I SA/Łd 379/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : ustalenie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a 1. przyznać S. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 3 kwietnia 2009 roku S.L. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W złożonym, na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach S.L. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu ich emerytur zamyka się kwotą około 1.408 zł miesięcznie netto (po potrąceniach dokonywanych przez komornika z tytułu zaległości podatkowych). Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w gospodarstwie rolnym, które w zamian za emeryturę przekazała wnuczce, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazała, iż cały dochód pochłaniają wydatki na konieczne opłaty oraz leki i leczenie związane z podeszłym wiekiem skarżącej i jej męża. W aktach administracyjnych sprawy niniejszej znajdują się oświadczenia złożone przez męża skarżącej z dnia 1 oraz 30 października 2007 roku, z których wynika, iż w 2007 roku nabył na własność od Agencji Rynku Rolnego dzierżawioną dotychczas nieruchomość rolną o powierzchni 3,1 ha, z tytułu prowadzenia na niej gospodarstwa w ciągu roku uzyskuje dochód netto w wysokości około 12.000 zł. W stosunkach wiejskich, mając swoje świnie, kury i kaczki ich wydatki na życie w swoim gospodarstwie domowym ma niskie, wydaje jedynie na prąd i butlę gazową. Wobec rozbieżności powyższych oświadczeń, zarządzeniem z dnia 28 maja 2009 roku skarżąca została zobowiązana do udokumentowania ponoszonych miesięcznie wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje w swoim wniosku oraz sprecyzowania czy jej mąż nadal pozostaje właścicielem ziemi zakupionej od Agencji Rynku Rolnego i wskazania uzyskiwanych z tego gospodarstwa dochodów ewentualnie wskazania na czyja rzecz i za jaka kwotę zostało zbyte. W odpowiedzi na wezwanie skarżącą oświadczyła, iż nie jest w stanie udokumentować wydatków, gdyż za zakup węgla oraz butle z gazem płaci dostawcy do ręki, określiła jedynie że koszt butli z gazem, która wystarcza na 2 miesiące to kwota 35 zł , dodatkowo wskazała, że za wizyty w gminnym ośrodku zdrowia nie płaci, zaś z wizyty u profesora w Ł. uiszcza należność w rejestracji przychodni, ale nie posiada rachunków. Nadesłała także kserokopie aktów notarialnych z dnia 12 marca 2008 roku Z dokumentów tych wynika, iż w tym dniu nabytą uprzednio od Agencji Rynku Rolnego nieruchomość o powierzchni 3, 1 ha darowali wraz mężem wnukowi, wartość darowizny określono na kwotę 19.500 zł jednocześnie obejmując ją na mocy równocześnie zawartej umowy dzierżawy na okres 10 lat w dzierżawę ustalając czynsz dzierżawny na poziomie 2 kwintali ziemniaków rocznie. Referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S.L. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu ich emerytur zamyka się w kwocie około 1.408 zł. miesięcznie netto. Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w gospodarstwie rolnym, które w zamian za emeryturę przekazała wnuczce, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jedynymi ponoszonymi wydatkami to wydatki na zakup opału i butli gazowej (35 zł na 2 miesiące) oraz na wizyty lekarskie u lekarzy specjalistów. Z akt administracyjnych sprawy niniejszej oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, iż wspólnie z mężem w dniu 16 lutego 2007 roku nabyła od Agencji Rolnej Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 3,1 ha, które następnie na mocy aktu notarialnego z dnia 12 marca 2008 roku darowali swojemu wnukowi lecz nadal je użytkują na mocy zawartej również w tym dniu umowy dzierżawy. Z oświadczenia męża skarżącej wynika, że z tytułu prowadzonego gospodarstwa w ciągu roku uzyskują dochód netto w wysokości około 12.000 zł., a ich wydatki na życie są niskie bowiem w stosunkach wiejskich, gdy mają swoje świnie, kury i kaczki, oraz zamieszkują we własnym domu wydają jedynie na prąd i butlę gazową. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej (1.500 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem zawisła również skarga męża skarżącej, w której obciąża go wpis sądowy w takiej samej wysokości, a także treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za niezasadny mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe. Złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy oświadczenie majątkowe strony budzi uzasadnione wątpliwości z akt administracyjnych sprawy niniejszej oraz nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika bowiem, iż skarżąca w dalszym ciągu prowadzi gospodarstwo rolne, z którego uzyskuje dodatkowe dochody (w stosunku rocznym ok. 12.000 zł netto). Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej oraz fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowiącego dodatkowe źródło utrzymania pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie i poniesienie ewentualnych, mogących się pojawić w przyszłości kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.