I SA/Łd 354/11

Dnia 31 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie Sędziego WSA Joanny Tarno i Sędziego WSA Bartosza Wojciechowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 354/11 ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku należności pieniężnych postanawia: oddalić wniosek. I SA/Łd 354/11 UZASADNIENIE W piśmie z dnia [...] r. skarżący wniósł o wyłączenie Sędziego WSA Joanny Tarno i Sędziego WSA Bartosza Wojciechowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 354/11. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż wymienieni sędziowie wyrazili swój pogląd w stosunku do jego skargi (np. w sprawie I SA/Łd 589/11) i powinni zostać wyłączeni z orzekania w niniejszej sprawie ponieważ wcześniej wyrażony pogląd prawny budzi uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. W dniu 31 stycznia 2012 roku Sędzia WSA Joanna Tarno i Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski złożyli oświadczenie, iż nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne), ale również na wniosek strony (uczestnika postępowania) lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych (wyłączenie względne). Jak wynika z treści wskazanego art. 19 p.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objętych art. 19 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie, musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Rozważając istnienie przesłanek wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie można abstrahować od treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 roku, w sprawie o sygn. akt SK 53/04, w którym Trybunał orzekł, iż art. 19 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie TK gwarancje bezstronności sędziego nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej – jako umożliwiające wyłączenie w przypadku okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Zdaniem Trybunału, ograniczenie zakresu przesłanek względnych wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, w której istnieje stosunek osobisty łączący sędziego bezpośrednio lub pośrednio ze stroną postępowania, uzasadnia pogląd o sprzeczności art. 19 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd rozpoznając wniosek skarżącego miał zatem na uwadze nie tylko kwestię istnienia stosunku osobistego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ale i innych okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego; uznał jednakże, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swój wniosek A. M. w żadnym stopniu nie odniósł się do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na wnioskodawcy (art. 20 § 1 cyt. ustawy). Podniesiona przez skarżącego okoliczność nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej, nawet jeśli sprawa ta toczyłaby się między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01 OSNP 2003/24 poz. 600). Zauważyć w tym kontekście należy, iż sprawa o sygn. akt I SA/Łd 589/11 dotyczy innej decyzji niż tej kontrolowej w toku sprawy niniejszej. Tym samym nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Niezależnie od powyższych względów, uznając wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów za pozbawiony podstaw, Sąd miał na uwadze fakt, iż zgodnie z oświadczeniami sędziów, nie łączą ich z wnioskodawcą żadne stosunki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Z tych względów Sąd na podstawie art.22 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z art. 19 i art. 18 p.p.s.a. orzekł jak postanowieniu. P.Z-C.