I SA/Łd 379/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-06-14

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego poprzez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego poprzez ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, trudna sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca znaczące zadłużenie, wydatki na alimenty, zawieszoną działalność gospodarczą przynoszącą straty oraz brak innych dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący A.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, w tym zadłużenie, wydatki na alimenty i brak dochodów z zawieszonej działalności gospodarczej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych informacji, referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A.O. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A. O. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. A.O. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. We wniosku tym skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. Ponosi wydatki z tytułu alimentów na dwójkę dzieci, w łącznej wysokości 800 zł miesięcznie. Posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości 42.000 zł oraz z tytułu leasingu operacyjnego w kwocie 33.900 zł. Jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 2.000 zł. Majątek stanowią zaś nieruchomości w postaci domu o pow. 110 m2 w stanie surowym oraz nieruchomości rolnej o pow. 5 ha. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2010 roku wezwano wnioskodawcę do jednoznaczne sprecyzowania, czy ubiega się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, czy też w osobie radcy prawnego, a ponadto zobowiązano skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym wskazania osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wykazania przyczyn braku osiągania przez te osoby dochodu, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, wskazania źródeł jej pochodzenia, a ponadto nadesłania kserokopii orzeczeń sądowych wskazujących na kwotę zobowiązań z tytułu obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 26 kwietnia 2010 r. sprecyzował, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata. Wyjaśnił przy tym, że jego żona I. wraz z dziećmi: M. i O. nie mieszkają z nim. Przed Sądem Okręgowym w Ł. toczy się sprawa rozwodowa. Z zeznań żony wynika, że obecnie jest bez pracy. Syn D. ma 14 lat i uczęszcza do gimnazjum, zaś syn O. ma lat 9 i uczęszcza do szkoły podstawowej. Skarżący oświadczył także, iż posiada jeden rachunek bankowy zajęty w lipcu 2009 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.. Innych rachunków i lokat bankowych nie posiada. Obecnie pozostaje bez pracy, działalność gospodarcza jest zawieszona, gdyż przynosiła straty. Na utrzymanie przeznacza kilkaset złotych miesięcznie. Pieniądze te pochodzą z ostatnich oszczędności. Obecnie poszukuje pracy na terenie Kutna i okolic. Alimenty na rzecz synów zostały zasądzone przez Sąd Rejonowy w Kutnie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2006 r. Do wniosku skarżący załączył odpis zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 262 tej ustawy wynika, że stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący z mocy art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wynika zaś, że skarżący ponosi wydatki z tytułu alimentów na dwójkę dzieci, w łącznej wysokości 800 zł miesięcznie. Posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości 42.000 zł oraz z tytułu leasingu operacyjnego w kwocie 33.900 zł. Jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 2.000 zł. Majątek stanowią zaś nieruchomości w postaci domu o pow. 110 m2 w stanie surowym oraz nieruchomości rolnej o pow. 5 ha. Skarżący posiada jeden rachunek bankowy zajęty w lipcu 2009 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Innych rachunków i lokat bankowych nie posiada. Obecnie poszukuje pracy. Działalność gospodarcza jest zawieszona, gdyż przynosiła straty. W 2009 roku skarżący poniósł stratę w wysokości 10.842,40 zł. Na utrzymanie przeznacza kilkaset złotych miesięcznie. Pieniądze te pochodzą z ostatnich oszczędności. Żona skarżącego wraz z dziećmi prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Przed Sądem Okręgowym w Ł. toczy się sprawa rozwodowa. Alimenty od skarżącego na rzecz synów zostały zasądzone przez Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2006 r. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło