I SA/Łd 396/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-04-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo posiadania dodatkowych dochodów nieujawnionych we wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli strona posiada dodatkowe dochody nieujawnione we wniosku, sąd może przyznać częściowe zwolnienie, jeśli miesięczny dochód pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego, ale nie na pełne jego uiszczenie bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, jednocześnie wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona oświadczyła, że jej dochody z emerytur wynoszą 1.946 zł netto miesięcznie, nie posiada majątku ani oszczędności, a spółka jawna, w której jest wspólnikiem, przynosi straty. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła dochody z działalności gospodarczej w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie w latach 2006-2007, a także oświadczyła, że mieszka w domu syna na zasadzie służebności mieszkania, ponosząc koszty eksploatacji ok. 346 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. N. oraz H. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. i H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. i H. N. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać M. N. oraz H. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 28 marca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę M. oraz H. N. na swoją decyzję z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych
W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach H. i M. N. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody małżonków z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 1.946 zł netto. Skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Spółka jawna A, w której skarżący jest wspólnikiem nie przynosi dochodów i za rok 2007 osiągnęła stratę bilansową w kwocie powyżej 60 .000 zł i dlatego uiszczenie wpisu sądowego w pełnej wysokości groziłoby brakiem funduszy na zaspokajanie bieżących potrzeb rodziny.
Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2008 roku skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za lata 2006 i 2007, wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiących ich adres zamieszkania i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący nadesłali zaświadczenia z urzędu skarbowego z których wynika, iż za rok 2007 skarżący w deklaracji podatkowej PIT36L wykazał dochód w wysokości około 15.049 zł zaś w złożonym za ten sam rok zeznaniu PIT-37 dochód 11.990 zł , w roku 2006 skarżący w PIT 36L wykazał dochód 11.488 zł zaś w PIT-37 12.140 zł. Skarżący oświadczyli, iż zamieszkują w domu należącym do ich syna na zasadzie służebności mieszkania, a udokumentowane przez nich koszty eksploatacji wynoszą około 346 zł miesięcznie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżących jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy H. i M. N. wskazali, iż wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód miesięcznie zmyka się kwotą około 1.946 zł. Skarżący nie posiadają żadnego majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności, zamieszkują na zasadzie służebności mieszkaniowej w domu będącym własnością ich syna i ponoszą z tego tytułu wydatki eksploatacyjne w kwocie około 346 zł miesięcznie. Z nadesłanego na wezwanie sądu zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, iż w roku 2007 poza ujawnionymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochodami z tytułu świadczeń emerytalnych skarżący uzyskiwał także dochody z prowadzonej w formie spółki jawnej działalności gospodarczej, która odmiennie od twierdzeń zawartych we wniosku była dochodowa i przynosiła dochody rzędu około 1000 zł miesięcznie. Podobnie sytuacja przedstawiała się w roku 2006. Uwzględniając powyższe, treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wysokość wpisu w sprawie niniejszej należało uznać, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. Sąd nie przychylił się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżących pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie i poniesienie ewentualnych, mogących się pojawić w przyszłości kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.Ko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło