I SA/Łd 404/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-04-25

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (doradcy podatkowego) nie może być przyznane, jeśli strona jest już reprezentowana przez takiego pełnomocnika z wyboru. Natomiast prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co zostało wykazane przez skarżącą ze względu na niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, spłatę kredytu oraz liczne toczące się sprawy sądowe.
Stan faktyczny
Skarżąca W. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku od towarów i usług. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim trudnym położeniu finansowym, niskich dochodach, wysokich kosztach utrzymania, spłacie kredytu oraz licznych toczących się sprawach sądowych. Wskazała również, że jest już reprezentowana przez doradcę podatkowego z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie doradcy podatkowego).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku i określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej W. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu [...] roku W. W. reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku uchylającą w całości po wznowieniu postępowania decyzję ostateczną w sprawie określenia skarżącej w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku nadwyżki podatku należnego nad naliczonym i określającą wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za ten miesiąc. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie w wysokości 200 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie I. K.. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów i wyjaśnień wynika, że W. W. wspólnie z mężem oraz dwiema córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111 zł netto oraz do końca marca br. także wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości około 1.112 zł netto miesięcznie i zasiłek rodzinny w wysokości 159 zł na dwoje dzieci. Mąż skarżącej był zatrudniony do końca marca br na umowę na czas określony, która nie została przedłużona w związku z wypadkiem, któremu uległ. Skarżąca jest zatrudniona na umowę na okres próbny do końca kwietnia br. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 60 m2, w którym zamieszkuje nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 515 zł (woda, gaz, energia elektryczna, opał w przeliczeniu na miesiąc). Nadto skarżąca wydaje 100 zł miesięcznie na leki oraz spłaca kredyt którego rata wynosi 375 zł miesięcznie. Wskazał, że na opłacenie wpisów w toczących się z jej udziałem sprawach sygn. akt I SA/Łd 289-298/12 zaciągnęła pożyczkę. Obecnie z jej skargi przed sądem zawisło kolejnych 12 spraw i skarżąca nie ma środków na uiszczenie wymaganych wpisów i nie może pozwolić sobie na kolejną pożyczkę bowiem nie posiada środków na jej spłatę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. W. wskazała, że wspólnie mężem oraz dwojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest obecnie jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111 zł netto, zasiłek rodzinny w wysokości 159 zł, mąż skarżącej utracił zatrudnienie na skutek wypadku, któremu uległ i przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 60 m2, w którym zamieszkuje z rodziną, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie 515 zł. Skarżąca ponosi także wydatki związane ze spłatą kredytu w wysokości 375 zł miesięcznie i zakupem leków 100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem ze skargi wnioskodawczyni zawisło 12 spraw, a łączna wysokości wpisów od skarg wynosi 2.400 zł oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Odnośnie wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w osobie I. K., będącego w niniejszym postępowaniu pełnomocnikiem skarżącej z wyboru (pełnomocnictwo z dnia 17 lutego 2009 roku w aktach sprawy). Wobec powyższego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu uznać należy za bezzasadny bowiem w toczącym się postępowaniu jest już ona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika z wyboru, co stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość jego ustanowienia w ramach instytucji prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło