I SA/Łd 396/08

Dnia 4 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. i H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. i H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać M. N. oraz H. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 złotych (tysiąc złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 28 marca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę M. oraz H. N. na decyzję z dnia[...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach H. i M. N. wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody małżonków z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 1.946 zł netto. Skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Spółka jawna A., w której skarżący jest wspólnikiem nie przynosi dochodów i za rok 2007 osiągnęła stratę bilansową w kwocie powyżej 60.000 zł i dlatego uiszczenie wpisu sądowego w pełnej wysokości groziłoby brakiem funduszy na zaspokajanie bieżących potrzeb rodziny. Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2008 roku skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za lata 2006 i 2007, wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiących ich adres zamieszkania i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący nadesłali zaświadczenia z urzędu skarbowego, z których wynika, iż za rok 2007 skarżący w deklaracji podatkowej PIT36L wykazał dochód w wysokości około 15.049 zł zaś w złożonym za ten sam rok zeznaniu PIT-37 dochód 11.990 zł zaś za rok 2006 skarżący w PIT 36L wykazał dochód 11.488 zł zaś w PIT-37 12.140 zł. Skarżący oświadczyli, iż zamieszkują w domu należącym do ich syna na zasadzie służebności mieszkania, a udokumentowane przez nich koszty eksploatacji wynoszą około 346 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał M. i H. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 złotych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że skarżący nie są w stanie w całości ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym wskazując, że obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżących pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego w sprawie i poniesienie ewentualnych, przyszłych kosztów, które mogą się w przyszłości pojawić. W dniu 20 maja 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął sprzeciw H. i M. N., w którym skarżący ponownie wnieśli o zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wskazali, że spółka A. nie wypracowała w latach 2006 i 2007 zysku bilansowego, a tylko zysk bilansowy może być podzielony między wspólników. Wspólnicy muszą odprowadzić podatek dochodowy mimo, że w istocie spółka poniosła ze swojej działalności stratę bilansową, a wspólnicy nie mogą pobrać zysku, gdyż bilansowo spółka nie osiągnęła zysku. Prawo do podziału zysku z działalności powstaje dla wspólników wówczas, gdy spółka osiąga zysk bilansowy, a nie zysk podatkowy. Skarżący do sprzeciwu załączyli bilanse spółki A. za lata 2006 i 2007 oraz rachunki wyników za lata 2006 i 2007. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skutkiem sprzeciwu wniesionego przez H. i M. N. jest zatem utrata mocy przez zaskarżone postanowienie z dnia 30 kwietnia 2008 roku i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 powołanej wyżej ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 cytowanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż H. i M. N. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, którego dochód miesięcznie zmyka się kwotą około 1.946 złotych. Skarżący nie posiadają żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, ani oszczędności, zamieszkują na zasadzie służebności mieszkaniowej w domu będącym własnością ich syna i ponoszą z tego tytułu wydatki eksploatacyjne w kwocie około 346 zł miesięcznie. W 2007 roku poza ujawnionymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochodami z tytułu świadczeń emerytalnych M.N. uzyskiwał także dochody z prowadzonej w formie spółki jawnej działalności gospodarczej, która odmiennie od twierdzeń zawartych we wniosku była dochodowa i przynosiła dochody rzędu około 1000 zł miesięcznie. Podobnie sytuacja przedstawiała się w roku 2006. W złożonym sprzeciwie skarżący nie wykazali żadnych merytorycznych zarzutów w stosunku do treści zaskarżonego postanowienia. Nie podali również nowych okoliczności, które Sąd mógłby wziąć pod uwagę badając zasadność wniosku. W zasadzie skarżący wskazali, że zysk bilansowy z działalności gospodarczej nie jest tożsamy z dochodem dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym. Prawo do podziału zysku z działalności powstaje dla wspólników wówczas, gdy spółka osiąga zysk bilansowy, a nie zysk podatkowy. Do sprzeciwu załączyli kserokopie bilansów spółki za 2006 i 2007 rok. Oceniając okoliczności wskazane przez skarżących w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należało uznać, iż nie przemawiają one za całkowitym zwolnieniem skarżących od ponoszenia wydatków w toku postępowania. M. i H. N. prowadząc działalność gospodarczą powinni spodziewać się, że ewentualne koszty postępowania mogą powstać. Biorąc pod uwagę wysokość miesięcznego dochodu Sąd doszedł do przekonania, że skarżący są w stanie ponieść częściowe koszty wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W tej sytuacji przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części i na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 punkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. P.Pie.