I SA/Łd 4/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-06-15
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uwzględniając zmianę jego sytuacji materialnej po odmowie przyznania prawa pomocy w pierwszym wniosku?Ratio decidendi
Referendarz sądowy zmienił postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, przyznając skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniono to istotnym pogorszeniem sytuacji materialnej skarżącego, który po utracie pracy utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania, pomimo istniejących zobowiązań kredytowych i alimentacyjnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odrzucony przez referendarza sądowego z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego wymaganych dokumentów. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na utratę pracy i utrzymywanie się z zasiłku dla bezrobotnych oraz istniejące zobowiązania kredytowe i alimentacyjne. Po uzupełnieniu wniosku i przedstawieniu dodatkowych dokumentów, referendarz sądowy zmienił swoje wcześniejsze postanowienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego i przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. R. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 22 lutego 2018 r. o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego i przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 30 listopada 2018 r. D. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok z tytułu zbycia nieruchomości. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący rozszerzył swój wniosek domagając się także ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości 1.800 zł miesięcznie. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnego majątku, wskazał, jedynie, że obciążony jest obowiązkiem spłaty kredytów z ratami w wysokości: 833 zł, 87 zł i 47 zł, oraz obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 800 zł.
Zarządzeniem z 22 stycznia 2018 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2016 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów wnioskodawcy, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy oraz faktu wypowiedzenia umowy o pracę, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania wnioskodawcy, nadesłanie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, udokumentowanie wysokości ponoszonych wydatków na mieszkanie oraz innych stałych obciążeń gospodarstwa domowego na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy, udokumentowanie wysokości alimentów obciążających wnioskodawcę, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało odebrane przez skarżącego 30 stycznia 2018 r.
Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji.
Postanowieniem z 22 lutego 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 11 kwietnia 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 400 zł. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu 17 kwietnia 2018 r.
W dniu 24 kwietnia 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że utracił pracę i aktualnie utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych. Oświadczył, że ciążą na nim zobowiązania alimentacyjne i kredytowe.
Wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 730 zł.
Skarżący oświadczył, że nie posiadania żadnego majątku. Wskazał, że jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytów, których raty wynoszą: 600 zł, 50 zł i 67 zł, 78 zł i 100 zł oraz obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 400 zł.
Zarządzeniem referendarza z 22 maja 2018 r. skarżący został zobligowany do uzupełnienia wniosku przez: 1) złożenie odpisu zeznania podatkowego skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2017, 2) złożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) za ostatnie 2 miesiące, 3) złożenie oświadczenia odnośnie do tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej w skardze jako miejsce zamieszkania oraz wyjaśnienia kto ponosi koszty utrzymania tej nieruchomości i wysokości tych wydatków, 4) udokumentowanie faktu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, 5) udokumentowanie wysokości alimentów obciążających wnioskodawcę i wyjaśnienia różnicy między ich wysokością podaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 15 stycznia 2018 r. (800 zł) oraz we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 23 kwietnia 2018 r. (400 zł).
W odpowiedzi skarżący złożył oświadczenie, zgodnie z którym mieszka wraz z matką w jej domu w B.. Koszty dostaw energii elektrycznej, wody, podatku oraz koszty nabycia węgla pokrywa wspólnie z matką po połowie.
Z nadesłanego zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2017 wynika, że skarżący osiągnął dochód ze stosunku pracy oraz innych źródeł w wysokości 11.577,14 zł. Podatnik skorzystał z ulgi na dzieci i zadeklarował zwrot 2.011 zł.
Skarżący złożył wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez A., z których wynika, że saldo końcowe wynosi –60,52 zł.
Ponadto skarżący nadesłał fotokopię wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...] r. z którego wynika, że sąd z dniem 1 lutego 2018 r. obniżył wysokość alimentów zasądzonych od skarżącego na rzecz dwojga dzieci z kwot 300 zł i 500 zł do 200 zł (na każde z dzieci).
Skarżący złożył również fotokopię karty rejestracyjnej bezrobotnego, z której wynika m.in., że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje mu od 19 lutego 2018 r. do 17 sierpnia 2018 r.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Ponieważ jest to drugi wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy.
Z cytowanego art. 165 P.p.s.a. wynika, że w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy ustalić, czy wnioskodawca wskazał nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejące w dacie wydania tegoż postanowienia, w takim zakresie, że ponownie rozpatrując uprzednio złożony wniosek, finalne rozstrzygnięcie było by inne od wydanego.
Po przeanalizowaniu argumentów zawartych w obu wnioskach o przyznanie prawa pomocy referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia referendarza z dnia 22 lutego 2018 r. którym odmówiono skarżącemu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z uzasadnienia wymienionego powyżej postanowienia o odmowie uwzględnienia pierwszego wniosku zadecydowało, to że skarżący nie udzielił wiarygodnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu.
Z treści drugiego wniosku, a przede wszystkim z nadesłanych dodatkowo dokumentów wynika, że sytuacja finansowa skarżącego ulegała pogorszeniu. W roku 2017 i na początku roku 2018 r. skarżący utrzymywał się z dochodów z umowy o pracę w wysokości 1.800 zł. Aktualnie skarżący utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 730 zł.
Porównując wysokość tego świadczenia z wysokością wpisu od skargi (400 zł), jest oczywiste, że nawet gdyby na skarżącym nie ciążyły zobowiązania kredytowe i alimentacyjne, to skarżący nie jest w stanie zapłacić wpisu od skargi ani ewentualnych dalszych kosztów sądowych, bez uszczerbku dla wydatków niezbędnych dla własnego utrzymania.
Referendarz uwzględnił wniosek, pomimo że skarżący zarówno w pierwszym jak i drugim wniosku twierdził, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i dopiero na skutek dodatkowego wezwania złożył oświadczenie, iż mieszka razem z matką, w należącym do niej domu i ponosi połowę wydatków na jego utrzymanie.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło