I SA/Łd 373/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-27
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinne koszty utrzymania przekraczające jego dochody, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę dochody rodziny, niezbędne wydatki oraz dodatkowe koszty ogrzewania, skarżący wykazał wystarczająco trudną sytuację materialną, co obliguje sąd do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, reprezentowany przez adwokata, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po uzupełnieniu wniosku o dodatkowe dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 192 zł podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, nadesłał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
W zawartym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trzema córkami. Jego żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 1.300 zł. On natomiast osiąga dochód z tytułu prac dorywczych w wysokości około 700 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Cały jego majątek został zlicytowany przez komornika. Wskazał przy tym, że miesięczne koszty utrzymania stanowią kwotę około 800 zł (czynsz za mieszkanie i opłaty), a ponadto ponosi wydatki na zakup żywności i środki higieny w łącznej kwocie około 1.200 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego, jego żonę i pełnoletnie córki rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania przyczyny braku osiągania dochodu przez pełnoletnie córki oraz braku stałego zatrudnienia skarżącego, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, udokumentowania wykazanej we wniosku kwoty wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2010 rok - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania pełnomocnik skarżącego nadesłał w dniu [...] roku wymagane dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Poinformował także, iż skarżący zakupuje również miał węglowy służący do ogrzewania i podgrzewania wody, którego koszt roczny wynosi 7.500 zł.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trzema córkami, które uczą się i pozostają na utrzymaniu rodziców. Rodzina zamieszkuje w domu stanowiącym własność córki K.. Małżonkowie nie posiadają bowiem żadnego majątku ani oszczędności. W 2010 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości
330,01 zł, dochód jego żony wyniósł zaś 14.469 zł. Aktualnie łączny dochód małżonków zamyka się kwotą około 2.000 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą przy tym ok. 2.000 zł. Dodatkowe obciążenie budżetu rodziny stanowią ponadto wydatki na zakup miału węglowego służącego do ogrzewania i podgrzewania wody. Koszty tego zakupu stanowią kwotę 7.500 zł rocznie.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło