I SA/Łd 364/19

WyrokWSA w Łodzi2019-10-09

Skład orzekający: Anna Świderska, Teresa Porczyńska, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, którego główną działalnością jest odpłatna reemisja sygnału telewizyjnego na rzecz członków, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, jeśli jego statut wymienia cele takie jak działalność informacyjna, kulturalno-oświatowa, rozrywkowa, ochrona środowiska, czy upowszechnianie osiągnięć nauki, techniki i sztuki?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, jeśli jego podstawowa działalność polega na odpłatnej reemisji sygnału telewizyjnego, a ponoszone wydatki nie są jednoznacznie powiązane z celami statutowymi wymienionymi w tym przepisie, takimi jak działalność naukowa, naukowo-techniczna czy oświatowa. Działania takie jak szkolenia z obsługi sprzętu czy pomoc w zakupach nie wypełniają definicji działalności naukowej, naukowo-technicznej czy oświatowej w rozumieniu ustawy, a jedynie zabezpieczają źródło przychodów z działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A zostało zobowiązane do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Organy podatkowe uznały, że stowarzyszenie bezzasadnie skorzystało ze zwolnienia podatkowego, ponieważ jego główna działalność polegała na odpłatnej reemisji sygnału telewizyjnego, a nie na realizacji celów statutowych takich jak działalność naukowa czy oświatowa. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2019 r. sprawy ze skargi A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. oddala skargę. Decyzją z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. określił Stowarzyszeniu A w Łodzi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w kwocie 10.663 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stowarzyszenie realizuje działalność polegającą głównie na udostępnieniu nieprzetworzonego sygnału telewizji satelitarnej. W ocenie organu strona bezzasadnie skorzystała w 2013 r. ze zwolnienia z podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., poz. 397 ze zm.), gdyż nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie. Stowarzyszenie powstało w celu zaspokojenia potrzeb odbioru telewizji na terenie osiedla D. w Ł., co nie wypełnia celów ustawowych wskazanych w powołanym przepisie. Reemisja sygnału telewizyjnego pośród mieszkańców osiedla D. w Ł. była praktycznie jedynym celem założenia i istnienie stowarzyszenie a opłaty uiszczane przez członków stowarzyszenia stanowiły faktycznie należność z tytułu korzystania z odbioru sygnału TV. Odpłatna retransmisja sygnału telewizyjnego na rzecz członków stowarzyszenia nie może być uznana za realizację celów statutowych zapisanych w statucie jako działalność informacyjna, kulturowo-oświatowa, rozrywkowa, ochrona środowiska, czy upowszechnianie osiągnieć nauki, techniki i sztuki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu i odwołania stowarzyszenia zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając jego stanowisko. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Stowarzyszenie A w Ł. wniosło o jej uchylenie. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: a. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (tj. - Dz.U. z 2018 r., poz. 800: dalej: O.p.) poprzez uchylenie się od obowiązku wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak zidentyfikowania kosztów i wydatków poniesionych przez Stowarzyszenie na cele statutowe związane z działalnością naukową, naukowo-techniczną i oświatową; b. art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała postać oceny dowolnej, w szczególności poprzez całkowicie dowolne ustalenie, że: i. całość działalności stowarzyszenia sprowadza się jedynie do reemisji sygnału telewizyjnego, podczas gdy skarżąca prowadziła również działalność niezwiązaną z reemisją sygnału, na którą przeznaczała stałą część składki członkowskiej, co potwierdza chociażby powołane w decyzji pismo Głównego Urzędu Statystycznego z [...] r. nr [...], z którego wynika, że działania podejmowane przez Skarżącą (organizacja spotkań dyskusyjnych dot. wiedzy o nowoczesnym sprzęcie i technologiach elektronicznych, wymianie wiedzy i doświadczeń z innymi organizacjami, promocja kultury polskiej) mieszczą się w zakresie grupowania PKWiU 94 Usługi świadczone przez organizacje członkowskie; ii. informowanie członków Stowarzyszenia o zmianach wynikających ze zmiany sygnału telewizyjnego z analogowego na cyfrowy i związanych z tym konsekwencji nie jest działalnością realizującą cele statutowe Stowarzyszenia; iii. całość opłat pobieranych przez stowarzyszenie od swych członków była w istocie opłatą abonencką, podczas gdy stała część tych opłat była przeznaczana na realizację celów statutowych, zaś pozostała część - na opłaty związane z reemisją sygnału; c. art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez uchylenie się od obowiązku wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, w szczególności w zakresie w jakim organ nie wskazuje, które wydatki poczynione przez Stowarzyszenie związane były z celami statutowymi Stowarzyszenia związanymi z działalnością naukową, naukowo-techniczną i oświatową; d. a w konsekwencji art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. - Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm; dalej: u.p.d.o.p.) poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że działalność Stowarzyszenia polegająca na prowadzeniu szkoleń w zakresie korzystania z nowoczesnych urządzeń technicznych i Internetu oraz pomoc osobom starszym przy korzystaniu z nowoczesnych technologii nie jest działalnością statutową, o której mowa w powołanym przepisie; art. 25 ust. 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odstąpieniu od ustalenia terminu, celu i wysokości wydatkowanego dochodu zwolnionego z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., w konsekwencji czego w sposób nieuprawniony pozbawiono podatnika prawa skorzystania ze zwolnienia; art. 17 ust. 1 pkt. 40 u.p.d.o.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy część składki członkowskiej była przeznaczona również na inną działalność niż reemisja sygnału telewizyjnego, co organ całkowicie pomija, w konsekwencji czego odmawia stosowania powołanego przepisu i skorzystania ze zwolnienia w zakresie dochodów przeznaczonych na inne cele niż działalność gospodarcza. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Zasadniczy spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy stowarzyszenie w 2013 r. mogło skorzystać ze zwolnienie przedmiotowego od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. W statucie stowarzyszenia (§ 3) wskazano, że celem stowarzyszenia jest działalność informacyjna, kulturalno-oświatowa, rozrywkowa, ochrona środowiska oraz upowszechnienie osiągnięć nauki, techniki i sztuki. W ocenie stowarzyszenia jego dochody zostały przeznaczone na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Pogląd ten nie znajduje jednak oparcia w zgromadzonym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym. Organy podatkowe trafnie wskazały, że zasadniczym celem działalności stowarzyszenia jest odpłatna retransmisja sygnału telewizyjnego na rzecz członków. Zasadniczą część kosztów stowarzyszenia stanowił zakup sygnału TV a pozostałe koszty były związane z utrzymaniem i rozbudową infrastruktury technicznej służącej emisji sygnału TV. Trudno zgodzić się ze stroną skarżącą, że jej wydatki były związane z działalnością naukową, naukowo-techniczną, czy oświatową. Podnoszone przez stowarzyszenie działania w postaci spotkań z członkami, szkolenia w zakresie sprzętu elektronicznego i obsługi sprzętu audio-video, czy asystowanie członkom w zakupach nowego sprzętu i pomoc w przypadkach reklamacji nie mogą być uznane za działania naukowe, czy naukowo-techniczne w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Nie są to takie działania oświatowe obejmujące nauczanie, wychowanie, czy kształcenie. Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że powyższe działania zmierzały do zabezpieczenia warunków odbioru sygnału telewizyjnego (zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów) i miały związek z prowadzoną przez stowarzyszenie działalnością gospodarczą. Należy też mieć na uwadze, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. stanowi odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, wynikający z art. 84 Konstytucji RP. Strona zamierzająca skorzystać ze zwolnienie od podatku powinna w sposób jednoznaczny i podlegający weryfikacji wyodrębnić preferowane przez ustawodawcę wydatki na cele społecznie użyteczne. Nieuzasadnione jest więc żądanie, aby to organy (a nie podatnik) ustaliły, jaka część dochodu została przez stowarzyszenie wydatkowana na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. W świetle powołanego przepisu źródło pochodzenia przychodu nie ma istotnego znaczenia dla zastosowania spornego zwolnienia. Okoliczność, że członkowie stowarzyszenia uiszczali należności nazwane "wpisowe", czy opłata członkowska nie oznacza jeszcze, że te opłaty były przeznaczone na realizację celów określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Strona skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła dowodów pozwalających na takie ustalenie. Wobec braku podstaw do przyjęcia, że powyższe należności nie miały związku z prowadzoną przez stowarzyszenie działalnością gospodarczą w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. W prawomocnym wyroku z 12 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 380/18 WSA w Łodzi również przyjął, że składki członkowskie stanowiły faktycznie opłatę za usługi telekomunikacyjne. Strona skarżąca podnosi, że jej działalność polegająca na prowadzeniu szkoleń w zakresie korzystania z nowoczesnych urządzeń technicznych i internetu oraz pomoc osobom starszym przy korzystaniu z nowoczesnych technologii jest działalnością statutową. Nie jest to jednak wystarczające do uznania, że zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Konieczne jest bowiem wykazanie, że taka działalność stanowi realizację celów określonych w tym przepisie. Zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło