I SA/Łd 377/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-08-01
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, utrzymuje się z emerytury i dochodów z działalności gospodarczej, a jego spółka cywilna ma znaczące niespłacone należności i umorzone postępowania egzekucyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo dochodów z emerytury i działalności gospodarczej, wysokie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, spłatą alimentów przez syna, a także znaczące niespłacone należności i umorzone postępowania egzekucyjne spółki cywilnej, wskazują na brak wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący B. J. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok. W uzasadnieniu skargi podniósł, że z uwagi na sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, a ich łączny dochód jest niższy niż łączna wysokość wydatków. Spółka cywilna skarżącego ma znaczące niespłacone należności i umorzone postępowania egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 sierpnia 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu B. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
B. J. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok w wysokości 4.503 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 439 zł.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że z uwagi na sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru.
W dniu 13 lipca 2018 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem A. J.. Według złożonego oświadczenia wnioskodawca ani jego syn nie posiadają żadnego majątku.
Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.659 zł oraz z dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 842,50 zł (według bilansu firmy za pierwsze półrocze 2018 r.). Syn wnioskodawcy uzyskał dochód z działalności gospodarczej w wysokości 842,50 zł (według bilansu firmy za pierwsze półrocze 2018 r.). Według oświadczenia w zeznaniu o wysokości dochodu za rok 2017 firma wykazała stratę. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wraz z synem prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A.
Dochody wnioskodawcy i jego syna wynoszą łącznie 3.350 zł, natomiast wydatki wynoszą 3.950 zł. Wnioskodawca wraz z synem ponoszą wydatki z tytułu czynszu za mieszkanie – 1.200 zł, koszty leków i leczenia – 550 zł, zakupu żywności 1.200 zł, dostawy gazy -300 zł i inne (telefon, środki czystości itp.) – 300 zł. Ponadto syn wnioskodawcy płaci alimenty na rzecz małoletniej córki w wysokości 400 zł.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyną złej sytuacji finansowej wnioskodawcy są niespłacone należności za usługi wykonane przez wnioskodawcę i jego syna w ramach wykonywanej przez nich działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Wnioskodawca podkreślił, że sytuacja jest tym bardziej niekorzystna, że pomimo nieotrzymania ceny za wykonane usługi spółka jest obowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług wykazanego w fakturach dokumentujących wykonane usługi. Wspólnicy prowadzą aktywne działania w celu odzyskania należności od dłużników, jednak w większości spraw komornicy umarzają postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Według złożonego oświadczenia komornicy umorzyli postępowania egzekucyjne, w których łączna kwota dochodzonych należności wynosi 145.098 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 -3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
W ocenie referendarza wniosek B. J. zasługuje na uwzględnienie. Referendarz wziął pod uwagę, że wnioskodawca utrzymuje się z emerytury, której wysokość wynosi 1.659,16 zł oraz z dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 842,50 zł. Syn wnioskodawcy, z którym wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 842,50 zł.
W ocenie referendarza wnioskodawca nie posiada wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, tj. zapłatę wpisu od skargi (500 zł) i ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Referendarz uwzględnił przy tym, że spółka wnioskodawcy prowadzi konsekwentne działania mające na celu odzyskanie swoich należności, poprzez kierowanie wniosków o wszczęcie postępowań egzekucyjnych, pomimo że dotychczasowe postępowania egzekucyjne w wielu przypadkach nie doprowadziły do odzyskania należności.
Za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawiają również dane zawarte w oświadczeniu B. J. o stanie majątkowym z 5 stycznia 2018 r. złożone do akt podatkowych (karty 91-93 akt podatkowych). Z oświadczenia tego wynika, że wnioskodawca posiada zaległości wobec ZUS w wysokości 21.921 zł. Z uwagi na trudną sytuację materialną nie spłaca kredytów bankowych, których wysokości wynosi 210.000 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło