I SA/Łd 4/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-02-20
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony częściowo poprzez ustanowienie adwokata, gdy skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale uiściła wpis sądowy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Uiszczenie części kosztów, takich jak wpis sądowy, może wykluczyć przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, lecz nie przeszkadza w przyznaniu pomocy częściowej, np. ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
M. A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmowne co do przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, jednocześnie uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł. W oświadczeniu majątkowym wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada niską emeryturę i ponosi liczne wydatki, a także cierpi na schorzenia zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w tym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – M. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
M. A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od powyższej skargi skarżąca pismem z dnia 21 stycznia 2014 roku wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w osobie R. O. Jednocześnie w dniu 17 stycznia 2014 roku skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 46,57 m2. Ma niską emeryturę w wysokości 1.045,53 zł. Ponosi opłaty eksploatacyjne w łącznej kwocie 419 zł. Ponadto spłaca pożyczkę (rata w wysokości 110 zł) i ponosi wydatki na zakup lekarstw oraz środków czystości w kwocie
300 zł. Dodała, że cierpi na nerwicę serca i schorzenia głowy związane z pobiciem przez byłego męża.
Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 46,57 m2. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.045,53 zł. Ponosi opłaty eksploatacyjne w łącznej kwocie 419 zł, spłaca pożyczkę (rata w wysokości 110 zł) i ponosi wydatki na zakup lekarstw oraz środków czystości w łącznej kwocie 300 zł. Ponadto skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę dochodu skarżącej oraz niezbędnych wydatków i na tej podstawie przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego okoliczność uiszczenia przez skarżącą kwoty 100 tytułem wpisu sądowego od skargi oraz fakt, iż przyszłe ewentualne koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącej w żądanym, całkowitym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Ponadto końcowo odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R. O. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnika z urzędu adwokata – R. O. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło