I SA/Łd 397/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-08-13
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.) może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku podlega oddaleniu jako bezzasadny, gdyż zwolnienie wynika z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący przedstawił dane dotyczące dochodów rodziny (łącznie 1.982 zł), majątku (dom w budowie, nieruchomość rolna) oraz wydatków (leki, bieżące opłaty). Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalono wniosek skarżącego w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 sierpnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP oraz kosztów upomnień p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie.
J.B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz kosztów upomnień.
We wniosku tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną U. i 14-letnim synem J. Uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 574 zł, żona uzyskuje zaś dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.408 zł.
Jednocześnie skarżący wskazał, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 480 m2 (w budowie od 1988 r.) oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,78 ha.
Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że jest poważnie chory i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wydatki na leki stanowią kwotę
ok. 300 zł. Inne zaś opłaty zamykają się w kwocie ok. 500 zł. W konsekwencji na utrzymanie rodziny pozostaje mu kwota ok. 1000 zł.
Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną U. i 14-letnim synem J. Łączny dochód rodziny wynosi kwotę 1.982 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę ok. 661 zł. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane z zakupem lekarstw oraz utrzymaniem i podstawowymi opłatami, które łącznie wnoszą 800 zł. Jedyny majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 480 m2 (w budowie od 1988 r.) oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,78 ha.
Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżący nie mógłby ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącego. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z
art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło