I SA/Łd 369/18
WyrokWSA w Łodzi2018-08-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup agregatu prądotwórczego do awaryjnego zasilania monitoringu i oświetlenia nieruchomości, poniesiony ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, może zostać uznany za pomoc de minimis w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej?Ratio decidendi
Wydatek na zakup agregatu prądotwórczego, nawet jeśli służy zapewnieniu ciągłości pracy monitoringu i oświetlenia nieruchomości, nie może być uznany za pomoc de minimis, jeśli nie przyczynia się bezpośrednio do zmniejszenia lub eliminacji ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności konkretnych osób. Organy administracji miały obowiązek wyjaśnić, czy zakupiony agregat służy wyłącznie awaryjnemu zasilaniu oraz ustosunkować się do twierdzeń strony, że wydatki na monitoring i oświetlenie zostały już uznane za pomoc de minimis.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkiem na zakup agregatu prądotwórczego ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wydatek ten nie służy bezpośrednio przystosowaniu stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wykorzystania ZFRON i uznania wydatku za pomoc de minimis.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 597(pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] r. Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 306c w związku z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.), art. 5 ust 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1808 z późn. zm.) oraz § 9 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z2015r., poz. 1023 z późn zm.) w związku ze złożonym wnioskiem o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis przedsiębiorstwu A Sp. z o.o. w związku z dokonaniem wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych: w dniu 05.12.2017 roku na kwotę 32.453,63zł.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że 27 grudnia 2017 r. A Sp. z o.o. działając na podstawie § 9 ust.l rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z dokonaniem wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z 5 grudnia 2017 roku w wysokości 32.453,63 zł (co stanowi równowartość 7.722,64 euro). Został on poniesiony na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń - cel określony w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Wydatek ten dotyczył zakupu agregatu prądotwórczego wraz z jego transportem.
Wraz z wnioskiem podatnik złożył: oświadczenie o wysokości uzyskanej pomocy de minimis, fakturę pro forma nr [...] z dnia 04.12.2017 r., potwierdzenie wykonania w dniu 05.12.2017 r. przelewu na kwotę 32.453,63 zł, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Z dokumentów przedłożonych przez podatnika wynika, iż w na podstawie faktury pro forma nr [...] z 4 grudnia 2017 r. A Sp. z o.o. nabyło agregat FDG 30 M3S, układ SZR oraz usługę transportu agregatu. W swoich wyjaśnieniach spółka wskazała m.in., że wydatek z 5 grudnia 2017 r. został poniesiony na zakup agregatu prądotwórczego wraz z jego transportem.
Podatnik wskazał również, iż obecnie zatrudnia czterech portierów do pilnowania nieruchomości. Wszyscy są osobami niepełnosprawnymi. Miejscem ich pracy jest portiernia położna przy ul. A 247/249. Portiernia jest wyposażona w system monitoringu terenu zapewniający możliwość obserwacji i dozoru nieruchomości bez wychodzenia z portierni. Podatnik wskazał, że w nocy z powodu niedostatecznego oświetlenia nieruchomości pracownicy woleli wychodzić na tradycyjny obchód, co z uwagi na problemy z poruszaniem się nie było dla nich bezpieczne. Dlatego też w październiku i listopadzie 2017 r. podatnik zamontował dodatkowe oświetlenie dozorowanych powierzchni. Z wyjaśnień podatnika wynika, iż wydatek na ww. cel sfinansowany był ze środków ZFRON ze zwolnień z PIT-4.
Spółka wskazała również, że z powodu przerw w dostawie prądu oraz z uwagi, iż dodatkowe oświetlenie jest kolejnym źródłem poboru prądu, w celu zapewnienia ciągłości pracy monitoringu i oświetlenia nieruchomości, podatnik zmuszony był zakupić opisany agregat prądotwórczy.
Prezydent Miasta Ł. wskazał, że zgodnie z art. 306a § 1 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 201 ze zm.), organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i wydaje sieje w granicach żądania wnioskodawcy.
W świetle § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. , poz. 1023 ze zm.) warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis -jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy.
Rodzaj wydatków i sposób ich pokrywania reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia wskazano, że wydatki ze środków funduszu rehabilitacji mogą być przeznaczone na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizacje, remont maszyn i urządzeń.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że podatnik zatrudnia m.in. czterech niepełnosprawnych portierów, których zadaniem jest patrolowanie nieruchomości przy ul. A 247/249 zarówno w dzień i w nocy. Portiernia, w której przebywają ww. pracownicy wyposażona jest w system monitoringu umożliwiający dozór nad terenem bez wychodzenia z budynku. Ze względu na zbyt słabe oświetlenie terenu w nocy, pracownicy woleli dokonywać obchodów nieruchomości. W celu ułatwienia pracownikom wykonywania powierzonych im czynności Spółka zainstalowała dodatkowe oświetlenie terenu, które spowodowało zwiększenie poboru prądu. Podatnik wskazał również, że na terenie nieruchomości przy ul. A 247/249 zdarzają się przerwy w dostawie prądu.
Zgodnie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. 2016 poz. 2046 ze zm.) rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Do realizacji tego celu niezbędny jest m.in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wydatek na wyposażenie stanowiska pracy portierów poprzez zakup agregatu prądotwórczego nie stanowiły pomocy de minimis ze względu na cel założony ustawą o rehabilitacji, jakim jest pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowania w życiu zawodowym.
Poniesienie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji na wyposażenie stanowiska pracy dla niepełnosprawnego nie jest wystarczające dla uznania, iż wydatek ten stanowi pomoc publiczną. Jak wskazuje brzmienie § 2 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na następujące rodzaje wydatków: wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Istotnym elementem ww. przepisu jest cel poniesienia wydatku, czyli przystosowanie otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Brak spełnienia tego warunku uniemożliwia uznanie wydatku za udzielony w ramach pomocy de minimis.
Z wyjaśnień złożonych przez Spółkę wynika, że nabycie agregatu prądotwórczego wynika z konieczności zapewnienia w budynkach położonych przy ul. A 247/249 nieprzerwanych dostaw prądu oraz zapewnienie odpowiedniego natężenia prądu.
Wydatki prowadzące do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych muszą przyczyniać się realnie do eliminacji skutków niepełnosprawności pracowników. Nie mogą służyć samym tylko usprawnieniom w zakładzie pracy, dokonywaniu w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością konkretnej osoby.
Nabycie agregatu prądotwórczego było wydatkiem koniecznym do prawidłowego funkcjonowania i obsługi urządzeń w budynkach przy ul. A 247/249. Wydatek ten mógł wpłynąć na poprawę komfortu pracy każdej osoby, która jest lub będzie zatrudniona przez podatnika. Zapewnienie nieprzerwanych dostaw prądu poprawia warunki pracy zarówno osoby niepełnosprawnej jak i pełnosprawnej.
W związku z powyższym wydatek na wyposażenie stanowiska pracy portiera poprzez zakup agregatu prądotwórczego nie stanowił w rozpoznawanej sprawie pomocy de minimis. Ze względu na cel założony ustawą o rehabilitacji jakim jest, ogólnie rzecz ujmując, pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowania w życiu zawodowym, za oczywiste trzeba uznać, że aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach § 2 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia musi służyć przystosowaniu miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych, a nie może być wydatkiem uniwersalnym, odpowiednim dla każdego pracownika na danym stanowisku pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia strony postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji podzielając jego stanowisko.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła o uchylenie postanowień organów I i II instancji podnosząc następujące zarzuty:
1. naruszenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zw. art. 33 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że wydatek na zakup agregatu prądotwórczego wraz z jego transportem, nie stanowi dokonanego z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wydatku poniesionego na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowania jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności za zakup, modernizację remont maszyn i urządzeń, a tym samym uznania braku podstaw do wydania na podstawie art. 306a § 2 pkt. 2ustawy - Ordynacja Podatkowa, zaświadczenia o pomocy de minimis
2. naruszenie § 4a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2007 w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że pokrycie przez "A" Sp. z o.o. kosztu zakupu agregatu prądotwórczego wraz z jego transportem z konta ZFRON w kwocie 32.453,63 zł nie spełnia warunków prawidłowego wykorzystania funduszu rehabilitacji poprzez dokonanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów, a tym samym uznanie, że koszt zakupu w/w agregatu nie może zostać sfinansowane z konta ZFRON na zasadach określonych w § 2 ust. 1. pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zw. z art. 33 ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że wydatek w kwocie 32.453,63 zł na zakup i transport agregatu prądotwórczego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych stanowi pomoc de minimis.
Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego z znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych przez sam organ lub wskazanych we wniosku danych.
Jednak nie oznacza to, że organ przed wydaniem zaświadczenia (bądź odmowy jego wydania) nie jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek taki wynika w szczególności z treści art. 122, 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 306k ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.).
Z wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę wynikało, że zakupiony agregat służy zapewnieniu ciągłości pracy monitoringu i oświetlenia nieruchomości. Tymczasem w zaskarżonych postanowieniach przyjęto, że nabycie agregatu prądotwórczego wynika z konieczności "zapewnienia w budynkach położonych przy ul. A 247/249 w Ł. nieprzerwanych dostaw prądu oraz zapewnienia odpowiedniego natężenia prądu". Strona podnosiła, że zakupiony agregat służy jedynie awaryjnemu zasilaniu przy monitoringu i oświetleniu nieruchomości, a twierdzenie to nie zostało skutecznie podważone. Odmienne ustalenia organów nie mają oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się również, że wydatki finansowane z funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych muszą być ściśle związane ze zmniejszeniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności danej osoby, czy też grupy osób. Wydatki ponoszone z tego funduszu powinny przyczyniać się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych lub służyć rehabilitacji konkretnych osób niepełnosprawnych. A wskazało, że zatrudnia czterech niepełnosprawnych portierów. Jednak nie ustalono, jaki jest to rodzaj niepełnosprawności i czy zakup agregatu może wiązać się ze zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z konkretnego rodzaju niepełnosprawności.
Strona skarżąca zarówno w wyjaśnieniach do wniosku, jak i w zażaleniu podnosiła, że jej wydatek na zakup oświetlenia i monitoringu nieruchomości przy ul. A 247/249 w Ł. został uznany za pomoc de minimis. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji z naruszeniem art. 121 O.p. nie ustosunkowały się do tego twierdzenia.
Jeżeli organy nie kwestionują, że wydatek na zakup monitoringu, czy oświetlenia został uznany za spełniający warunki przewidziane w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2017 r., to należało bliżej wyjaśnić, dlaczego nabycie agregatu prądotwórczego do awaryjnego zasilania monitoringu i oświetlenia nie spełnia powyższych warunków.
Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ wezwie stronę skarżącą do wyjaśnienia, jakiego rodzaju niepełnosprawności posiadają zatrudnieni portierzy, jednoznacznie wypowie się, czy zakupiony agregat służy wyłącznie awaryjnemu zasilaniu monitoringu oraz oświetleniu nieruchomości, a także ustosunkuje się do twierdzeń strony, że wydatki na zakup monitoringu i oświetlenie zostały uznane za pomoc de minimis.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło