I SA/Łd 37/10

Dnia 23 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. I SA/Łd 37/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym ustalonym w postępowaniu przed organami celnymi. W dniu 18 maja 2009 r. strona złożyła w Urzędzie Celnym w P. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, dotyczącą samochodu osobowego VOLVO V40 o wskazanym nr nadwozia, rok produkcji 2002, poj. Silnika 1870 cm. Załączyła oświadczenie z dnia 14 maja 2009 r., w którym wymieniono uszkodzenia samochodu (pokrywa silnika, zderzak, komplet chłodnic, reflektory, błotnik), zdjęcia i wydruk z niemieckiej AUTO GIEŁDY oraz rachunek z 8 maja 2009 r. Załączyła także oświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Zadeklarowany podatek akcyzowy w wysokości 325 zł (3,1% ceny nabycia wynoszącej 2.610 EURO) został wpłacony przez stronę w dniu 14 maja 2009 r. Organ celny uznał, że deklarowana przez stronę podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, notowanej na rynku krajowym w oparciu o katalog INFO-EXPERT. Wartość rynkową wskazanego wyżej samochodu określono zgodnie katalogiem na miesiąc maj 2009 r. kwotą 22.850,00 zł. Po pomniejszeniu tej kwoty zgodnie z wytycznymi EUROTAX o 20%, z uwagi na wymienione uszkodzenia, organ ustalił wartość samochodu w wysokości 18.280 zł. Strona nie zmieniła wysokości podstawy opodatkowania na wezwanie organu wystosowane do niej w trybie art.104 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 Nr 3, poz.11; dalej "ustawa AKC"). Podtrzymując swoje stanowisko co do wartości sprowadzonego samochodu powołała się na przedstawione dokumenty obrazujące rozmiar jego uszkodzeń po wypadku. Zasugerowała organowi możliwość powołania rzeczoznawcy dla ustalenia wartości samochodu. W tej sytuacji organ wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia stronie zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Wynikiem tego postępowania była decyzja określająca to zobowiązanie w wysokości 451 zł przy uwzględnieniu podstawy opodatkowania ustalonej na podstawie danych wynikających z katalogu INFO EXPERT. Naczelnik podkreślił, że nie kwestionuje uszkodzeń samochodu i w związku z tym zastosował maksymalną (20%) korektę ujemną w odniesieniu do wynikającej z katalogu wartości. W odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji strona zarzuciła naruszenie art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( j. t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60; dalej "O.p.") poprzez uznanie katalogu INFO EXPERT oraz publikacji EUROTAX za źródło stanowiące podstawę do wyznaczenia średniej wartości rynkowej pojazdu i zaniechanie wszelkich działań do ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności zaniechanie powołania biegłego. Powołując się na orzecznictwo WSA w Gdańsku wyraziła pogląd, że podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym powinna stanowić rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu. Podniosła także, że załączyła do akt sprawy zaświadczenie potwierdzające, że pojazd nie może być dopuszczony do ruchu. Dyrektor Izby Celnej przychylił się do stanowiska zaprezentowanego w tej sprawie przez organ celny I instancji. Przytoczył definicję średniej wartości rynkowej samochodu osobowego wynikającą z art.104 ust.11 ustawy AKC, zgodnie z którym "Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy." Podkreślił, że wybór publikacji INFO EXPERT i EUROTAX w celu porównania i ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego jest uprawniony w świetle poglądów orzecznictwa (wyrok z 26.03.2009, sygn. akt I S.A./Sz/768/08). W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie art.121 § 1 O.p. przez bezprawne uznanie wskazanego wyżej katalogu za źródło stanowiące podstawę do wyznaczania średniej wartości rynkowej pojazdu, naruszenie art.122 tej ustawy przez nie powołanie biegłego do ustalenia stanu faktycznego i naruszenie art.104 ust.1 pkt.2 ustawy AKC przez arbitralną interpretację jej przepisów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Problemem w sprawie jest ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego. Podstawą opodatkowania jest tu zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 104 ust.1 pkt.2 ustawy AKC kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Zgodnie z gramatycznym brzmieniem tego przepisu możnaby przyjąć, że jest to wartość samochodu określona przez sprzedawcę w fakturze, gdyby nie treść przepisu ust.8 powołanego art.104 który stanowi, że "jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego". Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest natomiast wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art.104 ust.11 ustawy AKC). Należy zgodzić się z tezą wyroku WSA w Szczecinie powołanego w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw do kwestionowania danych z powołanych informatorów ("Info-Ekspert", "Eurotax"), jako wiarygodnych notowań wartości rynkowej samochodów używanych na terytorium kraju, skoro ustawodawca nie wskazał jakie notowania powinno się tu uwzględniać. Zastosowanie katalogów nie stanowi naruszenia prawa. Dane z nich wynikające nie powinny jednak być traktowane jako bezwzględnie wiążące, a powinny podlegać ocenie w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego ustalanego w postępowaniu przed organami celnymi, skoro to właśnie organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość podstawy opodatkowania w sytuacjach gdy podatnik nie udzieli odpowiedzi, nie dokona zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub nie wskaże przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art.104 ust.9 ustawy AKC). Przepis ust.10 wskazanego art.104 ustawy dopuszcza określenie wysokości podstawy opodatkowania, czyli średniej wartości samochodu z uwzględnieniem opinii biegłego. Stanowi bowiem, że "jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik". W analizowanej sprawie strona przedstawiła istotne ze swego punktu widzenia dowody potwierdzające stan techniczny samochodu. Organ zobowiązany był ocenić te dowody i w przypadku przyjęcia ich wiarygodności ocenić czy uszkodzenia samochodu z nich wynikające nie uzasadniają podstaw do obniżenia wartości samochodu wynikającej z katalogu o więcej niż 20%. Przepisy art.122 § 1, art.187 § 1 i rt.191 O.p. zobowiązują organy do podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania na jego podstawie swobodnej, a nie dowolnej oceny czy okoliczności sprawy zostały udowodnione. Organy nie odniosły się do kwestii wiarygodności dowodów przedstawianych przez stronę skarżącą i do ich ewentualnego wpływu na ocenę wysokości średniej wartości samochodu stanowiącej podstawę opodatkowania. Nie porównały także wartości samochodu wynikającej z katalogu INFO-EXPERT z wartością samochodu z katalogu EUROTAX i nie wyjaśniły przyczyn przyjęcia jako wiążący wskazanego w decyzji katalogu. Zasługuje tu na uwagę wyrok WSA w Gdańsku 2009-12-01 sygn. akt I SA/Gd 615/09 Opubl: Legalis, w którym zaprezentowano pogląd, że "średniej wartości rynkowej nie można utożsamiać z wartością konkretnego podlegającego opodatkowaniu samochodu osobowego, gdyż ustalenie tej wartości musi być zindywidualizowane i należy zgodnie z art. 82a ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym do obowiązków organu podatkowego. Ustalenie tej wartości może być dokonane przy pomocy każdego nie zabronionego prawem środka dowodowego a nie tylko za pomocą informacji uzyskanej z informatora Eurotax". Powyższe rozważania uzasadniają stwierdzenie, że organy naruszyły wskazane wyżej przepisy postępowania podatkowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 §.1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.). Stosownie do art.152 tej ustawy Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania wydane zostało na podstawie art. 200 w zw. z art.205 §1 powołanej wyżej ustawy. M.D.