I SA/Łd 353/04
WyrokWSA w Łodzi2004-10-15
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Świderska, Sędzia NSA P. Janicki, Sędzia NSA P. Kiss
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oprocentowanie nadpłaty podatku, odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej powinno być naliczane zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązującymi w momencie zwrotu nadpłaty, czy też z uwzględnieniem przepisów wprowadzonych później, a także czy przepisy Kodeksu cywilnego mogą stanowić podstawę do żądania dodatkowego oprocentowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie opiera się na tym, że oprocentowanie nadpłat, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej powinno być naliczane zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązującymi w momencie zwrotu nadpłaty. Przepisy wprowadzone po dacie zwrotu, w tym art. 78a Ordynacji podatkowej, nie mają zastosowania, a przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą być podstawą orzekania przez sąd administracyjny w tej sprawie.Stan faktyczny
Spółka A domagała się wypłaty oprocentowania od zwróconej nadpłaty podatku, odsetek za zwłokę oraz zwrotu opłaty prolongacyjnej wraz z jej oprocentowaniem. Po uchyleniu przez NSA decyzji stwierdzającej odpowiedzialność spółki, powstała nadpłata, która została zwrócona wraz z odsetkami. Spółka kwestionowała wysokość naliczonego oprocentowania oraz odmowę zwrotu oprocentowania opłaty prolongacyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję uwzględniającą częściowo żądania spółki, jednak spółka nadal uważała, że kwota należnego oprocentowania jest zaniżona. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska, Sędziowie NSA P. Janicki, P. Kiss (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wypłacie opłaty prolongacyjnej oraz oprocentowania nadpłaty podatku, odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej. oddala skargę
W dniu 30 października 2001 r. Izba Skarbowa w Ł. mając na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 08.06.2001r. sygn. akt I S.A./Łd 727/99 uchyliła decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., którą stwierdzono odpowiedzialność spółki z o.o. "A" za nie pobrany zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych za 1996 r. w kwocie 82.798 zł oraz umorzyła postępowanie w sprawie. Wcześniej Urząd Skarbowy Ł. – Ś. wyegzekwował od spółki na poczet zaległości podatkowej część kwoty, a pozostałą kwotę podatku wraz z odsetkami za zwłokę spółka spłaciła w ratach. W związku z rozłożeniem części zaległości na raty spółka zapłaciła również opłatę prolongacyjną, a cała zaległość z odsetkami i opłatą prolongacyjną zostały zapłacone przed końcem 1999 r.
W wyniku powyższej decyzji Izby Skarbowej na koncie spółki powstała nadpłata w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r., w kwocie 82.798 zł, którą wraz z zapłaconymi przez spółkę odsetkami za zwłokę w wysokości 116.320,90 zł Urząd Skarbowy Ł. – Ś. zwrócił w całości na jej konto w dniu 12 listopada 2001 r.
W dniu 21 grudnia 2001 r. spółka wystąpiła do Urzędu Skarbowego o:
- wypłatę oprocentowania od zwróconej nadpłaty podatkowej oraz od odsetek za zwłokę,
- zwrot opłaty prolongacyjnej w kwocie 2.895,20 zł wraz z jej oprocentowaniem.
Urząd Skarbowy Ł. – Ś. decyzją z dnia [...] orzekł o wypłacie :
- oprocentowania w wysokości 75.758,80 zł z tytułu nadpłaconego podatku, naliczonego za okres od dnia wpłaty do dnia dokonania jego zwrotu,
- oprocentowania w kwocie 19.535,50 zł z tytułu zapłaconych przez spółkę odsetek za zwłokę, naliczonego za okres od dnia 5 czerwca 2001r. do dnia ich zwrotu, natomiast odmówił oprocentowania i zwrotu opłaty prolongacyjnej. Dokonanie orzeczonego zwrotu oprocentowania nadpłaconego podatku oraz oprocentowania odsetek za zwłokę nastąpiło w dn.14.02.2002r.
Po rozpoznaniu wniesionego przez spółkę odwołania Izba Skarbowa uchyliła powyższą decyzję Urzędu w części dotyczącej odmowy zwrotu opłaty prolongacyjnej i orzekła o jej wypłacie w kwocie 2.895,20 zł, natomiast utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części dotyczącej odmowy zwrotu oprocentowania opłaty prolongacyjnej oraz dodatkowego oprocentowania nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę. Zwrot przedmiotowej opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.895,20 zł na rzecz spółki / bez oprocentowania/ został dokonany w dn.03.07.2002r.
W złożonej do Sądu skardze na powyższą decyzję w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji spółka zarzucając naruszenie w szczególności przepisów art.72 par.1, art.77 par.1 i par.2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdziła, że nie zostało jej zwrócone pełne oprocentowanie odsetek za zwłokę za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu, a także bezpodstawnie odmówiono jej zwrotu oprocentowania opłaty prolongacyjnej, będącej podobnie jak zwrócony wcześniej podatek i odsetki za zwłokę nienależnym świadczeniem, uiszczonym na rzecz budżetu państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi spółki wyrokiem z dn.28.11.2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1449/02 uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej podzielając pogląd strony skarżącej, iż kwoty wpłacone przez podatnika i zarachowane przez urząd skarbowy na należność główną oraz na odsetki za zwłokę, po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej stają się jednorazową nadpłatą w rozumieniu art.72 par.1 Ordynacji podatkowej i podlegają w całości zwrotowi wraz z oprocentowaniem. Sąd uznał również, że zapłacona przez spółkę opłata prolongacyjna winna być traktowana jako nadpłata podatkowa, która zgodnie z art. 77 par.1 Ordynacji podatkowej podlega oprocentowaniu.
Mając na uwadze wyżej wymieniony wyrok Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dn.[...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania spółki z dn.[...] od decyzji organu pierwszej instancji z dn.05.02.2002r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o wypłacie opłaty prolongacyjnej oraz oprocentowania nadpłaty w łącznej kwocie 185.100,50 zł, na którą składa się oprocentowanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. w wysokości 75.758,80 zł, oprocentowanie nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę w wysokości 106.349,70 zł oraz oprocentowanie opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.992 zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ orzekający po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nadpłatę stanowią;
- nienależnie zapłacony podatek w kwocie 82.798 zł,
- zapłacone odsetki za zwłokę w wysokości 116.320,90 zł,
- wpłacona opłata prolongacyjna w kwocie 2.895,20 zł,
które to kwoty stosownie do art.77 par.1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w 2002r. podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, przysługującemu za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu. Zgodnie z wyrażonym stanowiskiem organ przedstawił w formie tabelarycznej szczegółowe wyliczenie oprocentowania poszczególnych rodzajów wskazanych nadpłat za okresy od daty ich zapłaty przez spółkę do dnia dokonania ich zwrotu przez urząd skarbowy.
W obecnej skardze złożonej do sądu administracyjnego spółka "A" wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając, iż w części dotyczącej orzeczenia o wypłacie oprocentowania nadpłaty w łącznej kwocie 185.100,50 zł została wydana z naruszeniem przepisów art. 72 par.1 pkt 3, art. 77 par.1, par.3 i par.4 oraz art.78a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że orzeczona w zaskarżonej decyzji łączna kwota 185.100,20 zł nie uwzględnia w całości kwoty należnej skarżącej spółce z tytułu oprocentowania całości nadpłaty. Strona podała, iż zgodnie z jej wyliczeniami kwota należnego jej oprocentowania winna być wyższa o kwotę 40.179,37 zł, gdyż organ orzekający pominął w swoich wyliczeniach konieczność oprocentowania nadpłaty w kwocie 86.814,28 zł za okres od dnia 12.11.2001r. do dnia zwrotu tej kwoty, tj do dnia 26.03.2004r., z którego to tytułu zaniżona kwota oprocentowania wynosi 39.376,44 zł. Zdaniem strony podobnie błędnie zostało wyliczone oprocentowanie opłaty prolongacyjnej, a zaniżenie z tego tytułu wynosi 802,93 zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W ustosunkowaniu się do zarzutów skargi organ w szczególności podkreślił, że skarżąca spółka;
- w dn.12.11.2001r. otrzymała w całości zwrot nienależnie zapłaconego podatku dochodowego w wysokości 82.798 zł oraz zapłaconych wcześniej odsetek za zwłokę w wysokości 116.320,90 zł,
- w dn.14.02.2002r. otrzymała pełne oprocentowanie nadpłaty w podatku w kwocie 75.758,80 zł, oraz oprocentowanie nadpłaty w odsetkach za zwłokę w kwocie 19.535,50 zł,
- w dn.03.07.2002r. otrzymała pełny zwrot opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.895,20 zł oraz w dn.18.03.2004r zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn.28.11.2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1449/02 oprocentowanie nadpłaty w odsetkach za zwłokę w wysokości 86.814,20 zł i oprocentowanie z tytułu opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.992 zł.
