I SA/Łd 353/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-05-27
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną, a zwolnienie od nich jest odstępstwem od zasady powszechnego ponoszenia kosztów, co wymaga uzasadnionych powodów. W ocenie sądu miesięczny dochód skarżącej pozwalał na częściowe pokrycie wpisu, a spór związany był z jej działalnością gospodarczą, co oznacza, że koszty sądowe były de facto kosztami tej działalności.Stan faktyczny
Skarżąca L. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uchylającą decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Skarżąca podała, że jej gospodarstwo domowe utrzymuje się z dochodu męża (świadczenie przedemerytalne ok. 616 zł) oraz jej działalności gospodarczej (dochód ok. 900 zł miesięcznie). Jest właścicielką domu o powierzchni 160 m2. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, m.in. o wyciągi z rachunków bankowych i zeznania podatkowe. Skarżąca uzupełniła wniosek, ale nie wskazała miesięcznych kosztów utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano L. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 2000-2003 i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania p o s t a n a w i a: 1. przyznać L. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 (sto) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 17 marca 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę L.K. na swoja decyzję z dnia [...] uchylającą decyzję Burmistrza R. z dnia [...] roku o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 2000-2003 i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi i instancji.
W dniu 1 kwietnia 2008 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach L.K. wskazała, iż wspólnie z mężem oraz studiującym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu działalności gospodarczej skarżącej oraz świadczenia przedemerytalnego jej męża zamyka się kwotą 1.415 zł. Do wniosku załączyła przekaz pocztowy dokumentujący wysokość dochodów męża w kwocie 616,51 zł. Oświadczyła, iż jest właścicielką domu jednorodzinnego o powierzchni 160 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, nie posiada innego majątku ani oszczędności.
Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2008 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów za ostatnie 3 miesiące z posiadanych rachunków i lokat bankowych (osobistych oraz firmowego), nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej oraz jej męża za dwa ostatnie lata kalendarzowe oraz wskazanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca nadesłała PIT 36 za 2007 rok z którego wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności handlowej uzyskała ona przychód z kwocie 65.453 zł ponosząc koszty jego uzyskania w wysokości 54.784 zł co dało jej dochód w kwocie 10.669 zł., w przeliczeniu na miesiąc około 890 zł, z zeznania podatkowego skarżącej za rok 2006 wynika, iż w roku tym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz innych źródeł uzyskała dochód 15.101 zł. Skarżąca nadesłała także wyciąg z jej rachunku bankowego w Banku PEKAO SA V Oddział w Ł. za okres od 16 lutego do 15 marca 2008 roku, w którym to okresie na rachunku bankowym skarżącej brak było operacji finansowych poza pobraniem opłaty za prowadzenie rachunku, jago saldo początkowe wynosiło 118, 20 zł zaś końcowe 115,20 zł. Skarżąca nie wskazała miesięcznych kosztów utrzymania swojej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy L.K. wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem oraz synem. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest dochód z tytułu świadczenia przedemerytalnego jej męża w wysokości około 616 zł netto oraz z tytułu działalności gospodarczej skarżącej w kształtujące się w ciągu ostatnich dwóch lat kalendarzowych na poziomie około 900 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni około 160 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną nie posiada innego majątku ani oszczędności. Na rachunku bankowym, z którego nadesłała wyciąg za okres jednego miesiąca na dzień 15 marca 2008 roku widniała kwota 115,20 zł. Skarżąca nie zastosowała się w pełni do wezwanie sądu zobowiązującego do wskazania ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania rodziny i nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego za okres trzech miesięcy, powyższe nie pozwala na pełną ocenę czy sytuacja majątkowa skarżącej odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skargi wnioskodawczyni, w których łączna kwota wpisów wynosi 600 zł należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego od skargi. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody z akta sprawy wynika, iż spór w sprawie niniejszej ma związek z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, a wobec powyższego koszty sądowe są w tym wypadku de facto kosztami tej działalności, z którymi skarżąca jako przedsiębiorca powinna się liczyć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło