I SA/Łd 397/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Chmielecki, Sędziowie NSA del.: B. Klimowicz (spr.), A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant asystent sędziego B. Motycka, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.S. i M.S. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Sygn akt. I SA./ Łd 397/ 03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy Ł. określił państwu A. i M. małżonkom S. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 146.619 zł. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została wysłana w dniu 12 sierpnia, awizowana przez Urząd Pocztowy w dniu 14 sierpnia i z powodu nieodebrania jej przez adresatów zwrócona w dniu 23 sierpnia. W dniu 2 września decyzja została wysłana po raz drugi. Awizowana w dniu 4 września, została zwrócona przez Urząd Pocztowy w dniu 12 września 2002r. W dniu 15 listopada 2002r. małżonkowie S. odebrali przedmiotową decyzję. W dniu 22 listopada 2002r złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...]. Powołali się na to, że decyzja nie został im doręczona ani osobiście ani za pośrednictwem poczty. O istnieniu decyzji dowiedzieli się w dniu 15 listopada, po zajęciu ich poborów przez Urząd Skarbowy i odebraniu w tym dniu decyzji osobiście. Ponadto podnieśli, że w okresie gdy podejmowano próby doręczenia decyzji ich syn przebywał w szpitalu. Następnie na zlecenie lekarza stale opiekowali się nim przebywając poza Ł. Zatem uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. odmówiła Państwu A. i M. małżonkom S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji Urzędu Skarbowego . Organ podatkowy stwierdził, że małżonkowie S. wnioskujący o przywrócenie terminu, nie spełnili wszystkich przesłanek wymaganych przez art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa. Przesłanki, które muszą wystąpić łącznie aby termin został przywrócony są następujące: - złożenie wniosku, - w terminie 7 dni od momentu ustania przeszkody, - równoczesne złożenie odwołania od decyzji, - uprawdopodobnienie, że niezachowanie terminu dla dokonania czynności nastąpiło z braku winy. Urząd Skarbowy dwukrotnie wysyłał decyzję, zaś Urząd Pocztowy dwukrotnie podejmował bezskuteczne próby doręczenia jej małżonkom S. Zgodnie z art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 7 dniowego okresu, w którym pismo pozostawało w Urzędzie Pocztowym jako nieodebrane. W niniejszej sprawie był to dzień 11 września 2002r. Zdaniem Izby Skarbowej nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących, ze względu na to, że ich syn przebywał w szpitalu do 7 sierpnia a następnie przebywali poza miejscem zamieszkania do początku września a Urząd Skarbowy podejmował drugą próbę doręczenia korespondencji na początku września. Ponadto skarżący zapoznali się z projektem decyzji w dniu 25 lipca 2002 r, a zatem powinni byli spodziewać się wydania decyzji w ciągu niedługiego czasu. Okoliczności te powodują, zdaniem Izby Skarbowej, że termin do wniesienia odwołania przez skarżących nie może zostać przywrócony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi na postanowienie Izby Skarbowej, małżonkowie S. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w szczególności art. 187 § 1 poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy oraz nie zebranie pełnego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie braku winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, art. 191 - ustawy poprzez dowolną i niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 121 – 124 - poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń zgłaszanych przez stronę i uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że nie wiedzieli o istnieniu decyzji aż do dnia zajęcia ich poborów przez Urząd Skarbowy, zaś w okresie, w którym podejmowano próby doręczenia im decyzji, po próbie samobójczej syna, przebywali wraz z nim do początku września 2002r. poza miejscem zamieszkania. Nie można, ich zdaniem wymagać aby w tym czasie myśleli wyłącznie o możliwości wydania decyzji przez Urząd Skarbowy. Ponadto w dniu 25 lipca 2002r. skarżący wnieśli uwagi do przedstawionego im projektu decyzji, zgłaszając wnioski dowodowe, w szczególności dowód z przesłuchania stron. Mogli zatem spodziewać się innego rozstrzygnięcia niż wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Urząd Skarbowy dwukrotnie pojął próbę doręczenia stronie decyzji wymiarowej. Pogląd strony skarżącej, że decyzja nie została im doręczona a zatem nie wiedzieli oni o istnieniu decyzji należy uznać za chybiony. Przesądza o tym treść obowiązującego w tym okresie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm/, stanowiący że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 7 dniowego okresu, w którym pismo pozostawało w Urzędzie Pocztowym. Przepis ten przewidując tzw. doręczenie zastępcze ma zastosowanie w niniejszej sprawie, dla ustalenia dnia od którego biegł termin do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji wnosi się (zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej) w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Zastępcze doręczenie stronie decyzji nastąpiło w dniu 11 września 2002 , a zatem termin 14 dniowy na złożenie odwołania upłynął stronie w dniu 25 września 2002r. Skarżący wnieśli odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 22 listopada, a więc niewątpliwie uchybiając terminowi. Termin do wniesienia odwołania od decyzji jest terminem procesowym, którego uchybienie uniemożliwia rozpatrzenie odwołania W takiej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiący, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W interesie stron leży zachowywanie terminów do dokonania czynności. Strona wnosząca o przywrócenie terminu powinna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ podatkowy miałby obowiązek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w razie stwierdzenia wystąpienia określonych w tym przepisie przesłanek Do rozważenia pozostaje zatem kwestia czy skarżący uprawdopodobnili , że uchybienie przez nich terminowi nastąpiło bez ich winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Nie jest możliwe przywrócenie terminu w razie gdy ustalone okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie - czyli braku dbałości o swoje sprawy. Przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. W ramach należytej staranności niewątpliwie mieści się interesowanie się toczącym postępowaniem podatkowym oraz odbieranie korespondencji. Przy czym nie chodzi o interesowanie się "wyłącznie" toczącym się postępowaniem, ale interesowanie się "również" nim. Pobyt syna skarżących w szpitalu jest niekwestionowaną okolicznością. Jednak jak wynika zarówno ze składanych pism jak też z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 19 marca 2004r, próba samobójcza syna miała miejsce w nocy z 21 na 22 lipca 2002r, syn przebywał w szpitalu do 7 sierpnia 2002 r. a następnie po wypisie skarżący opiekowali się nim przebywając poza miejscem zamieszkania do początku września. Było to zatem wcześniej aniżeli druga próba doręczenia decyzji przez Urząd Pocztowy. Zdaniem Sądu, pobyt syna skarżących w szpitalu a następnie poza miejscem zamieszkania do początku września, nie daje podstaw do przyjęcia że nieodebranie przesyłki poleconej 11 września nastąpiło w związku z sytuacją życiową, stwarzającą przeszkody nie do pokonania. W dniu 23 lipca 2002r. skarżący złożyli oświadczenie, że wstępnie zapoznali się z aktami, a następnie w dniu 25 lipca 2002r. wnieśli uwagi do projektu decyzji. Zdarzenia te miały miejsce w czasie gdy syn przebywał w szpitalu. Późniejsze nie interesowanie się toczącym postępowaniem podatkowym, mimo wiedzy o jego etapie, aż do listopada, kiedy zostały zajęte pobory, wskazuje na co najmniej niedbalstwo strony, a tym samym na winę skarżących w niezachowaniu terminu. Zarzut naruszenia art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym i nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym należy uznać za nietrafny. Zgodnie z art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa, to strona powinna uprawdopodobnić powody świadczące o braku winy w uchybieniu terminowi. Te powody, które strona przedstawiła, zostały przez Izbę Skarbową rozpatrzone. Izba nie kwestionowała ani pobytu syna skarżących w szpitalu ani późniejszego pobytu strony poza miejscem zamieszkania. Wskazana przez skarżących przyczyna uchybienia terminu została poddana ocenie organu podatkowego. Zdaniem Sądu, ocena ta była prawidłowa. Nie jest także trafny wywód, że po wniesieniu przez skarżących uwag do projektu decyzji organ podatkowy powinien był się do nich ustosunkować, a skarżący mogli oczekiwać, że decyzja nie zostanie wydana. Ewentualna wadliwość wydanej decyzji mogłaby być bowiem przedmiotem innego postępowania, gdyby skarżący odwołali się od niej w terminie. W niniejszym postępowaniu zarzut ten nie może być powodem uchylenia postanowienia , wydana decyzja określająca zaległość podatkową nie jest bowiem jego przedmiotem. Natomiast z przyczyn wskazanych powyżej, spodziewanie się niewydania decyzji nie jest okolicznością mogącą przesądzić o uchybieniu terminowi bez winy skarżących. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.