Zdaniem organu naliczenie skarżącej spółce oprocentowania powstałych nadpłat zostało dokonane zgodnie w szczególności z art.77 par.2 pkt 1 Ordynacji podatkowej /w brzmieniu obowiązującym w 2002r./ za okresy od dnia powstania poszczególnej nadpłaty do dnia jej zwrotu. Organ stwierdził także, że powołany w skardze przepis art. 78a Ordynacji podatkowej obowiązujący dopiero od dn.01.01.2003r. nie miał zastosowania do zwrotu nadpłat, dokonanego przed tą datą.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie kwestia wysokości przysługującego skarżącej spółce oprocentowania z tytułu zapłaconych odsetek za zwłokę związanych z nienależnie określonym zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych za 1996 rok oraz wysokości oprocentowania opłaty prolongacyjnej, zapłaconej w toku ratalnego uiszczania wymienionego zobowiązania podatkowego.
Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że przedmiotowa nadpłata z tytułu należności głównej w wysokości 82.798 zł oraz z tytułu zapłaconych odsetek za zwłokę w kwocie 116.320,90 zł zostały skarżącej spółce zwrócone w całości w dn.12.11.2001r., natomiast nadpłata z tytułu opłaty prolongacyjnej w wysokości 2.895,20 zł /sporna w pewnym okresie postępowania podatkowego/ została zwrócona spółce w dn.03.07.2002r.
Z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika również, że pełne oprocentowanie należnej spółce nadpłaty z tytułu należności głównej zostało jej wypłacone w kwocie 75.758,80 zł w dn.14.02.2002r., w którym to dniu zostało jej zwrócone także oprocentowanie w wysokości 19.636,50 zł z tytułu nadpłaty odsetek za zwłokę. Żądanie spółki dotyczące zwrotu oprocentowania nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę w wyższej wysokości oraz zapłaty oprocentowania nadpłaty z tytułu opłaty prolongacyjnej było przedmiotem dalszego sporu spółki z organami podatkowymi, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn.28.11.2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1449/02.
W powyższym wyroku Sąd wyraził pogląd, iż akcesoryjny charakter odsetek za zwłokę powoduje, że dzielą one byt prawny należności głównej /zaległego podatku/, a zatem również kwota zapłaconych odsetek za zwłokę od nienależnej zaległości podatkowej staje się nadpłatą podatkową w rozumieniu art. 72 par.1 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ i podlega odpowiedniemu oprocentowaniu zgodnie z art.77 par.1 wymienionej ustawy. Także w odniesieniu do spornego oprocentowania zwróconej spółce opłaty prolongacyjnej Sąd uznał, że mają do niego zastosowanie wskazane przepisy Ordynacji podatkowej.
Należy podkreślić, że zaskarżona obecnie decyzja organu drugiej instancji została wydana z uwzględnieniem w całości oceny prawnej zawartej w wymienionym wyżej wyroku Sądu z dn.28.11.2003r., którym uchylono wcześniejszą decyzję tego organu, a ponadto uwzględnia ona w całości żądanie skarżącej spółki zawarte we wcześniejszej skardze do Sądu..
Należy także podnieść, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpatrywał odwołanie skarżącej spółki z dn.26.02.2002r. od decyzji organu pierwszej instancji z dn.[...] zaskarżonej w części odmawiającej wypłaty opłaty prolongacyjnej wraz z jej oprocentowaniem oraz w zakresie pełnego oprocentowania nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę i należy podzielić stanowisko organu orzekającego, iż do rozpatrzenia powyższego odwołania miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002r.
Zgodnie z treścią obowiązujących w tym okresie przepisów art. 77 par.1, par.2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych i w przypadku m.in. uchylenia lub zmiany decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej oprocentowanie przysługuje za okres od dnia powstania nadpłaty /zapłaty nienależnego zobowiązania podatkowego wraz z ewentualnymi świadczeniami ubocznymi/ do dnia zwrotu nadpłaty w rozumieniu par.4 wymienionego artykułu. Stąd też należy również uznać, że obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003r. przepis art.78a Ordynacji podatkowej, mogący ewentualnie stanowić podstawę prawną obecnego żądania skarżącej spółki dotyczącego dodatkowego oprocentowania nadpłaty, której zwrot w całości został dokonany w roku 2001 /zwrot nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę/ oraz w roku 2002 /zwrot nadpłaty z tytułu opłaty prolongacyjnej/ nie może mieć zastosowania w tej sprawie. Również dodatkowe powołanie przez pełnomocnika skarżącej spółki na rozprawie przed Sądem jako podstawy prawnej żądania, wskazanych ogólnie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących naprawienia szkody, z oczywistych względów nie mogło zostać uwzględnione, albowiem zarówno organ podatkowy, jak i sąd administracyjny nie mogą orzekać w rozpoznawanej sprawie na podstawie wskazanych przepisów prawa cywilnego.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nie narusza prawa należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzec, jak w sentencji.
Powołane przepisy
art.72art.77art. 77art. 72art.78aart. 78aart. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło