I SA/Łd 36/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-03-01

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie podał aktualnej kwoty zadłużenia, nie ujawnił stanu majątkowego i dochodów żony, a także dokonywał znaczących wpłat gotówki na rachunek bankowy, co budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący Ł. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Wniosek uzasadniał brakiem dochodów i zablokowanymi rachunkami bankowymi. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a pełnomocnik skarżącego przedstawił dodatkowe dokumenty. Mimo uzupełnień, sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – Ł. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – Ł. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ł. K. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2011 roku. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu (PPF), skarżący wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnia brakiem dochodów i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Ma zablokowane rachunki bankowe. Nie posiada majątku, kredyt w Banku A. spłaca z limitu w ramach posiadanego rachunku bankowego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 lutego 2017 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jednoznaczne wyjaśnienie kwestii pozostawania ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym innych osób wraz ze wskazaniem ich majątku i dochodu - z uwagi na wcześniejsze oświadczenia skarżącego złożone w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, podanie miesięcznej kwoty dochodu netto osiąganego przez skarżącego, wskazanie i udokumentowanie kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącego z tytułu opłat eksploatacyjnych i utrzymania wraz z podaniem źródła dochodu, z którego pokrywane są te wydatki i wskazaniem, w jakiej części tych wydatków partycypują inne osoby oraz nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych obejmujących okres ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik w drodze pisma z dnia 24 lutego 2017 roku nadesłał dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto w dniu 13 lutego 2017 roku wpłynęło do Sądu pismo stanowiące uzupełnienie wniosku o prawo pomocy, do którego pełnomocnik skarżącego załączył deklaracje VAT-7, kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kserokopię zeznania podatkowego za 2015 i 2014 rok (PIT-36), informację PIT/B (2014 i 2015 rok), wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za okres od 09.08.2016 r. – 10.10.2016 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń w drodze pisma z dnia 8 lutego 2017 roku i z dnia 24 lutego 2017 roku, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Lokal, w którym zamieszkuje rodzina skarżącego, stanowi własność brata skarżącego. Skarżący, jak podaje, nie osiąga żadnych dochodów. Nie ponosi kosztów utrzymania lokalu. Natomiast jego zobowiązania z tytułu leasingu i kredytu są pokrywane z zaciągniętego kredytu w rachunku A. w kwocie 50.000 zł. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada zobowiązania zarówno z tytułu należności publicznoprawnych, jak i komercyjnych, powstałych wobec podmiotów prywatnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wobec jego majątku toczy się równolegle kilkanaście postępowań egzekucyjnych, podatkowych i sądowoadministracyjnych. Skarżący nie podał jednak, mimo wezwania, aktualnej kwoty zadłużenia z tego tytułu. Uwagę zwracają przy tym operacje na rachunku bankowym skarżącego w okresie występowania ze skargą, co do której skarżący, będąc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, był świadomy obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej wniesieniem. W szczególności do operacji tych należą: wpłata w kwocie 4.000 zł (wpłata gotówki we wpłatomacie w dniu 19.12.2016 r.), wpłata w kwocie 4.100 zł i w kwocie 3.700 zł (wpłata gotówki we wpłatomacie w dniu 2.01.2017 r.). Ponadto skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku podania stanu majątkowego żony, nie podaje jej stanu majątkowego ani osiąganego przez nią dochodu, uniemożliwiając tym samym dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i realnych zdolności płatniczych pod kątem możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło