I SA/Łd 364/05

Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, P. Janicki, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dot. określenia wysokości zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za IX-XII 2001 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej spółki kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w G. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] dotyczącej określenia wysokości zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2001 roku. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania ustalono następujący stan sprawy. Pismem z dnia 10 stycznia 2005 roku Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Strona podniosła, że w jej posiadaniu znajdują się grunty o charakterze rolnym podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Wójt Gminy G. w zaskarżonej decyzji uznał natomiast, że wszelkie grunty zakupione przez firmę prowadzącą działalność gospodarczą należy uważać za grunty przeznaczone pod inwestycje. Kwestionując zaskarżoną decyzję Spółka zarzuciła, iż organ podatkowy nie udzielił stronie wyczerpujących informacji dotyczących obowiązku podatkowego odnoszących się do spornych nieruchomości, w konsekwencji czego spółka złożyła deklarację podatkową dla podatku od nieruchomości, a nie jak powinna dla podatku rolnego. Zdaniem strony niewłaściwe wyznaczenie wysokości zobowiązania podatkowego jest zawsze rażącym naruszeniem prawa, które uzasadnia żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Każde bowiem, nawet najmniejsze odstępstwo od prawidłowego wymiaru podatku winno być traktowane jako rażąca wada decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. oparło się na przepisie art. 249 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Kolegium uznało, że z należało odmówić wszczęcia postępowania uwagi na fakt, iż żądanie jego wszczęcia zostało wniesione po upływie roku od doręczenia stronie decyzji ostatecznej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Spółka z o.o. "A" podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego polegający na niedopełnieniu przez organ podatkowy obowiązków spoczywających na nim z mocy art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W konkluzji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Strona wskazała, że nigdy nie otrzymała decyzji Wójta określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a załączony dowód doręczenia dotyczył innej firmy o nazwie "B" S.A. w G. Zdaniem strony organ podatkowy II instancji dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa przez niepodjęcie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium potwierdziło zajmowane dotychczas stanowisko, że w dacie wydania decyzji wymiarowej (wskazanej jako 31 stycznia) wystąpiła oczywista omyłka, gdyż właściwą datą wydania decyzji jest 21 stycznia. Kolegium podkreśliło, iż powyższe twierdzenie potwierdza wpis w księdze wieczystej, zgodnie z którym decyzja o takiej właśnie dacie została uwzględniona jako podstawa dokonania wpisu hipoteki przymusowej. Ponadto organ stwierdził, że Spółka w żadnym innym piśmie nie podnosiła, że nie otrzymała decyzji wymiarowej. Jedynie w piśmie z dnia 27 grudnia 2005 roku poinformowała Kolegium, że Zarząd Spółki nie jest w stanie wypowiedzieć się, kiedy i w jaki sposób zostały doręczone decyzje Wójta Gminy G. z powodu braku przedmiotowych decyzji w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zwrócić uwagę na fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. wskazało art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 169 poz. 1387). Powyższa nowela od dnia 1 stycznia 2003 roku wprowadzała istotne zmiany w zakresie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych. Jednakże stosownie do treści art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, podlegały rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Organ podatkowy ustalił, że decyzja Wójta Gminy G., której stwierdzenia nieważności domagała się spółka stała się decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2003 roku, gdyż została doręczona w dniu 25 stycznia 2002 roku i nie wniesiono od niej odwołania. W związku z powyższym organ podatkowy uznał, że zastosowanie znajdzie przepis art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, zgodnie z którym organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest to, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze istotnie zasadnie zastosowało w sprawie przepis art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na fakt, że istnieją uzasadnione wątpliwości związane z ustaleniem daty doręczenia decyzji Wójta Gminy G. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych oryginału decyzji organu I instancji wynika, że decyzja nr [...] dotycząca podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2001 roku została wydana w dniu 31 stycznia 2002 roku. Dla potwierdzenia doręczenia tej decyzji spółce skarżącej "A" sp. z o.o. organ podatkowy załączył kserokopię potwierdzenia odbioru o numerze 43959, z której wynika jednakże, że przedmiotem przesyłki poleconej jest decyzja z dnia 21 stycznia 2005 roku, a adresatem firma "B" S.A. Decyzja ta została odebrana w dniu 25 stycznia 2005 roku przez pełnomocnika spółki "A" S.A panią K. S. Obie te spółki były odrębnymi podmiotami gospodarczymi, a pani K. S. nigdy nie była pracownikiem strony skarżącej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że faktycznie decyzja Wójta Gminy G. o numerze [...] z dnia [...] została doręczona podatnikowi w dniu 25 stycznia 2002 roku oraz że od daty tej należy liczyć bieg rocznego termin, o którym mowa w art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa. Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wskazana na potwierdzeniu odbioru decyzji data wydania – 21 stycznia 2002 roku jest prawidłowa, natomiast data widniejąca na oryginale decyzji – 31 stycznia 2005 roku jest oczywistą pomyłką pisarską nie zasługuje na aprobatę. W razie bowiem uznania, że w wydanym rozstrzygnięciu zaistniała omyłka pisarska organ podatkowy ma obowiązek sprostować ten błąd w drodze postanowienia w trybie art. 215 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie takie postanowienie nie zostało podjęte, zatem nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjmowania, że decyzja została wydana w innej dacie niż to wynika z jej treści. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że podmiotem uprawnionym do sprostowania błędów rachunkowych czy oczywistych omyłek pisarskich decyzji jest wyłącznie ten organ, który wydał decyzję i jedynie jego postanowienia o sprostowaniu mogą stanowić podstawę do przyjęcia nowej treści orzeczenia. Uznanie zatem, że decyzja nie została wydana w dacie, która została w niej wskazana, lecz w dacie wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego w R. o wpisaniu hipoteki przymusowej, czy też w dacie potwierdzenia odbioru przesyłki nie jest dopuszczalne. Ponadto należy zauważyć, że ustawa Ordynacja podatkowa określa tryb doręczania pism procesowych osobom prawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Jak wynika ze spornego potwierdzenia odbioru, decyzja Wójta została odebrana przez osobę, która nie była pracownikiem skarżącej spółki, nie ustalono również, aby osoba ta była uprawniona do odbioru korespondencji wpływającej na rzecz "A" sp. z o.o. Fakt natomiast, że organ podatkowy miał problemy z doręczeniem pism "A" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie uzasadnia prawa do ich doręczania ich spółce akcyjnej "B" ani tym bardziej wskazania spółki akcyjnej jako adresata pisma na potwierdzeniu odbioru. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w świetle dokonanych ustaleń conajmniej przedwczesne było przyjęcie, że decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosiła strona skarżąca stała się ostateczna przed dniem 1 stycznia 2003 roku. Brak było zatem podstaw do zastosowania w sprawie art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 roku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.