I SA/Łd 357/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-05
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie osiąga dochodu, a jego żona uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 600 zł miesięcznie, przy łącznych wydatkach rodziny ok. 1500 zł miesięcznie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy łączna kwota wpisu od skarg wynosi 1500 zł, a dochody rodziny są niskie, a wydatki wysokie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A. O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po uzupełnieniu braków formalnych i merytorycznych wniosku, Referendarz sądowy rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2007 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. O., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2007 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 500 zł pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 29 marca 2013 roku wystąpił z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 kwietnia 2013 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia powyższego wniosku poprzez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu (PPF), w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W dniu 18 kwietnia 2013 roku wpłynął do Sądu uzupełniony przez skarżącego urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Jednakże z uwagi na fakt, iż formularz ten nie został opatrzony podpisem, zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego tego wniosku poprzez podpisanie złożonego formularza PPF przez skarżącego, względnie pełnomocnika, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie na podstawie
art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienie przyczyny braku osiągania dochodu przez skarżącego i jego żonę, podanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, wskazanie kwoty wydatków ponoszonych z tytułu utrzymania rodziny i podstawowych opłat eksploatacyjnych oraz źródeł ich finansowania, a także nadesłanie odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2012 r. (względnie za 2011 r.), w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwania pełnomocnik skarżącego w drodze pisma procesowego z dnia 13 maja 2013 roku wyjaśnił, że skarżący nie osiąga dochodu, gdyż nie ma pracy. Jego żona uzyskuje dochód w wysokości około 600 zł miesięcznie (praca na ½ etatu). Nieruchomość, pod adresem której skarżący zamieszkuje wraz z rodziną, należy do jego żony. Skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Pełnomocnik wskazał przy tym, że kwota wydatków ponoszona na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wynosi ok. 1.500 zł miesięcznie i pokrywana jest z wynagrodzenia żony skarżącego, wynagrodzenia za prace sezonowe i dorywcze oraz z pomocy pieniężnej rodziny i przyjaciół. Do pisma załączył wypełniony formularz urzędowy PPF podpisany przez skarżącego, a także zeznanie podatkowe małżonków za 2012 rok, wyciąg z rachunku bankowego żony skarżącego oraz umowę dotyczącą rozdzielności majątkowej małżonków.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną I. i 11-letnią córką M. Skarżący nie posiada majątku ani nie uzyskuje żadnego dochodu. Jego żona pobiera wynagrodzenie w kwocie 600 zł. Jedyny majątek rodziny stanowi nieruchomość należąca do żony skarżącego. Łączna kwota wydatków rodziny na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wynosi ok. 1.500 zł miesięcznie i pokrywana jest z wynagrodzenia żony skarżącego, wynagrodzenia za prace sezonowe i dorywcze oraz z pomocy pieniężnej rodziny i przyjaciół. Jednocześnie z nadesłanego zeznania podatkowego skarżącego i jego żony wynika, że 2012 roku skarżący osiągał dochód w wysokości 2.632,94 zł, jego żona zaś w kwocie 14.938,31 zł. Ponadto analiza wyciągów z rachunku bankowego żony skarżącego dowodzi, że nie dysponuje ona środkami na pokrycie kosztów sądowych.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę dochodu i wydatków rodziny skarżącego związanych z utrzymaniem rodziny i opłatami eksploatacyjnymi, a także fakt, iż skarżący nie osiąga dochodu, a łączna kwota wpisu od trzech wniesionych aktualnie przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarg wynosi 1.500 zł. Okoliczności te dowodzą, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło