I SA/Łd 365/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-04-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, od których ustawowo zwolniono ją z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody z renty męża i posiadany majątek, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
G. W. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z jego renty inwalidzkiej, posiada mieszkanie i samochód na kredyt. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano G. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1. przyznać G. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] roku G. W wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz brak środków finansowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest aktualnie renta jej męża z tytułu niezdolności do pracy w wysokości około 1.365 zł brutto, bowiem skarżąca zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 32 m2, w którym zamieszkuje z mężem miesięczne koszty jego utrzymania określiła na kwotę około 400 zł (czynsz, energia, gaz), mąż skarżącej jest właścicielem samochodu dostosowanego dla potrzeb osoby niepełnosprawnej zakupionego na kredyt, który w dalszym ciągu spłaca.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie skarga G. W. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, a zatem jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych i stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy G. W. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jego renta inwalidzka w wysokości 1.365 zł brutto. Wnioskodawczyni jest właścicielka mieszkania o powierzchni 32 m2, jej mąż posiada, zakupiony na kredyt, samochód dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżąca oszacowała na kwotę około 400 zł Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło