I SA/Łd 394/05

WyrokWSA w Łodzi2005-12-14

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Wiktor Jarzębowski, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy, gdy zobowiązanie podatkowe już wygasło?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. podlega uchyleniu, ponieważ organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze, zamiast uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie, mimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu upływu terminu płatności zaliczek na podatek dochodowy. Organ II instancji nie wskazał przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, naruszając tym samym art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconej renty za 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwolnienia. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ zaliczki zostały już pobrane, a zobowiązanie podatkowe wygasło. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się jej uchylenia oraz innych świadczeń związanych z rzekomo bezprawnym pobieraniem podatku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant: asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. po rozpatrzeniu wniosku P. P. odmówił zwolnienia płatnika (ZUS w Ł.) z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconej renty. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że strona nie wskazała okoliczności, które w świetle art. 22 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Ordynacja podatkowa uzasadniałyby zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconej w 2004 r. renty. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy podkreślił, że zwolnienie płatnika z poboru podatków nie dotyczy zobowiązań podatkowych, co do których termin płatności już upłynął. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako płatnik pobrał już zaliczki na podatek dochodowy od świadczenia rentowego wypłacanego stronie w 2004 r. Wskutek tego zobowiązanie podatkowe już wygasło a tym samym postępowanie za 2004 r. stało się bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję P. P. wniósł o uchylenie wszystkich decyzji podatkowych wydanych przez organ II instancji w sprawie określonej w piśmie wszczynającym postępowanie z dnia 22 lipca 2004 r. Skarżący wniósł jednocześnie o nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. zachowania określonego w art. 304 § 2 k.p.k. czyli złożenia doniesienia o popełnionym przestępstwie oraz zasądzenie na jego rzecz kwoty 10.000 zł z tytułu odszkodowania za straty poniesione bezprawnym pobieraniem nienależnego podatku od świadczenia odszkodowawczego. Skarżący podnosi, że w dniu 10 lutego 1997 r. jako pracownik Urzędu Skarbowego w Z. uległ wypadkowi w drodze do pracy. Sąd Wojewódzki w Łodzi wyrokiem o jednorazowe odszkodowanie przyznał mu z tego tytułu prawo do renty z powodu trwałej, częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Wypłacana renta ma charakter świadczenia odszkodowawczego w oparciu o przepisy prawa cywilnego. Po telefonicznym zgłoszeniu informacji o wypadku w drodze do pracy, służby pracownicze nie podjęły żadnych czynności nakazanych w ustawach. Czynności powypadkowe zostały podjęte dopiero po wyraźnym żądaniu skarżącego, a w złożonych przez pracodawcę dokumentach do organu rentowego poświadczono nieprawdę. W kolejnych pismach skarżący wskazał na dowody uzasadniające zarzut karalnego zachowania jego pracodawcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu jakkolwiek z innych przyczyn, niż podnoszone przez stronę skarżącą. Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany granicami skargi i z urzędu bada naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Jednakże sąd administracyjny musi działać w granicach danej sprawy co oznacza, że zakres jego kognicji jest wyznaczony przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie. Sąd w zakresie swej właściwości jest powołany do sprawowania kontroli działań administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie jest natomiast powołany do załatwiania spraw administracyjnych w zastępstwie tych organów. W rozpoznawanej sprawie jej zakres przedmiotowy wyznacza decyzja rozstrzygająca wniosek o zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za 2004 r. Z tych przyczyn, poza zakresem kontroli sądu administracyjnego muszą pozostawać zarzuty strony odnoszące się do postępowania pracodawcy w związku z wypadkiem w drodze do pracy czy żądanie przyznania odszkodowania za straty spowodowane pobieraniem podatku. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. odmówił zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za 2004 r. od wypłacanej renty. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpatrując w 2005 r. odwołanie podatnika od tej decyzji prawidłowo zauważył, że z upływem 2004 r. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Jednakże konsekwencją bezprzedmiotowości postępowania powinno być uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Tymczasem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie dokonując merytorycznej oceny decyzji organu I instancji umorzył jedynie postępowanie odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Takie rozstrzygnięcie może być podjęte tylko w wypadku, gdy postępowanie odwoławcze z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe (np. wskutek cofnięcia odwołania). Organ II instancji nie wskazał przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego i zaskarżona decyzja narusza przepis art. 233 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło