aktualnie jest jej pracodawcą, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2017 (PIT-36L), z którego wynika, że skarżący poniósł stratę z działalności gospodarczej w wysokości 415.304 zł oraz wyciągi z rachunków bankowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w wysokości 1.646 zł, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek zasługuje na uwzględnienie, pomimo że wnioskodawca posiada nieruchomości o znacznej wartości oraz prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskiwał, zwłaszcza w przeszłości, bardzo wysokie przychody i dochody. Zasadniczym argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy jest to, iż zgodnie z postanowieniem z [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł. –Ś. w Ł. otworzył wobec skarżącego przyśpieszone postępowanie restrukturyzacyjne, uznając że skarżący jest niewypłacalny. Z planu restrukturyzacyjnego wynika, że w roku 2013 skarżący osiągnął przychód w wysokości 15.067.288,57 zł i dochód w wysokości 717.041 zł. Przychody i dochody te w kolejnych latach malały. W roku 2017 przychód wyniósł 5.699.080,35 zł, zaś dochód 274.035 zł. W pierwszym półroczu 2018 roku skarżący osiągnął przychód w wysokości 2.466.637,15 zł i dochód 22.059 zł. Odnotować przy tym należy, że na wysokość przychodu i dochodu w roku 2017 i pierwszej połowie 2018 r. istotny wpływ miała sprzedaż środków trwałych. Z rachunku zysków i strat wynika, że w 2017 r. zysk z tego tytułu wyniósł 1.662.250,36 zł natomiast w roku 2018 – 276.422 zł. Według oświadczenia zawartego we wniosku w ostatnich trzech miesiącach skarżący poniósł stratę, przy czym nie wskazał jej wysokości. Z postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. –Ś. w Ł. z [...] r. zatwierdzającego układ z wierzycielami, wynika że skarżący jest zadłużony wobec wierzycieli objętych postępowaniem układowym na kwotę 321.083,97 zł. Zgodnie z postanowieniem skarżący ma obowiązek rozpocząć spłatę ww. kwoty od 2 stycznia 2019 r. Skarżący jest zadłużony z tytułu szeregu umów kredytowych i pożyczek oraz umowy leasingowej. Zgodnie z zestawieniem stanowiącym załącznik nr 3 do wniosku, skarżący spłaca miesięcznie raty z tego tytułu w wysokości prawie 80.000 zł. Skarżący posiada również zaległości podatkowe, które spłaca ratalnie. Z załączonych do wniosku trzech decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (z [...] i [...] maja oraz [...] czerwca 2018 r.) wynika, że skarżący spłaca raty podatkowe w wysokości około 35.000 zł. Z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z [...] r. wynika, że sąd zasądził od skarżącego na rzecz F. P. kwotę 306.588 zł. Ponadto według oświadczenia skarżącego miesięczne wydatki związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa wynoszą 398.000 zł. Biorąc pod uwagę stopień zadłużenia skarżącego oraz konieczność ponoszenia wydatków bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa, referendarz ocenił, że zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej jest uzasadnione, mimo że wysokość tej opłaty jest niewielka w porównaniu z środkami pieniężnymi, którymi operuje skarżący, co wynika z załączonych do akt wyciągów z rachunku bankowego. Wobec powyższego referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Ake.