I SA/Łd 367/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-03-09

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżąca wykazuje trudną sytuację materialną, ale nie posiada pełnej dokumentacji majątkowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane częściowo, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być poparty oświadczeniem o stanie majątkowym i rodzinnym, a decyzja o przyznaniu prawa pomocy zależy od oceny tych danych przez referendarza sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej podatku od nieruchomości za 2009 rok. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada dochodów ani prawa do zasiłku, utrzymuje się dzięki pomocy osób trzecich, a jej mieszkanie zostało zajęte przez komornika. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną, jednak organ wezwał ją do uzupełnienia informacji o zasobach pieniężnych, na co odpowiedziała, że nie posiada rachunku bankowego ani zasobów pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej M. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.Z. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bez pracy, dochodów i prawa do zasiłku, zarejestrowaną w [...]Urzędzie Pracy Nr 2 w Ł.. Oświadczyła przy tym, że egzystuje i utrzymuje mieszkanie dzięki pomocy osób trzecich. Jednocześnie skarżąca przedstawiła informacje dotyczące kwot ponoszonych przez nią zaliczek, wskazując szczegółowo, że zaliczka z tytułu zużycia energii elektrycznej wynosi ok. 25 zł za miesiąc, a z tytułu gazu stanowi kwotę ok. 44 zł za dwa miesiące, a ponadto z tytułu kosztów zarządu nieruchomością zobowiązana jest do zapłaty zaliczki w wysokości znanej Kierownikowi A, której nie uiszcza w związku z jej oświadczeniem woli. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie [...] Urzędu Pracy w Ł. potwierdzające, iż jest ona osobą bezrobotną oraz dotyczące pobierania przez nią stypendium (szkolenie) w okresie od 10.05.2010 do dnia 14.05.2010 r. i od 23.08.2010 r. do 29.09.2010 r., a ponadto rachunki dotyczące opłat za energię elektryczną i gaz. Z uwagi jednak na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2011 roku zobowiązano skarżącą do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz wyjaśnienia przyczyny braku wypełnienia formularza urzędowego (PPF) w zakresie wykazania zasobów pieniężnych, w tym jednoznacznego wskazania, czy posiada tego rodzaju zasoby - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 28 lutego 2011 roku wskazała, że nie jest ewentualnym posiadaczem rachunku bankowego i nie posiada zasobów rodzaju pieniężnego. Podniosła przy tym, że w punkcie 7.1 formularza błędnie wskazała stan majątkowy – mieszkanie zostało zajęte przez komornika na wniosek R.C. – radcy prawnego pracownika zakładów [...]. Wniosła przy tym o niedyskryminowanie w prawie dostępu do sądu z przyczyn materialnych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bez pracy, dochodów i prawa do zasiłku, zarejestrowaną w [...] Urzędzie Pracy Nr 2 w Ł.. Utrzymuje się dzięki pomocy osób trzecich. Ponosi przy tym wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi z uwzględnieniem zaliczek z tytułu tych opłat w wysokości szczegółowo wskazanej we wniosku. Posiadane przez nią mieszkanie o pow. 32,3 m2 zostało zajęte przez komornika. Skarżąca nie posiada przy tym rachunku bankowego oraz zasobów pieniężnych. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącej powoduje, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło