I SA/Łd 355/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-07-23

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i braku przedstawienia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ponieważ mimo wezwania nie przedstawił wymaganych dokumentów do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, dochodów, wydatków oraz wysokości świadczeń alimentacyjnych. Brak tych dowodów uniemożliwił ocenę, czy jego sytuacja odpowiada przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Po złożeniu oświadczenia o stanie majątkowym, został wezwany do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, jednak nie wywiązał się z tego obowiązku. W konsekwencji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu R. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 lipca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 kwietnia 2009 roku R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. T. z dnia [...] roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2006 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach R. M. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony i płaci alimenty na rzecz żony i syna w łącznej kwocie 1200 zł. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia w łącznej kwocie około 2.316 zł. W 2008 roku poniósł stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 9.059,92 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania spółdzielczego o pow. 53 m2 oraz zakupionego na kredyt samochodu marki Opel Astra II, rok produkcji 2006, nie posiada innego majątku, ani oszczędności. Jego wydatki związane ze spłatą kredytu samochodowego oraz kosztami utrzymania mieszkania i ubezpieczenia to kwota rzędu 1.158 zł. Zarządzeniem z dnia 6 maja 2009 roku, ponowionym 5 czerwca 2009 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za dwa ostatnie lata kalendarzowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodów, bądź odpisów zeznań podatkowych za te lata, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania wysokości bieżącego dochodu wykazanego we wniosku, wysokości obciążających go świadczeń alimentacyjnych oraz wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych i deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zakreślony w zarządzeniu termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. M. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony i płaci alimenty na rzecz żony i syna w łącznej kwocie 1200 zł., uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia w łącznej kwocie około 2.316 zł, a także prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2008 roku poniósł stratę w kwocie 9.059,92 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania spółdzielczego o pow. 53 m2 oraz samochodu marki Opel Astra II, rok produkcji 2006, nie posiada innego majątku, ani oszczędności. Jego wydatki związane ze spłatą kredytu samochodowego oraz kosztami utrzymania mieszkania i ubezpieczenia to kwota rzędu 1.158 zł. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały w żaden sposób udokumentowane, a skarżący mimo skierowanego do niego wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów pozwalających na ustalenie jakiego rzędu dochody lub straty przynosi aktualnie prowadzona przez niego działalność gospodarcza, a także na weryfikację prawdziwości jego oświadczeń dotyczących wysokości dochodów uzyskiwanych z wynagrodzenia za pracę oraz umów zlecenia ani też wysokości obciążających go świadczeń alimentacyjnych i innych wydatków. Powyższe nie pozwala na ocenę czy jego sytuacja odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że R. M. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący nie udzielił informacji i nie udokumentował aktualnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie udokumentował wysokości ponoszonych świadczeń alimentacyjnych, wysokości rat kredytowych ani kosztów eksploatacyjnych, a więc niemożliwym uczynił weryfikację twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. m.ko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło