I SA/Łd 372/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-07-12

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Strona zataił informacje dotyczące majątku żony (udziały w spółkach) oraz dodatkowych źródeł dochodów, co podważa jej twierdzenia o trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
K. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na brak dochodów i majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił częściowe dane dotyczące dochodów swoich i żony oraz oświadczył, że rodzina zamieszkuje w nieruchomości osoby trzeciej. Referendarz sądowy, korzystając z danych KRS, ustalił, że żona skarżącego posiada znaczące udziały w spółkach prawa handlowego, co zostało zatajone we wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu K. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 lipca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od gier za poszczególne miesiące od lutego do września 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. K. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od gier za poszczególne miesiące od lutego do września 2011 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie fachowego pełnomocnika bowiem nie posiada on żadnego dochodu, Rodzina utrzymuje się z pracy dorywczej żony skarżącego i nie posiada żadnego majątku. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący rozszerzył i sprecyzował wniosek wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz trojgiem dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w kwocie 345 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie zadeklarował posiadania żadnego majątku. Wskazał, że w utrzymaniu rodzinie pomagają krewni. Zrządzeniem referendarza sądowego skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie: odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2014 i 2015 rok, udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy, wskazania czyją własnością jest nieruchomość stanowiąca miejsce zamieszkania rodziny oraz udokumentowania wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych, i wskazanie osób na których utrzymaniu znajduje się wnioskodawca oraz ich sytuacji majątkowej i źródeł utrzymania. W odpowiedzi na wezwania wnioskodawca nadesłał odpis zeznania podatkowego PIT-37 żony za 2015 rok z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskała dochód w wysokości 1.800 zł. Odpis zeznania podatkowego PIT-37 wnioskodawcy za 2014 rok z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 5.400 zł. Wnioskodawca przedstawił także zaświadczenie wystawione przez A Stowarzyszenie Sportowe w K. – K., z którego wynika, że żona wnioskodawcy jest w nim zatrudniona na stanowisku Dyrektora Sportowego od 1 września 2015 roku, a jej wynagrodzenie za miesiąc październik 2015 roku wynosiło 384 zł netto. Wnioskodawca wyjaśnił, że rodzina zamieszkuje w nieruchomości należącej do osoby trzeciej, pod warunkiem opieki nad nieruchomością, nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Oświadczył także, że rodzina złożyła wnioski do programu "500+" . Na podstawie danych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego referendarz sądowy ustalił, że żona wnioskodawcy jest Prezesem Zarządu A Stowarzyszenia Sportowego w K. – K., a także udziałowcem w B spółki z o.o. w K. w której posiada 97 udziałów o wartości 4.850 zł i sprawuje w niej również funkcję Prezesa Zarządu, ponadto jest ona także Prezesem Zarządu i udziałowcem C spółki z o.o. z siedziba w S. O. w której posiada 250 udziałów o wartości 125.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe. Zadeklarował, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w charakterze Dyrektora Sportowego w wysokości 384 zł netto miesięcznie oraz pomoc rodziny. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika jednak, że żona wnioskodawcy jest Prezesem Zarządu A Stowarzyszenia Sportowego w K. – K., a także udziałowcem w B spółki z o.o. w K. w której posiada 97 udziałów o wartości 4.850 zł i sprawuje w niej również funkcję Prezesa Zarządu, ponadto jest ona także Prezesem Zarządu i udziałowcem C spółki z o.o. z siedziba w S. O. w której posiada 250 udziałów o wartości 125.000 zł. Jednak informacje te zostały przez wnioskodawcę zatajone w jego oświadczeniach złożonych na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy i ustalone w oparciu o dane z Krajowego Rejestru Sądowego. Wnioskodawca nie zadeklarował posiadania żadnego majątku oświadczył, że rodzina zamieszkuje w nieruchomości należącej do osoby trzeciej, pod warunkiem opieki nad nią i mimo wezwania nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Z wybiórczo przedstawionych zeznań podatkowych wynika, żona wnioskodawcy w 2015 roku z tytułu zatrudnienia uzyskała dochód w wysokości 1.800 zł. Z kolei wnioskodawca za 2014 rok z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 5.400 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (500 zł) stosowanie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba także podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący udzielił wyrywkowych informacji dotyczących źródeł utrzymania swojej rodziny i zataił informacje na temat sytuacji majątkowej swojej żony, twierdząc w swoim wniosku o prawo pomocy że wyłącznym źródłem finansowania kosztów utrzymania rodziny jest kwota jej wynagrodzenia za prace 384 zł i pomoc rodziny. Tymczasem przeprowadzone postępowanie wykazało, że zataił on dodatkowe źródła dochodów oraz majątek rodziny w postaci udziałów w spółkach prawa handlowego, co budzi uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności jego twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. E.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło