I SA/Łd 384/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała znaczną stratę, wysokie zobowiązania i brak majątku, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółce w likwidacji, która wykazała znaczną stratę, wysokie zobowiązania, brak majątku ruchomego i nieruchomości, a jej rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pozwala to na zachowanie prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd, mimo że zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości stanowi wyjątek od tej instytucji.Stan faktyczny
Spółka A w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku VAT. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, który następnie rozszerzyła o zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych. Spółka przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na stratę, wysokie zobowiązania, brak majątku i zajęcie rachunku bankowego przez komornika. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 roku. W skardze Spółka zawarła wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od tejże skargi.
W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału I, urzędowym formularzu PPPr skarżąca rozszerzyła zakres złożonego wniosku, obejmując swoim żądaniem zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że do dnia 29 grudnia 2011 roku Spółka prowadziła działalność handlową, a obecnie prowadzi działalność polegającą na wyprzedaży zapasów magazynowych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 200.000 zł. Wartość środków trwałych stanowi kwotę "0" zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości -2.813.894,96 zł (według bilansu). Oświadczyła również, iż stan salda jednego z posiadanych przez nią rachunków bankowych zamyka się kwotą poniżej 100 zł, natomiast saldo na drugim rachunku wynosi 0 euro.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że obecnie boryka się z problemami finansowymi. Przyczyną tych problemów stały się niekorzystne warunki rynkowe, których nie można było przewidzieć przed planowaniem w latach 2007 i 2008 inwestycji, jak również wahania kursu euro. Przez okres 3 lat Spółka starała się pomimo trudnej sytuacji gospodarczej spłacać swoje zobowiązania wobec wierzycieli. Wskutek realizacji w latach 2009 i 2010 roku inwestycji, które okazały się nierentowne, po kolejnym kryzysie kursowym, który miał miejsce od września do listopada 2011 roku, Spółka zmuszona była w dniu 29 grudnia 2011 roku ogłosić postępowanie likwidacyjne. Od daty ogłoszenia likwidacji Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie wyprzedaż zasobów magazynowych oraz inne czynności likwidacyjne. Obecnie posiada nieuregulowane zobowiązania w wysokości 2.239.083,69 zł. Nie posiada przy tym majątku ruchomego ani nieruchomości. Do wniosku Spółka załączyła wykaz powyższych zobowiązań wymagalnych na dzień 31.12.2012 roku.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2013 roku wezwano Spółkę do nadesłania deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie cztery okresy rozliczeniowe, udokumentowania wysokości zysku lub straty za ubiegły roku podatkowy, nadesłania ostatniego aktualnego bilansu Spółki lub rachunku zysków i strat, złożenia wyciągów z rachunków bankowych Spółki za ostatnie dwa miesiące, udzielenia informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników Spółki - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania w drodze pisma z dnia 19 maja 2013 roku skarżąca wyjaśniła, że obecnie nie jest prowadzony rachunek bankowy, do którego Likwidator posiadałby dostęp. Spółka posiada jeden rachunek, który został zajęty przez komorników sądowych w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym.
Z tego względu nie ma możliwości dołączenia wyciągów z tego rachunku. Do pisma Spółka dołączyła kopię zeznań podatkowych VAT-7 za ostatnie 4 miesiące oraz bilans za 2012 rok.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w
art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji złożonych przez skarżącą wynika, że Spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 200.000 zł. Wartość środków trwałych stanowi kwotę "0" zł. Posiadany przez nią rachunek bankowy został zajęty w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Jednocześnie z załączonych do sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy od 1.01.2012 r. do 31.12.2012 r. dodatkowych informacji i objaśnień wynika, że strata Spółki z kwoty - 1.688.383,42 zł (za 2011 rok) wzrosła w 2012 roku do kwoty
- 3.149.001,3 zł. Nieuregulowane zobowiązania skarżącej zamykają się przy tym kwotą 2.239.083,69 zł. Ponadto Spółka nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości.
Uwzględniając przedstawione powyżej możliwości płatnicze skarżącej, sytuację majątkową Spółki oraz łączną kwotę wpisu od dwóch wniesionych aktualnie skarg (1.000 zł) należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło