I SA/Łd 385/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda(spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr SKO.418.21.2025 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie niezasadności ponaglenia dotyczącego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, dalej: "SKO w Łodzi", stwierdziło niedopuszczalność zażalenia M. R., dalej: "Strony" albo "Zobowiązanego", na postanowienie własne stwierdzające niezasadność ponaglenia w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia 10 marca 2025 r., wydanym na podstawie na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i § 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a.", art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025r. poz. 132), dalej: "u.p.e.a." oraz art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r. poz. 570), SKO w Łodzi stwierdziło niezasadność ponaglenia Strony w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 listopada 2024 r. Zobowiązany wniósł dwoma odrębnymi pismami skargę i zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...] W toku przedmiotowej egzekucji, w dniu 4 listopada 2024 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Bank A S.A nr [...] Po rozpoznaniu skargi na czynność egzekucyjną zajęcia tego rachunku, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Łodzi oddalił skargę, a po rozpoznaniu zażalenia Zobowiązanego, postanowieniem z 21 stycznia 2025 r., nr SKO.418.2.2025, SKO w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W zakresie pisma dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, w dniu [...] r. Prezydent Miasta Łodzi wezwał Zobowiązanego, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do usunięcia braków wniesionych zarzutów poprzez wskazanie, istoty i zakresu żądania oraz dowodów uzasadniających to żądanie. W treści wezwania wyjaśniono Stronie istotę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oraz w jaki sposób należy usunąć braki złożonego podania. Pouczono też wnoszącego zarzuty, że nieusunięcie braków w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone Stronie 16.12.2024 r. (odbiór przesyłki przez dorosłego domownika). W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązany w piśmie z 23 grudnia 2024 r. wskazał, że nie rozumie wezwania, wnosi o przyznanie adwokata z urzędu i podtrzymuje swoje zarzuty złożone w treści pisma z 19 listopada 2024 r. w całości. Wobec powyższego, Prezydent Miasta Łodzi pismem z [...] r. nr [...] zawiadomił Zobowiązanego o pozostawieniu jego zarzutów dnia 19 listopada 2024 r. w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie opisanego wyżej tytułu wykonawczego z dnia 30 października 2024 r., bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że pismo Strony z 19 listopada 2024 r., zawierające zarzuty, dotknięte było brakami formalnymi, których nie usunięto pomimo doręczonego Zobowiązanemu wezwania. Organ wskazał, że podanie nie spełniało wymogów szczególnych stawianych zarzutom w art. 33 § 4 u.p.e.a. a Zobowiązany ograniczył się do przepisania okoliczności stanowiących podstawy kilku zarzutów wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Zobowiązany skierował do Prezydenta Miasta Łodzi pismo z dnia 27 stycznia 2025 r., które zostało potraktowane jako ponaglenie. Ponieważ otrzymane przez Stronę zawiadomienie z 13 stycznia 2025 r. jest czynnością materialnotechniczną i nie służy od niego odwołanie/zażalenie, a w treści swojego pisma z 27 stycznia 2025 r. Zobowiązany stwierdził, że wnosi odwołanie od tego zawiadomienia i żąda rozpoznania jego zarzutów, organ przyjął, że pismo z dnia 27 stycznia 2025 r. stanowi ponaglenie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. Podstawą ponaglenia miało być niezałatwienie sprawy w terminie, a uzasadnieniem twierdzenie o bezprawnym naruszeniu prawa, chorobie psychicznej i braku reprezentacji przez adwokata z urzędu. W treści tego pisma Zobowiązany ocenił, iż mimo wezwania i pozostawienia podania bez rozpoznania organ powinien rozstrzygnąć jego zarzuty z 19 listopada 2024 r. W treści pisma Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 lutego 2025 r., przekazującego powyższe ponaglenie do SKO w Łodzi jako organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a., Prezydent Miasta Łodzi wskazał, że termin na podniesienie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji pozostaje otwarty, a postępowanie egzekucyjne, którego dotyczyć mają zarzuty wskazane w podaniu z 19 listopada 2024 r. pozostaje w toku. Podniesienie zarzutów wymaga jednak działania ze strony zobowiązanego i spełnienia przez podanie zawierające zarzut nie tylko ogólnych wymogów dotyczących wniesienia podania określonych w art. 63 K.p.a., ale też przepisów szczególnych dotyczących zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określonych w art. 33 u.p.e.a. Po rozpatrzeniu wniesionego ponaglenia, opisanym wyżej postanowieniem z dnia 10 marca 2025 r., SKO w Łodzi stwierdziło niezasadność ponaglenia Strony w przedmiocie rozstrzygnięcia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowienie to zawierało pouczenie, że wydane rozstrzygnięcie jest ostateczne i niezaskarżalne, to znaczy nie służy na nie zażalenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ani skarga do sądu administracyjnego. Na powyższe postanowienie Zobowiązany wniósł jednak zażalenie, stwierdzając że jest ono bezprawne, narusza jego prawa i Konstytucję. Po rozpoznaniu zażalenia, opisanym na wstępie postanowieniem SKO w Łodzi stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Strony. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zasadniczo postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie ma charakter wpadkowy (incydentalny), i nie kończy postępowania w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, stanowi też warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego w zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Na samo postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje jednak zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Niedopuszczalność zażalenia powoduje jego bezskuteczność i wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Na powyższe rozstrzygnięcie Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi Skarżący nie sfomułował zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa, wskazał jednak, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem i narusza Konstytucję. Skarżący domaga się rozpatrzenia wniesionego zażalenia, twierdząc, że jest ono dopuszczalne i zasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organ administracji nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego postępowania w stopniu mającym bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w Łodzi stwierdzające niedopuszczalność zażalenia w przedmiocie niezasadności ponaglenia dotyczącego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarga nie zawiera wskazania konkretnych przepisów prawa, które zdaniem strony skarżącej zostały przez organ w sprawie naruszone, osią sporu między stronami jest zatem stwierdzenie, czy organ słusznie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na akt wydany w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej, w postaci postanowienia o stwierdzeniu niezasadności ponaglenia na bezczynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie rozstrzygnięcia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zaskarżone przez Zobowiązanego pismem z 27 stycznia 2025 r. zawiadomienie Prezydenta Miasta Łodzi z 13 stycznia 2025 r., którym organ ten zawiadomił Zobowiązanego o pozostawieniu jego zarzutów z 19 listopada 2024 r. bez rozpoznania, zostało wydane w trybie ar. 64 § 2 K.p.a. Przepis ten dotyczy stwierdzenia przez organ braków formalnych podania i stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Analizując spor w badanej sprawie, należało zatem także ocenić, czy wezwanie wierzyciela skierowane do zobowiązanego w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej było uzasadnione, a tym samym, czy pozostawienie przez wierzyciela zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., okazało się zasadne. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Cytowany przepis w § 2 wskazuje, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z brzmieniem art. 33 § 4 u.p.e.a., wniesiony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Po myśli art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym to sformalizowany środek zaskarżenia, korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 845/22). W tym zakresie Sąd stwierdza, że podanie Strony z 19 listopada 2024 r., skierowane do wierzyciela i dotyczące zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne zawierało jedynie cytaty kolejnych ustawowych podstaw zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, określonych w pkt 1-6 wyżej cytowanego wyżej przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a., które wzajemnie się wykluczały i nie były poparte żadną argumentacją. W tej sytuacji organ prawidłowo, w trybie art. 64 § 2 K.p.a, powołując się przy tym na brzmienie art. 33 § 4 u.p.e.a., wezwał wnoszącego podanie do uzupełnienia braków formalnych wskazanych zarzutów, poprzez wskazanie istoty i zakresu żądania oraz dowodów uzasadniających to żądanie, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jak bowiem wynika wprost z brzmienia art. 33 § 4 u.p.e.a., to sam zobowiązany, wnosząc konkretny zarzut, musi określić jego istotę i zakres żądania oraz wskazać dowody uzasadniające wniesione żądanie. W odpowiedzi na skierowane wezwanie, Zobowiązany wskazał, że nie rozumie o co chodzi w otrzymanym wezwaniu i zażądał adwokata z urzędu, jednocześnie jednak stwierdził, że podtrzymuje swoje zarzuty wskazane w piśmie z 19 listopada 2024 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że Strona nie zastosowała się do otrzymanego wezwania i w trybie art. 64 § 2 K.p.a., a także zgodnie z pouczeniem zawartym w skierowanym do Strony wezwaniu, pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. zawiadomił Zobowiązanego o pozostawieniu jej podania bez rozpatrzenia. W treści tego zawiadomienia organ wskazał, że przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości ustanowienia adwokata z urzędu, a od zawiadomienia organu o pozostawieniu podania bez rozpoznania nie przysługuje zażalenie i nie podlega ono zaskarżeniu do sądu. Stanowiące odpowiedź Zobowiązanego na doręczone mu zawiadomienie z 13 stycznia 2025 r. i wszczynające przedmiotowe postępowanie pismo Strony z 27 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu wyższego stopnia: 7 lutego 2025 r.) jest niejasne, wynika jednak z niego z pewnością to, że Strona kwestionuje rozstrzygnięcie zawarte w treści pisma z 13 stycznia 2025 r. i domaga się w dalszym ciągu rozpatrzenia zarzutów złożonych w treści podania 19 listopada 2024 r. W takiej sytuacji organ miał prawo potraktować (z korzyścią dla Strony) pismo z dnia 27 stycznia 2025 r., jako ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przekazać je organowi wyższego stopnia do rozpoznania i oceny, czy organ powinien był jednak wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w spawie. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zgodnie z art. 37 § 6 pkt 1 K.p.a., organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 144. K.p.a., w sprawach nieuregulowanych (...) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z kolei w myśl art. 134.K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, kontrolując wyżej opisane postępowanie Prezydenta Miasta Łodzi, występujące w rozpatrywanej sprawie jako organ pierwszej i drugiej instancji SKO w Łodzi słusznie stwierdziło niezasadność ponaglenia z 27 stycznia 2025 r., wskazując, że Prezydent Miasta Łodzi nie pozostaje w bezczynności, gdyż pismem z 13 stycznia 2025 r. zakończył postępowanie wszczęte podaniem Zobowiązanego z 19 listopada 2024 r., wskazującym szereg zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W opinii Sądu, sposób zakończenia przez Prezydenta Miasta Łodzi postępowania wszczętego tym podaniem był prawidłowy, gdyż pozostawienie podania bez rozpoznania jest uprawnioną formą zakończenia postępowania w sytuacji, gdy zobowiązany nie usunął braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Z akt sprawy wynika, że wierzyciel skutecznie wezwał Zobowiązanego do uzupełnienia braków formalnych złożonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, a nieuzupełnienie tych zarzutów w sposób wskazany w wezwaniu stanowiło prawidłową podstawę pozostawienia podania bez rozpoznania. Wobec powyższego, z uwagi na to, że postępowanie wszczęte podaniem z 19 listopada 2024 r. zostało w sposób uprawniony zakończone, organ administracyjny zasadnie, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i § 6 pkt 1 u.p.e.a., najpierw stwierdził niezasadność złożonego ponaglenia, a następnie niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Wynika to z treści art. 141 § 1 k.p.a., który wskazuje, że postanowienie może być zaskarżone tylko jeśli możliwość taka została bezpośrednio wskazana w przepisach k.p.a. lub przepisach prawa materialnego. Wszystkie inne postanowienia są niezaskarżalne. W tej sytuacji, wobec wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie, co do którego zażalenie nie przysługuje, zgodnie z prawem, tzn. z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., SKO w Łodzi stwierdziło w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W opinii Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu umożliwiał organom wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia bez naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego ujętych w art. 8, art. 11 oraz art. 80 i art. 126 w zw. z art. 107 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dostatecznie wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia, a w uzasadnieniu postanowienia I instancji zawarto obszerną argumentację wskazującą, dlaczego sprawy nie załatwiono zgodnie z treścią podania. Zdaniem Sądu, rozstrzygając przedmiotową sprawę organ uczynił zatem zadość swoim obowiązkom, dokonując logicznej oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnej z przepisami prawa oraz doświadczenia życiowego. Wynik dokonanej oceny został przedstawiony w sposób czytelny i pełny, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a. Uzasadnienie wydanych rozstrzygnięć zawiera wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej. Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). P.C.