I SA/Łd 399/13

Dnia 16 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A.B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2006 roku. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Jednocześnie w załączonym do skargi urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 9-letnią córką M.D., którą samodzielnie utrzymuje. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.600 zł brutto. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że spłaca kredyt odnawialny w rachunku osobistym na kwotę 60.000 zł oraz kredyt konsumpcyjny, do spłaty pozostaje jej kwota około 12 000 zł. Posiada przy tym udziały (10%) w Spółce A, które nabyła w lipcu 2008 roku za kwotę 10.000 zł. Z tytułu posiadania tych udziałów nie uzyskuje żadnego dochodu, Spółka nie prowadzi bowiem działalności gospodarczej. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodała, że od 2007 roku zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie utrzymuje się jedynie z dochodów z tytułu umowy o pracę. Od ojca dziecka nie otrzymuje alimentów na potrzeby ich córki. Córkę wychowuje i utrzymuje jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 26 marca 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje, nadesłania kserokopii umowy dotyczącej wskazanego we wniosku kredytu konsumpcyjnego, wyjaśnienia kwestii partycypowania w kosztach utrzymania córki M.D. – R.D., w tym podania kwoty środków przeznaczanych przez niego na ten cel oraz nadesłania odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego skarżącej (za 2012 r., względnie za 2011 r.) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej wraz z pismem procesowym z dnia 9 kwietnia 2013 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 2, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Wskazać przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych informacji i dokumentów źródłowych wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 9-letnią córką M.D. Córka, jak podaje skarżąca, pozostaje na jej utrzymaniu. Obie zamieszkują w domu należącym do matki i brata skarżącej. Jednocześnie wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.600 zł brutto. Jej majątek stanowią udziały w Spółce A. Spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej i w związku z tym skarżąca nie otrzymuje żadnych dochodów związanych z tymi udziałami. W 2012 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 16.665 zł. Aktualnie obciążenie budżetu skarżącej stanowią wydatki związane ze spłatą kredytów (konsumpcyjnego i odnawialnego). Do spłaty pozostaje jej kwota około 12 000 zł. Kredyt odnawialny zaciągnięty został na kwotę ok. 60.000 zł. Skarżąca ponosi także stałe miesięczne koszty utrzymania rodziny w kwocie rzędu 1.200 zł. Aczkolwiek analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego skarżącej dowodzi, iż znaczących wpłat na ten rachunek dokonuje R.D.. W okresie od stycznia do marca 2013 roku dokonał on wpłat w łącznej kwocie 19.400 zł (w tym: w styczniu – 4.300 zł, w lutym – 10.800 zł, w marcu – 4.300 zł). Uwagę ponadto zwraca fakt dokonania przez samą skarżącą w dniu 15 marca 2013 roku wpłaty w wysokości 2.400 zł na posiadany przez nią rachunek bankowy kwoty, przy wykazywanej kwocie 1.600 zł osiąganego dochodu. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę wykazanego dochodu skarżącej oraz kwotę wydatków skarżącej i na tej podstawie przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 7.143 zł. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego fakt dokonywania na rachunek skarżącej okresowych znaczących wpłat przez R.D., które niewątpliwie traktować należy jako łożenie m.in. na utrzymanie małoletniej córki, oraz fakt, iż przyszłe ewentualne koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pozostałych (ewentualnych i przyszłych) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tym bardziej, że w okresie występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca sama dokonała wpłaty na rachunek bankowy w wysokości 2.400 zł, niewątpliwie przekraczającej kwotę osiąganego przez nią dochodu. Z tych zatem względów należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis sądowy od skargi, koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)