I SA/Łd 352/09

Dnia 10 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R.M. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2005 roku. We wniosku tym skarżący podał, że jest rozwiedziony i płaci alimenty na rzecz żony i syna w kwocie 1200 zł. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia w łącznej kwocie 2.316 zł. W 2008 roku poniósł stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 9.059,92 zł. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie posiada majątku, za wyjątkiem mieszkania spółdzielczego o pow. 53 m2 oraz zakupionego na kredyt samochodu marki Opel Astra II, rok produkcji 2006. Wskazał przy tym, że ponosi wydatki związane ze spłatą tego kredytu oraz kosztami utrzymania mieszkania i ubezpieczenia w łącznej kwocie 1.158 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 21 lipca 2009 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie przez skarżącego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe (bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych) oraz wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, a także udokumentowania wysokości bieżących dochodów, na które wskazuje we wniosku, obciążających go świadczeń alimentacyjnych oraz miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, a ponadto do złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe – w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 31 sierpnia 2009 roku zawarł wymagane powyższym zarządzeniem informacje, załączając przy tym dokumenty i informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz załączonych do akt sprawy dodatkowych informacji i dokumentów wynika, że skarżący jest rozwiedziony. Ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem żony i syna w kwocie 1200 zł łącznie. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia w łącznej kwocie 2.316 zł. Nie posiada majątku, za wyjątkiem mieszkania spółdzielczego o pow. 53 m2 oraz zakupionego na kredyt samochodu marki Opel Astra II, rok produkcji 2006. Ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz spłatą kredytu na zakup samochodu. Niemniej jednak skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wskazane we wniosku kwoty wydatków z tytułu opłat za wodę, energię elektryczną oraz ubezpieczenie. Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych oraz zeznania podatkowego za 2008 rok dowodzi, że skarżący w okresie złożenia wniosku (tj. w dniu 29 lipca 2009 roku) otrzymał zwrot nadpłaconego podatku w kwocie 1.987 zł, a saldo jego rachunku na dzień 27 sierpnia 2009 roku wynosiło 1.954,57 zł. Ponadto z nadesłanych deklaracji podatkowych (VAT-7) wynika, że w ramach prowadzonej firmy sportowo-rekreacyjnej skarżący dokonał dostawy usług na kwotę 25.888 zł (w miesiącu czerwcu), w miesiącu lipcu z kolei na kwotę 6.645 zł, dokonując przy tym nabycia towarów i usług na kwotę 25.303 zł. Zawarte w tychże deklaracjach dane dowodzą zatem, że prowadzona przez niego działalność cieszy się zainteresowaniem na rynku, a co za tym idzie, dane te – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie potwierdzają spadku jego dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego, podana kwota środków zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącego z tytułu zwrotu nadpłaconego podatku, wobec kwoty wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie (200 zł), przy jednoczesnym uwzględnieniu udokumentowanych wydatków skarżącego oraz wysokości uiszczonych dotychczas opłat sądowych - pozwala przyjąć, że jest on w stanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym kosztów wpisu od złożonej skargi. Tym samym uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem jedynie wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)