I SA/Łd 393/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-07-14

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takim przypadku sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura, z której potrącane są należności ZUS, a pozostała kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania i mediów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. S. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy p o s t a n a w i a 1. przyznać W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W tym samym dniu do sądu wpłynął urzędowy formularzu PPF z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach W. S. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jego emerytura w wysokości 1.214 zł netto. Z dochodu tego z tytułu zaległych składek ZUS potrąca kwotę 388 zł, wobec czego wnioskodawcy na utrzymanie pozostaje 912 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 52 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż koszty utrzymania mieszkania wraz z opłatami za wszystkie media stanowią kwotę około 600 zł. Referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie skarga W.S. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta on z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przechodząc do oceny wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W.S. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest jego emerytura w wysokości 1.214 zł netto. Z dochodu tego z tytułu zaległych składek ZUS potrąca kwotę 388 zł, wobec czego wnioskodawcy na utrzymanie pozostaje 912 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 52 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Koszty utrzymania mieszkania wraz z opłatami za wszystkie media stanowią kwotę około 600 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło