I SA/Łd 38/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Referent-stażysta Jakub Zegarlicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr znak: [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. ustalił K. B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia po zmarłej E. B. w kwocie 3.075 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Ł.-W. w Ł. stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 30 marca 2011 r. E. B. na podstawie ustawy nabyli mąż P. B. oraz syn K. B. po ½ każdy a nich. Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem 28 grudnia 2013 r. W dniu 23 lipca 2014 r. podatnik, za pośrednictwem pełnomocnika zgłosił nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) wykazując nabycie w drodze dziedziczenia po zmarłej E. B. ¼ części nieruchomości położonej w K. o pow. 1293m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. Użytkowej 116,70 m², ¼ niezabudowanej nieruchomości położonej w D. o pow. 1200m² i ¼ części samochodu osobowego marki Nissan Micra rok produkcji 1994. Pełnomocnik powołał się na przepis art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzając, że uchybienie terminowi z art. 4a ust. 1 pkt 1 tej ustawy było spowodowane wprowadzeniem w błąd P. B. oraz odmową przyjęcia zgłoszenia o nabyciu spadku przez pracowników Urzędu Skarbowego Ł.-W. i Urzędu Skarbowego w B. K. B. o nabyciu udziału w spadku dowiedział się w dniu 1 lipca 2014 r. i od tej daty należy liczyć 6-miesięczny termin na dokonanie zgłoszenia SD-Z2. Wartość nieruchomości położonych w K. i D. określono z uwzględnieniem opinii biegłego, wartość samochodu określono na kwotę 1.000 zł. Łączna wartość masy spadkowej po zmarłej E. B. wyniosła 264.780 zł, udział spadkodawcy (1/2) – 132.390 zł. Przy uwzględnieniu ulgi mieszkaniowej w wysokości 70.015 zł i kwoty wolnej od podatku zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn wynosi 3.075 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że 6- miesięczny termin do dokonania zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych upłynął w dniu 30 czerwca 2014 r. Warunkiem koniecznym do skorzystania ze zwolnienie w podatku od spadków i darowizn jest zachowanie 6-miesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Termin z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter materialnoprawny i nie może zostać przywrócony. K. B. był uczestnikiem postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku a jego przedstawiciel ustawowy (ojciec) był zobowiązany do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub prawa majątkowych w terminie. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję K. B. wniósł o jej uchylenie podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenia prawa materialnego tj. art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżącemu przysługiwała możliwość ustalenia innego końca terminu dotyczącego zgłoszenia spadku, albowiem skarżący osiągnął pełnoletność z dniem 16 maja 2014 r. i dopiero z tą datą uzyskał prawo do samodzielnego złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2. Wskazując nabycie spadku w drodze dziedziczenia po matce E. B. skarżący nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi określonemu w ww. przepisie przez przedstawiciela ustawowego; 2. naruszenia art. 122 w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich działań w celu wnikliwego przeanalizowania sprawy i uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony; 3. naruszenie art. 120 w zw. z art. 216 Ordynacji podatkowej, tj. naruszenie zasady praworządności poprzez niewydanie przez organ podatkowy postanowienia o odmowie uwzględniania wniosku dowodowego. Strona skarżąca podnosi w szczególności, że uchybienie 6-miesięcznemu terminowi do zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych przez przedstawiciela ustawowego było skutkiem udzielenia błędnej informacji oraz bierności pracowników Urzędu Skarbowego Ł.-W. i US w B., którzy odmówili przyjęcia takiego zgłoszenia. Skarżący uzyskał pełnoletność w dniu 16 maja 2014 r. i w dniu 23 lipca 2014 r. złożył zgłoszenie SD-Z2, a więc przed upływem 6-miesięcznego terminu liczonego od dnia uzyskania pełnoletności. Organ I instancji bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron i nie wydał w tym zakresie postanowienia. Skarżący nie może ponosić konsekwencji podatkowych za negatywne skutki działania swojego przedstawiciela ustawowego, na które nie miał wpływu. K. B. nie mógł dochować terminu z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn z przyczyn od niego niezależnych – braku pełnej zdolności do czynności prawnych oraz niezawinionego niedokonania zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istotne okoliczności faktyczne nie są sporne. E. B. zmarła w dniu 30 marca 2011 r. Spadek po zmarłej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. – W. z dnia [...] r. na podstawie ustawy nabyli mąż P. B. i syn K. B. po ½ części każdy z nich. Powołane postanowienie uprawomocniło się z dniem 28 grudnia 2013 r. Skarżący uzyskał pełnoletność z dniem 16 maja 2014 r. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 86 ze zm., dalej "u.p.s.d.") zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 u.p.s.d. Z powołanego przepisu wynika, że podstawowym warunkiem do skorzystania z omawianego zwolnienia jest zgłoszenie faktu nabycia majątku naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. W przypadku nabycia własności lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia zgłoszenie powinno być złożone w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Skarżący (bądź jego przedstawiciel ustawowy) powinni złożyć zatem stosowne zgłoszenie do dnia 30 czerwca 2014 r. Takie zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych zostało złożone przez skarżącego w dniu 23 lipca 2014 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że termin przewidziany w powołanym przepisie ma charakter materialnoprawny. Bez względu więc na przyczyny uchybienia termin przewidziany w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. nie może zostać przywrócony. Organy podatkowe bez naruszenia powołanego przepisu trafnie przyjęły, że podatnik nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie. Skarżący stał się pełnoletnim w dniu 16 maja 2014 r. Jednak bieg terminu do zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych nie został uzależniony od uzyskania pełnoletności przez spadkobiercę, ale od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W postępowaniu o stwierdzenie nabycie spadku skarżący był reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, który był również umocowany do działania w imieniu syna przed urzędem skarbowym. K. B. nie może wiec skutecznie powoływać się na fakt, że o nabyciu udziału w spadku dowiedział się dopiero 1 lipca 2014 r. Twierdzenia, że P. B. usiłował złożyć zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych w urzędach skarbowych w Ł., czy B. nie została w żaden sposób potwierdzona. Jednak nawet w przypadku odmowy przyjęcia takiego zgłoszenia przez pracowników urzędu skarbowego nie było żadnych przeszkód, aby stosowne zgłoszenie nadesłać za pośrednictwem poczty. Wbrew zarzutowi skargi wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione i nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z zeznań strony na okoliczność przyczyn niezachowania terminu do zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Organ I instancji nie wydał wprawdzie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, ale uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania. Skarżący miał też możliwość czynnego udziału w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Z powyższych przyczyn, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). należało orzec jak w sentencji wyroku. JZ