I SA/Łd 35/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-04-13
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Mimo przedstawienia pewnych informacji o dochodach i zawieszeniu działalności gospodarczej, skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy szczegółowe dane o majątku spółki, co uniemożliwiło pełną ocenę jego możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżący S. Cz. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego VAT i solidarnej odpowiedzialności. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podając, że zawiesił działalność gospodarczą, nie posiada dochodów i jest współwłaścicielem domu. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia, jednak referendarz sądowy uznał je za niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – S. Cz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Cz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Cz. i I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego spółce jawnej w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – S. Cz. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
S. C. wstąpił wraz z I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego spółce jawnej w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł S. C. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku tym skarżący podał, że w dniu [...] r. zawiesił działalność gospodarczą i od tego dnia jest osobą niepracującą, nie posiada dochodu i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny jego majątek stanowi udział o wartości ½ we współwłasności domu o pow. 159 m2. W pozostałej części dom należy do I. K.. Ponadto skarżący wskazał, że zarówno on, jak i I. K. nie osiągają żadnych dochodów. Jedynie L. K. uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.700 zł brutto.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: wskazania wszystkich osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a także jednoznacznego wyjaśnienia, czy w gospodarstwie tym pozostają I. K. i L. K. (a jeśli tak - zobowiązano skarżącego do wykazania majątku i dochodów tych osób wraz z nadesłaniem wyciągów z rachunków bankowych tych osób za ostatnie 3 miesiące), nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych (w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą z okresu ostatnich 3 miesięcy), wykazania składników majątkowych należących do "A" Spółki jawnej S. C., I. K., W. S. oraz przedstawienia dokumentów odzwierciedlających aktualną kondycję finansową Spółki (np. rachunku zysków i strat, bilansu, deklaracji podatkowych itp.) oraz określenia kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 20 marca 2012 r. wyjaśnił, że I. K. i L. K. na dzień sporządzania pisma nie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał przy tym, że obecnie jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku. Nie osiąga żadnych dochodów i korzysta z pomocy najbliższej rodziny. Spółka jawna "A" zawiesiła działalność z dniem 14 lipca 2009 r. na okres dwóch lat. W dniu 7 września 2011 r. nastąpiło kolejne przedłużenie zawieszenia działalności na dwa lata. Powodem zawieszenia działalności jest brak płynności finansowej i straty, jakie Spółka poniosła do dnia 14 lipca 2009 r. Do pisma skarżący załączył zeznania podatkowe za lata 2009-2010, postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł.- Ś. w Ł. z dnia [...] r. dotyczące kwestii zawieszenia działalności przez Spółkę, a ponadto decyzję dotyczącą odmowy przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny. Jest współwłaścicielem domu o pow. 159 m2.
W 2009 roku osiągnął dochód w wysokości 23.364,80 zł (według PIT-36), natomiast w 2010 roku skarżący nie osiągnął żadnego dochodu (według PIT-36). Spółka jawna "A", której skarżący jest wspólnikiem, zawiesiła działalność z dniem 14 lipca 2009 r. na okres dwóch lat. W dniu 7 września 2011 r. nastąpiło kolejne przedłużenie zawieszenia działalności na dwa lata. Okoliczności te potwierdza nadesłane przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia [...] r.
Jednakże w kontekście oceny powyżej przedstawionej sytuacji majątkowej wnioskodawcy uwagę zwraca brak nadesłania przez skarżącego wymaganych zarządzeniem z dnia [...] r. wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także brak wskazania składników majątkowych należących do Spółki "A" Sp. jawna, a ponadto nieokreślenia kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie przez wnioskodawcę na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne. Skarżący w żadnej mierze nie wyjaśnił także przyczyn, z powodu których informacje te pominął milczeniem.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza brak nadesłania wymaganych wyciągów z rachunków bankowych i brak wskazania składników majątkowych Spółki, Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie dołożył wystarczających starań, aby zobrazować swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiających jej ocenę w kontekście wskazanych na wstępie przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2
pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło