I SA/Łd 403/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-04-25

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i fakt posiadania już pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zwłaszcza w kontekście licznych spraw sądowych i utraty zatrudnienia przez męża. Natomiast wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu został oddalony, ponieważ skarżąca posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru, co wyklucza możliwość ustanowienia go w ramach prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca W. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku od towarów i usług. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, utratę zatrudnienia przez męża, posiadanie na utrzymaniu dwóch córek oraz wysokie koszty utrzymania domu i spłaty kredytu. Zaznaczyła, że posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie doradcy podatkowego).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług za listopad 2004 roku i określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej W. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku W. W. reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku uchylającą w całości po wznowieniu postępowania decyzję ostateczną w sprawie określenia skarżącej w podatku od towarów i usług za listopad 2004 roku nadwyżki podatku należnego nad naliczonym i określającą wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za ten miesiąc. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie w wysokości 200 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie I. K. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów i wyjaśnień wynika, że W. W. wspólnie z mężem oraz dwiema córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111 zł netto oraz do końca marca br. także wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości około 1.112 zł netto miesięcznie i zasiłek rodzinny w wysokości 159 zł na dwoje dzieci. Mąż skarżącej był zatrudniony do końca marca br na umowę na czas określony, która nie została przedłużona w związku z wypadkiem, któremu uległ. Skarżąca jest zatrudniona na umowę na okres próbny do końca kwietnia br. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 60 m2, w którym zamieszkuje nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 515 zł (woda, gaz, energia elektryczna, opał w przeliczeniu na miesiąc). Nadto skarżąca wydaje 100 zł miesięcznie na leki oraz spłaca kredyt którego rata wynosi 375 zł miesięcznie. Wskazał, że na opłacenie wpisów w toczących się z jej udziałem sprawach sygn. akt I SA/Łd 289-298/12 zaciągnęła pożyczkę. Obecnie z jej skargi przed sądem zawisło kolejnych 12 spraw i skarżąca nie ma środków na uiszczenie wymaganych wpisów i nie może pozwolić sobie na kolejną pożyczkę bowiem nie posiada środków na jej spłatę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. W. wskazała, że wspólnie mężem oraz dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest obecnie jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111 zł netto, zasiłek rodzinny w wysokości 159 zł, mąż skarżącej utracił zatrudnienie na skutek wypadku, któremu uległ i przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 60 m2, w którym zamieszkuje z rodziną, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie 515 zł. Skarżąca ponosi także wydatki związane ze spłatą kredytu w wysokości 375 zł miesięcznie i zakupem leków 100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawczyni zawisło 12 spraw, a łączna wysokości wpisów od skarg wynosi 2.400 zł oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Odnośnie wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w osobie I. K., będącego w niniejszym postępowaniu pełnomocnikiem skarżącej z wyboru (pełnomocnictwo z dnia 17 lutego 2009 roku w aktach sprawy). Wobec powyższego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu uznać należy za bezzasadny bowiem w toczącym się postępowaniu jest już ona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika z wyboru, co stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość jego ustanowienia w ramach instytucji prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło