I SA/Łd 364/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-21
Skład orzekający: Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, która wykazała trudną sytuację materialną, ale jednocześnie złożyła zeznania podatkowe wskazujące na znaczące dochody w poprzednich latach oraz zaciągnęła kredyt gotówkowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący posiada środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd oparł się na analizie zeznań podatkowych wskazujących na znaczące dochody z różnych źródeł oraz na kwocie zaciągniętego kredytu gotówkowego, który był przeznaczony na bieżące wydatki. Argumentacja o postępowaniu egzekucyjnym nie została uznana za wystarczającą do zwolnienia od kosztów, skoro skarżący był w stanie ponosić wysokie miesięczne wydatki.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokiej kwocie, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak dochodów i utrzymywanie się z kredytu. Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie majątkowym, zeznania podatkowe za lata 2009-2010 oraz dokumenty dotyczące kredytu i rachunków bankowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc m.in. toczące się postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. R. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a: odmówić G. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] r. podatnik wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 9.972 zł.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący w piśmie z dnia [...] r. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, informując że aktualnie nie osiąga dochodów z działalności zarówno rolniczej jak również z prowadzonej w B. restauracji. Oświadczył, że utrzymuje się z kredytu inwestycyjnego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z córkami K. i K.. Według złożonego oświadczenia skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 50 ha, nie posiada domu, mieszkania oraz żadnych wartościowych ruchomości ani oszczędności. Córki skarżącego uczą się, nie posiadają żadnego majątku.
Uzasadniając wniosek skarżący oświadczył, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi ponieważ organ podatkowy zajął wszystkie jego rachunki bankowe. Wyjaśnił, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: rata za leasing samochodu w wysokości 2.500 zł, telefon 1.400 zł, wynajem lokalu w B. – 6.000 zł, alimenty na córkę – 1.000 zł, rata kredytu zaciągniętego w A banku– 3.000 zł, wydatki na żywność i ubranie – 1.000 zł.
Do wniosku załączono kserokopię umowy kredytową z dnia [...]r., z której wynika, że wnioskodawca otrzymał kredyt gotówkowy w wysokości 150.000 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżący nadesłał pismo w którym oświadczył, że tytułem alimentów płaci żonie na młodszą córkę 500 zł miesięcznie oraz kupuje jej ubrania, przybory szkolne, książki oraz zabiera na obiady. Starszą córkę K. utrzymuje wspólnie z żoną. K. ma 21 lat i studiuje w związku z tym skarżący pomaga córce finansowo i kupuje jej różne rzeczy osobistego użytku oraz niezbędne na studiach.
Skarżący wyjaśnił, że mieszka ze swoją matką w nieruchomości stanowiącym jej własność.
Do pisma dołączono kserokopie zeznań podatkowych:
- zeznanie PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009, z którego wynika, że skarżący osiągnął ze stosunku pracy oraz najmu lub dzierżawy, dochód w wysokości 72.391 zł;
- zeznanie PIT-38 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009, z którego wynika, że skarżący osiągnął przychód w wysokości 1.544.049 zł, poniósł koszty jego uzyskania w kwocie 1.574.214 zł i poniósł stratę w wysokości 30.165 zł;
- zeznanie PIT-38 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w roku 2010, z którego wynika, że uzyskał przychód w wysokości 522.114 zł, poniósł koszty jego uzyskania 420.403 zł i uzyskał dochód w kwocie 101.710 zł ;
- zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w roku 2010, z którego wynika że dochód skarżącego ze stosunku pracy i najmu lub dzierżawy wyniósł 83.776 zł;
- zeznanie CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2010 złożone przez Spółkę z o.o. A, w której skarżący jest Prezesem Zarządu, z którego wynika, że Spółka uzyskała przychód w wysokości 451.276 zł, koszty w kwocie 553.674 zł i stratę w wysokości 102.397 zł.
Skarżący złożył również historię rachunku bankowego wymienionej Spółki z o.o. prowadzonego przez B Bank za okres od 1 lutego 2011 r. do 10 maja 2011 r. Z dokumentu tego wynika, że w dniu [...] r. nastąpiła częściowa realizacja zajęcia rachunku bankowego na rzecz organu podatkowego. Przed wskazaną datą wysokość środków zgromadzonych na rachunku kształtowała się miedzy 1.904 zł a 3.800 zł, natomiast po tej dacie saldo rachunku było ujemne i wynosiło między -15 a -30 zł.
Ponadto wnioskodawca załączył historię rachunku bankowego Spółki za okres od 1 lutego do 9 maja 2011 r. prowadzonego przez A, z którego wynika, że w dniu 4 lutego 2011 r. skarżący wpłacił na rachunek Spółki 2.607 zł i w tym samym dniu Spółka uiściła za usługi telekomunikacyjne kwotę 2.575 zł.
Skarżący złożył również historię rachunku bankowego prowadzonego przez A za okres od 1 lutego do 2 maja 2011 r., z którego wynika, że w dniu [...] wpłacił na rachunek kwotę 4.700 zł, z której następnie uiszczał płatności należności kredytowanych oraz składek ubezpieczeniowych.
Wnioskodawca załączył również fotokopię umowy sprzedaży nieruchomości rolnych z dnia [...] r. od Agencji Nieruchomości Rolnych.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że sąd nie wziął pod uwagę, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności w wysokości przekraczającej milion złotych. W związku z powyższym skarżący wnosi uchylenie powyższego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przywołanego przepisu wynika, iż sąd nie ocenia postanowienia zaskarżonego sprzeciwem, a w razie uwzględnienia wniosku nie uchyla postanowienia referendarza sądowego, natomiast przyznaje prawo pomocy w określonym zakresie, w przeciwnym razie odmawia przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez pomocy Skarbu Państwa pokryć kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Po przeanalizowaniu treść oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz złożonych dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada bowiem środki finansowe pozwalające ponieść koszty postępowania w pełnej wysokości, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Źródłem tych środków jest przede wszystkim kredyt gotówkowy w wysokości 150.000 zł, który skarżący zaciągnął w dniu [...] r. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że przedmiotowy kredyt służy finansowaniu comiesięcznych wydatków skarżącego na które składają się: rata za leasing samochodu w wysokości 2.500 zł, usługi telefoniczne telefon 1.400 zł, wynajem lokalu w B.– 6.000 zł, alimenty na córkę – 1.000 zł, rata kredytu zaciągniętego w A bank– 3.000 zł, wydatki na żywność i ubranie – 1.000 zł. Wysokość uzyskanego kredytu wskazuje, że skarżący jest w stanie uiścić wpis od skargi i inne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córek. Sąd nie dał przy tym wiary twierdzeniu skarżącego, iż uzyskany kredyt stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Z zeznań podatkowych za rok 2010 wynika, że skarżący uzyskał dochód ze stosunku pracy i najmu lub dzierżawy, w kwocie 83.776 zł oraz z działalności gospodarczej w wysokości 101.710 zł.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie, Sąd uznał, że skoro toczące się wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne nie uniemożliwia skarżącemu dokonywanie miesięcznych wydatków przekraczających 10 tyś. zł, to również zapłata wpisu od skargi nie przekracza możliwości finansowych strony.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło