I SA/Łd 373/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-08-04
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała trudną sytuację finansową, utratę płynności i zajęcia komornicze, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, w tym z powodu utraty płynności finansowej, zajęć komorniczych i wypowiedzianych kredytów, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Udzielenie prawa pomocy jest uzasadnione w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Spółka przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wynikającą m.in. z odmowy wypłaty odszkodowania i zwrotu VAT, co doprowadziło do utraty płynności, zajęć komorniczych i wypowiedzenia kredytów. Po uzupełnieniu wniosku i analizie dokumentów, sąd ocenił, że spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie wpisu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi A.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej –A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 3.672 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.
W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wskazała, że przedmiotem jej działalności jest handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł, a wartość środków trwałych stanowi kwotę 2.290.520,84 zł.
W ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w kwocie 39.299,26 zł. Nie posiada środków na rachunkach bankowych, za wyjątkiem rachunku w A. Banku, którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zamykało się kwotą 1.843,59 zł. Skarżąca oświadczyła przy tym, że na dzień składania wniosku nie posiada żadnych środków finansowych w kasie. Dochody i obroty Spółki od kilku miesięcy wynoszą 0 zł. Spółka posiada budynek przy ul. A. 228 w Ł. o pow. 1670 m2, który jest obciążony hipoteką przez Bank i wierzyciela. Posiada także towary gotowe i półprodukty w magazynie o wartości księgowej ok. 1.400.000 zł, które stanowią zabezpieczenie kredytu obrotowego w B. i w wyniku wypowiedzenia kredytu oraz windykacji nie mogą być sprzedane bez zgody i wiedzy Banku. W ocenie skarżącej przyznanie prawa pomocy jest warunkiem koniecznym, aby Spółka mogła wykonać swoje prawo do sądu.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jej ciężka sytuacja finansowa wynika głównie z dwóch zdarzeń z 2015 roku, tj. odmowy wypłaty odszkodowania za zalanie towarów obrotowych na kwotę ok. 300.000 zł oraz odmowy zwrotu podatku VAT w wysokości 180.000 zł. W wyniku tych okoliczności Spółka utraciła płynność finansową i przestała regulować swoje należności. W związku z tym w pierwszej kolejności zostały zajęte oba rachunki Spółki (zajęcia komornicze) oraz wypowiedziane kredyty przez Bank B., z uwagi na nieuregulowanie rat kredytowych. Są to następujące kredyty: obrotowy w rachunku na kwotę 500.000 zł i inwestycyjny na zakup wyżej wymienionego budynku w Ł. przy ul. A. 228 w kwocie 2.000.000 zł. Aktualnie oba kredyty są w windykacji.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2016 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, wskazania kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłania odpisu ostatniego złożonego przez Spółkę zeznania podatkowego, przedstawienia dokumentów potwierdzających wskazane we wniosku zajęcia komornicze i windykacyjne, oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma procesowego z dnia 11 lipca 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia skarżącej dotyczące jej sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w
art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń skarżącej wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł, a wartość środków trwałych stanowi kwotę 2.290.520,84 zł. W ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w kwocie 39.299,26 zł. Skarżąca na dzień składania wniosku nie posiadała żadnych środków finansowych w kasie. Jej dochody i obroty od kilku miesięcy wynoszą 0 zł. Spółka posiada budynek przy ul. A. 228 w Ł. o pow. 1670 m2, który jest obciążony hipoteką przez Bank i wierzyciela. Posiada także towary gotowe i półprodukty w magazynie o wartości księgowej ok. 1.400.000 zł, które stanowią zabezpieczenie kredytu obrotowego w B. i w wyniku wypowiedzenia kredytu oraz windykacji nie mogą być sprzedane bez zgody i wiedzy Banku. Jednocześnie ze złożonego wniosku wynika, że trudna sytuacja finansowa Spółki wynika z odmowy wypłaty odszkodowania za zalanie towarów obrotowych na kwotę
ok. 300.000 zł oraz odmowy zwrotu podatku VAT w wysokości 180.000 zł. W wyniku tych okoliczności Spółka utraciła płynność finansową i przestała regulować swoje należności. W związku z tym zostały zajęte oba rachunki bankowe Spółki (zajęcia komornicze) oraz wypowiedziane kredyty przez Bank B., z uwagi na nieuregulowanie rat kredytowych (kredyt obrotowy w rachunku na kwotę 500.000 zł i inwestycyjny na zakup wyżej wymienionego budynku w Ł. przy ul. A. 228 w kwocie 2.000.000 zł). Aktualnie oba kredyty podlegają windykacji. Z uwagi na brak środków Spółka od marca 2016 roku nie prowadzi działalności. W styczniu 2016 roku został zajęty jej rachunek bankowy, a następnie wszystkie środki obrotowe i należąca do niej nieruchomość. Jednocześnie wykazana przez skarżącą kwota zajęć wynosi łącznie 1.138.906,40 zł. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych. Dokonana przy tym analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi, że skarżąca nie posiada wystarczających środków na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe okoliczności referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi (w kwocie 3.672 zł).
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło