I SA/Łd 370/15

Dnia 22 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej Z. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 5 marca 2015 roku Z. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]roku ustalającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 3.051 zł strona wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu PPF rozszerzyła swój wniosek domagając się także ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, który wystąpił w jej imieniu do sądu ze skargą w przedmiotowej sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach, akt sprawy i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej renta z ZUS w wysokości 619 zł miesięcznie oraz dochód z dzierżawy w wysokości 1.200 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkuje oraz stanowiącej przedmiot dzierżawy nieruchomości o powierzchni 1,2 ha, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego udokumentowane przez skarżącą zamykają się kwotą 64, 29 zł opłata za gaz oraz 24,35 zł opłata za prąd z tym, że z tego tytułu strona miała w marcu 2015 roku do dopłaty kwotę 1.204 zł, także w marcu br. przez pana D. uregulowana została zaległość skarżącej w opłatach za wodę w wysokości 320 zł. Wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągu z posiadanego rachunku bankowego za ostanie dwa miesiące lecz za okres od 1 października 2014 roku do 3 marca 2015 roku jego saldo początkowe wynosiło 11.280 zł zaś saldo końcowe 719 zł. Wnioskodawczyni za jego pośrednictwem nie otrzymywała czynszu za dzierżawę jedynym źródłem jego uznania były wypłaty świadczenia z ZUS. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 i 5 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. P. wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej renta z oraz dochód z dzierżawy w łącznej wysokości 1.819 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkuje oraz stanowiącej przedmiot dzierżawy nieruchomości o powierzchni 1,2 ha, nie posiada innego majątku. Miesięczne stałe koszty utrzymania udokumentowane przez skarżącą zamykają się kwotą ok. 100 zł. Uwzględniając powyższe wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie 3.051 zł oraz fakt, że równocześnie ze skargi wnioskodawczyni zawisła druga sprawa z wpisem w wysokości 1.504 zł stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej ponad kwotę 300 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodów w postaci świadczenia z ZUS oraz dochodów z dzierżawy, które w zestawieniu z udokumentowanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 300 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w osobie A. P. W aktach sprawy niniejszej (k-15 akt sądowych) znajduje się jednak pełnomocnictwo z 20 lutego 2015 roku udzielone przez skarżącą temu pełnomocnikowi do sporządzenia, wniesienia i popierania przed tutejszym sądem jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. Pełnomocnik ten jak wynika z akt administracyjnych sprawy reprezentował stronę także w postępowaniu podatkowym. Prawo pomocy nie dopuszcza instytucji podstawienia (por. J.P. Tarno Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012 wyd. 5, str. 621). Wobec powyższego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu uznać należy za bezzasadny. W toczącym się postępowaniu jest ona już bowiem reprezentowany przez fachowego pełnomocnika z wyboru, co stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość jego ustanowienia w ramach instytucji prawa pomocy. Pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak