I SA/Łd 396/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok. oddala skargę. I SA/Łd 396/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S., w oparciu o przepisy art. 62 § 4, art. 55 § 2 i art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zarachował wpłatę 114.363,- zł dokonaną przez A SA na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2009 rok, przyjmując kwotę główną w wysokości 75.277,- zł i odsetki za zwłokę w wysokości 39.086,- zł. Organ podatkowy wskazał, iż decyzją z [...] r. określił A Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 205.895,00 zł. W dniu 15 października 2013 r. Spółka dokonała wpłaty na podatek od nieruchomości na 2009 rok w wysokości 114.363,00 zł. Wpłata ta nie pokryła kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wobec tego zarachowano wpłatę Spółki proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2009 rok oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, tj. 15 października 2013 r. pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W ocenie Prezydenta Miasta S. w niniejszej sprawie nie zachodził żaden z przypadków nienaliczania odsetek za zwłokę wymienionych enumeratywnie w art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności przypadek wymieniony w art. 54 § 1 pkt 7, który stanowi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ podatkowy przyznał, iż postępowanie podatkowe zakończone wydaniem w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok trwało w istocie ponad rok, tj. od 21 czerwca 2012 r. do [...] sierpnia 2013 r., jednakże przedłużenie tego postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu podatkowego i ze względu na złożoność sprawy. Organ podatkowy przedstawił szczegółowo czynności jakie podejmował w trakcie prowadzonego postępowania. Wskazał także, iż w postępowaniu tym należało wyjaśnić czy linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej były przedmiotem transakcji sprzedaży z dnia 31 stycznia 2009 r. pomiędzy A SA a B Spółką z o.o. oraz to, jaka była wartość budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stanu na dzień 1 stycznia 2009 r., z uwzględnieniem linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej i czy wartość ta zmieniła się w trakcie trwania roku podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy przedmiotem sprzedaży na rzecz B Spółki z o.o. w dniu 31 stycznia 2009 r. były linie kablowe, czy kanalizacja kablowa, czy taż linie kablowe wraz z kanalizacją kablową. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka, w imieniu której działał doradca podatkowy A. C., pismem z dnia 24 lipca 2012 r. (data wpływu do Urzędu 30 lipca 2012 r.) przesłała jedynie wykaz obiektów sprzedanych B Spółce z o.o. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]r. organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy Spółka sprzedała w dniu 31 stycznia 2009 r. na rzecz B Spółki z o.o. budowle znajdujące się na wykazie załączonym do korekty deklaracji złożonej do tut. organu podatkowego w dniu 16 marca 2007 r., tj. budowle, których wartość została wyłączona z podstawy opodatkowania w 2007 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka, pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. (data wpływu do Urzędu 3 września 2012 r.), błędnie poinformowała, że sprzedała na rzecz B Spółki z o.o. wszystkie budowle znajdujące się na załączonym do Prezydenta Miasta S. wykazie. Ponadto Spółka przesłała w załączeniu ten wykaz wraz z określeniem wartości dla zamieszczonych tam budowli. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę do podania wartości budowli położonych na terenie miasta S. ujętej w prowadzonej przez Spółkę ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych według stanu na dzień 1 stycznia 2009 r., do przedłożenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii w/w ewidencji oraz do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy stan faktyczny z 2007 r. w zakresie kabli ułożonych w kanalizacji kablowej i ich wartości (7 275 984,00 zł) uległ zmianie na dzień 1 stycznia 2009 r. - jeśli tak, to czy wartość tych kabli uległa podwyższeniu czy obniżeniu i o jaką kwotę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka, pismem z dnia 15 października 2012 r. (data wpływu do Urzędu 17 października 2012 r.), poinformowała, że wartość budowli położonych na terenie miasta S. wynosi 10 627 092,21 zł. Wartość ta została zadeklarowana w deklaracji na podatek od nieruchomości złożonej przez Spółkę do organu podatkowego w dniu 16 stycznia 2009 r. i nie uwzględnia wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Ponadto Spółka przesłała w załączeniu nośnik danych w postaci płyty CD zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych gr. 2 KST i gr. 6 KST dla obszaru, w obrębie którego położone jest miasto S. Spółka poinformowała także, że przed sporządzeniem deklaracji na 2009 rok, dokonała analizy, w wyniku której zostały wyodrębnione tylko te obiekty, które są obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i te właśnie zadeklarowano do opodatkowania w 2009 roku. Spółka natomiast nie dysponuje danymi o obiektach niepodlegających opodatkowaniu, gdyż nie sporządzała dla tych środków odrębnego wykazu. Zdaniem Spółki ustalenie rodzajów tych obiektów, ich wartości, jak również zmian zachodzących na tych środkach trwałych, możliwe jest na podstawie wyciągu z ewidencji środków trwałych przesłanej w załączeniu. W tym dokumencie zostały zapisane zmiany zachodzące we wszystkich środkach trwałych, zarówno tych podlegających opodatkowaniu, jak i pozostałych, których nie ujęto w podstawie opodatkowania z uwagi na fakt, iż nie wypełniają definicji budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy wartość linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, wyłączonych z opodatkowania w 2007 r. (7.275.984,00 zł), uległa zmianie na dzień 1 stycznia 2009 roku, tj.: czy w latach 2007-2008 została przeprowadzona modernizacja w/w środków trwałych powiększająca ich wartość początkową. Ponadto Prezydent Miasta S. wezwał Spółkę do przedłożenia wyciągu z ewidencji środków trwałych ograniczonej do obszaru, w ramach którego położone jest miasto S., według stanu na dzień 1 stycznia 2007 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania Spółka zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu do przedłożenia informacji wskazanych w w/w wezwaniu i do dnia 26 lutego 2013 r. nie złożyła żadnych wyjaśnień. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy ponownie wezwał Spółkę do złożenia w/w wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka pismem z dnia 11 marca 2013 r. (data wpływu do Urzędu 14 marca 2013 r.) przesłała jedynie nośnik danych w postaci płyty CD zawierający żądany przez organ podatkowy wyciąg z ewidencji środków trwałych gr. 2 KST i gr. 6 KST dla obszaru, w obrębie którego położone jest miasto S.. Ponadto Spółka poinformowała, że w pozostałym zakresie wyjaśnienia zostaną przekazane odrębnym pismem. Do dnia wydania decyzji Spółka nie przedłożyła w/w wyjaśnień. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka, w imieniu której działał doradca podatkowy A. L,, pismem z dnia 7 maja 2013 r. (data wpływu do Urzędu 9 maja 2013 r.), uzupełniła złożony w sprawie materiał dowodowy i poinformowała, że wartość posiadanych przez Spółkę na terenie miasta S. linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, wyłączonych z opodatkowania w roku 2009, wynosi 3 816 247,33 zł. W dniu 2 lipca 2013 r. wpłynęło do Urzędu Miasta (w formie elektronicznej) pismo informacyjne Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. dotyczące postępowania kontrolnego prowadzonego w A S.A. w zakresie m.in. rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od nieruchomości za 2009 r. Z w/w pisma wynikało, że w toku prowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. ustalił, że transakcja sprzedaży i leasingu z dnia 31 stycznia 2009 r. zawarta pomiędzy A S.A. a B Spółką z o.o. nie objęła linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Wartość tych linii nie została jednak wykazana przez Spółkę w deklaracjach na podatek od nieruchomości za 2009 r. z uwagi na to, że w ocenie Spółki nie stanowią one budowli i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z prośbą o udzielenie informacji, na podstawie jakich dowodów w/w organ ustalił, że transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawarta pomiędzy A S.A. a B Spółka z o.o. nie objęła linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej oraz o ewentualne przesłanie w/w dowodu. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, pismem z dnia 11 lipca 2013 r. (data wpływu do Urzędu 17 lipca 2013 r.) poinformował, że transakcją nie objęto linii kablowych umieszczonych w kanalizacji kablowej, co jednocześnie wynika z wyjaśnień A S.A. zawartych w piśmie z dnia 24 października 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę do ustosunkowania się do w/w pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka, pismem z dnia 15 lipca 2013 r. (data wpływu do Urzędu 18 lipca 2013 r.), poinformowała po raz kolejny, że wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej wyłączonych z opodatkowania w 2009 r., wskazana w piśmie z dnia 7 maja 2013 r., tj. 3 816 247,33 zł, została ustalona na podstawie ewidencji środków trwałych A S.A. i uwzględnia wynikające z tej ewidencji dane o wartościach poszczególnych środków trwałych, stanowiących podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Spółka poinformowała także, że znana jest jej treść pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 7 czerwca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy ponownie wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezydent Miasta S. uznał zatem, że opóźnienie w wydaniu decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok powstało z przyczyn niezależnych od organu podatkowego. Okoliczność sprzedaży linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej została wyjaśniona dopiero w dniu 2 lipca 2013 r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., który w toku prowadzonego postępowania kontrolnego w A S.A. ustalił, że transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. nie objęła w/w linii kablowych. Wcześniej Spółka dwukrotnie, w pismach z dnia 24 lipca 2012 r. i 31 sierpnia 2012 r., poinformowała organ podatkowy, że linie kablowe ułożone kanalizacji kablowej zostały sprzedane B Spółce z o.o. Wartość posiadanych przez Spółkę na terenie miasta S. linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej została przez Spółkę podana w piśmie z dnia 7 maja 2013 r. Wcześniej Spółka przesłała do organu podatkowego jedynie nośniki danych w postaci płyt CD zawierających wyciągi z ewidencji środków trwałych gr. 2 KŚT i gr. 6 KŚT, dla obszaru, w obrębie którego położone jest miasto S. wg stanu na dzień 1 stycznia 2007 r. i 1 styczeń 2009 r., nie udzielając dodatkowych wyjaśnień na pytania zawarte w wezwaniach organu podatkowego. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, gdyż w jej ocenie rozstrzygnięcie to nie uwzględnia treści art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, który określa okresy, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę (w szczególności punktu 7). Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy ww. rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S.. Organ odwoławczy wskazał także na przebieg postępowania, w którym określono A SA wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. i stwierdził, że z uwagi na oświadczenie podatnika o sprzedaży części budowli oraz mając na uwadze stanowisko A SA co do zasadności opodatkowania linii kablowych w ogóle, organ podatkowy pierwszej instancji zobowiązany był do przeprowadzenia wnikliwego postępowania i ustalenia wartości budowli, zarówno tych zadeklarowanych przez Spółkę oraz skorygowanych, a także według danych dotyczących tych części budowli, co do których Spółka twierdziła, że podlegają wyłączeniu z podstawy opodatkowania, co nie było sprawą oczywistą. Spółka podała w piśmie z dnia 15 października 2012 r., że nie dysponuje danymi o obiektach niepodlegających opodatkowaniu, gdyż nie sporządziła dla tych środków odrębnego wykazu. Kolegium nie podzieliło zatem stanowiska Spółki, że wartość tych obiektów można ustalić na podstawie wyciągu z ewidencji środków trwałych przesłanych na płycie CD. Rozważeniu w sprawie należało bowiem poddać nie tylko dokumentację za rok 2009, ale i za 2007. Należało porównać wartości obiektów, ilość obiektów podanych w wykazach, deklaracjach i korektach, przeanalizować zasadność oświadczeń podatnika. Kolegium uznało, iż ze względu na zawiłość sprawy, w szczególności w zakresie rzeczywistego ustalenia ilości i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu oraz zawarte w kolejnych pismach A nieprecyzyjne odpowiedzi na wezwania organu podatkowego, a także czas niezbędny do sporządzenia pism i ich doręczenia, wykonania i oceny danych, postanowienie będące przedmiotem niniejszego postępowania odpowiada prawu. W niniejszej sprawie opóźnienia w doręczeniu decyzji ponad 3 miesiące od dnia wszczęcia postępowania nie można przypisać organowi podatkowemu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A SA wniósł o uchylenie obu postanowień oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygnięciom tym zarzucono naruszenie przepisu art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postepowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, podczas gdy organ podatkowy przez długie okresy nie podejmował żadnych czynności w postępowaniu, co w konsekwencji spowodowało opóźnieniem w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego i w związku z czym organ podatkowy zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę SKO w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia w sprawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Zasadą jest, iż od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej). Wyjątki od tej zasady wymienione są w art. 54 Ordynacji podatkowej i odsetek za zwłokę nie nalicza się m.in. za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 54 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej). Przepisu tego nie stosuje się jednak, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej). W doktrynie przyjmuje się, że oceniając, czy przedłużenie terminu biegu postępowania podatkowego nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, należy mieć na względzie złożoność sprawy, ilość i rodzaj przeprowadzonych dowodów, terminowość i celowość czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, a także prawidłowe zorganizowanie postępowania, korzystanie z pomocy prawnej z zagranicy, czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych. Jeżeli czynności te zajmowały odpowiednią ilość czasu i były uzasadnione z uwagi na zawiłość sprawy, jej etap i konieczność respektowania uprawnień stron postępowania, to uznać należy, że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (zob. S. Babiarz w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Ordynacja podatkowa. Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2013, s. 348 i n.). Sąd w pełni podziela pogląd SKO w S., iż ze względu na zawiłość sprawy, w szczególności w zakresie rzeczywistego ustalenia ilości i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu oraz zawarte w kolejnych pismach A nieprecyzyjne odpowiedzi na wezwania organu podatkowego, nie można w niniejszej sprawie opóźnienia w doręczeniu decyzji ponad trzy miesiące od dnia wszczęcia postępowania przypisać organowi podatkowemu. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.). Najpełniejszą wiedzę w zakresie wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ma zatem sam podatnik, bo to on prowadzi ewidencję środków trwałych i dokonuje odpisów amortyzacyjnych od wartości budowli. W sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. organ podatkowy powziął także wiadomość o sprzedaży w dniu 31 stycznia 2009 r. przez A SA na rzecz B Spółka z o.o. części budowli. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy przedmiotem sprzedaży na rzecz B Spółki z o.o. w dniu 31 stycznia 2009 r. były linie kablowe, czy kanalizacja kablowa, czy taż linie kablowe wraz z kanalizacją kablową. Spółka nie udzieliła jednoznacznej odpowiedzi na to wezwanie, jak również na wezwania wystosowane do niej w późniejszych miesiącach. Podkreślenia wymaga również to, że dopiero w dniu 2 lipca 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wyjaśnił, iż transakcja sprzedaży i leasingu zawarta pomiędzy A SA a B Spółką z o.o. z dnia 31 stycznia 2009 r. nie objęła spornych linii kablowych, gdzie wcześniej pełnomocnik Spółki dwukrotnie (w pismach z dnia 24 lipca 2012 r. i 31 sierpnia 2012 r.) informowała organ podatkowy, że linie kablowe ułożone kanalizacji kablowej zostały sprzedane B Spółce z o.o. Składanie niejednoznacznych, nieprawdziwych, informacji, które organ podatkowy musiał dodatkowo weryfikować, a niezbędnych dla wydania rozstrzygnięcia, potwierdza, że to właśnie strona przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji. W związku z tym w niniejszej sprawie nie było uzasadnione zastosowanie przepisu art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, tylko zastosowanie miał art. 54 § 2 tej ustawy, co organy obu instancji wykazały, wskazując na związek przyczynowo-skutkowy jaki zachodził w działaniu pełnomocnika skarżącej (składanych przez niego wyjaśnieniach na żądanie organu podatkowego), a późniejszymi ustaleniami w zakresie określenia wartości budowli należących do A SA w 2009 r. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z póź. zm.), należało skargę oddalić. P.C.