I SA/Łd 405/09
WyrokWSA w Łodzi2009-11-19
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe może zostać utrzymana, jeśli nie wykazano jednoznacznie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy nie wykazał jednoznacznie, iż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony z opóźnieniem, a tym samym nie ustalił prawidłowo przesłanek zwalniających skarżącego od odpowiedzialności solidarnie za zaległości podatkowe spółki. Wobec tego decyzja organu została uchylona z powodu naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności niewystarczającego ustalenia stanu faktycznego i braku uzupełnienia materiału dowodowego.Stan faktyczny
M.C., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A, został obciążony solidarnością za zaległości podatkowe spółki z lat 2003-2005 w podatku od towarów i usług. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości w kwietniu 2005 r., a następnie została wykreślona z KRS. Organ podatkowy uznał, że wniosek został złożony z opóźnieniem i obciążył M.C. odpowiedzialnością, co skarżący kwestionował, podnosząc, że wniosek został złożony w odpowiednim czasie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego oraz wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w latach 2003-2005 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 9.783 zł (dziewięć tysięcy siedemset osiemdziesiąt trzy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. C. za zaległości podatkowe A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za następujące miesiące: marzec, lipiec i sierpień 2003 r., sierpień, wrzesień i październik 2004 r. oraz styczeń marzec i kwiecień 2005 r., a także kosztami postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie, w punkcie 2 decyzji, organ umorzył postępowanie w odniesieniu do zaległości i odsetek za maj i czerwiec 2005 r. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało, iż spółka A nie uregulowała zobowiązań podatkowych za wskazane w decyzji miesiące, co skutkowało powstaniem zaległości, a następnie wszczęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. egzekucji. W kwietniu 2005 r. spółka wniosła o ogłoszenie upadłości. Wobec faktu uwzględnienia tego wniosku, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w dniu 5 sierpnia 2005 r., w tym też dniu Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi postanowił o wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. W okresie, w którym powstały objęte decyzją zaległości podatkowe funkcję członka zarządu spółki sprawował M. C. Odwołując się do treści art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej w skrócie "O.p.") Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe jest zobowiązany wykazać jedynie dwie okoliczności: bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku spółki oraz pełnienie przez osobę, której dotyczy to postępowanie funkcji członka zarządu. W ocenie organu oba te zdarzenia wystąpiły. Z kolei ciężar udowodnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., spoczywa na stronie. W tym zakresie organ nie podzielił stanowiska M. C., iż spółka złożyła we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zdaniem organu z wniosek taki był zasadny już w 2004 r., bowiem wówczas spółka trwale zaprzestała wykonywania swoich zobowiązań, na co wskazywały zapisy w bilansie. Oceniając, czy postępowanie upadłościowe zostało zainicjowane we właściwym czasie należy, w opinii organu, uwzględnić również ochronę interesu wierzycieli, a zatem wniosek powinien zostać złożony w takim momencie, aby wszyscy wierzycieli mieli możliwość uzyskania równomiernego zaspokojenia. Uzasadniając przyczyny umorzenia postępowania w odniesieniu do zaległości za maj i czerwiec 2005 r. organ wyjaśnił, iż wobec nie wystawienia tytułów wykonawczych oraz braku decyzji wymiarowej za te okresy rozliczeniowe, brak było podstaw do wszczęcia przedmiotowego postępowania.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 116 § 1 O.p. oraz przepisów postępowania – art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. W ocenie M. C., przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności za zaległości spółki, w postaci złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, została udowodniona. Ponieważ wniosek został złożony w ciągu dwóch tygodni od daty trwałego zaprzestania realizacji wymagalnych zobowiązań i skutkował ogłoszeniem upadłości spółki, a zatem należało przyjąć, iż został on złożony w odpowiednim momencie. Organ, kwestionując tę okoliczność, powinien przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe, czego zaniechał.
Prezentowanej przez stronę argumentacji nie podzielił Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., który decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, zajmując stanowisko zbieżne z przedstawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podkreślił, iż M. C. w okresie powstania zaległości podatkowych pełnił funkcję członka zarządu spółki A, natomiast o bezskuteczności egzekucji świadczył fakt nie uzyskania przez organ podatkowy zaspokojenia należności publicznoprawnych w toku postępowania upadłościowego. Co więcej, ponieważ spółka została zlikwidowana i wykreślona z KRS, Skarb Państwa trwale utracił możliwość wyegzekwowania zaległości. Zdaniem organu odwoławczego, analiza bilansu sporządzonego na koniec 2004 r. oraz wskaźników płynności wskazywały na konieczność wszczęcia postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości już w 2004 r. Wniosek, który spółka złożyła w kwietniu 2005 r. organ uznał tym samym za spóźniony.
W skardze M. C. zarzucił naruszenie art. 116 § 1 O.p. polegający na wydaniu kwestionowanej decyzji mimo wykazania, iż został złożony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, wskazał również na uchybienie przepisom postępowania:
- art. 122 O.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w zakresie okoliczności zgłoszenia upadłości spółki,
- art. 187 § 1 O.p. wskutek wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy;
- art. 180 § 1 O.p. przez brak zebrania całego materiału dowodowego;
- art. 188 O.p. poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z treści wniosku o ogłoszenie upadłości;
- art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności w odniesieniu do terminu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki;
- art. 210 § 4 O.p. wskutek nie wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym organ dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także
- art. 122 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych.
Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu przedstawił argumenty tożsame z powoływanymi w odwołaniu. Dodatkowo wyraził też wątpliwość co do prawidłowego naliczania w decyzji odsetek za zwłokę. Zdaniem strony, organ winien mieć tu na uwadze treść art. 54 O.p. i uwzględnić okoliczności skutkujące przerwą w ich naliczaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do zastrzeżeń strony dotyczących braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, organ uznał je za niezasadne. Podniósł, iż wydając zaskarżoną decyzję korzystał z tych samych materiałów, którymi dysponował Sąd orzekający o upadłości spółki, w tym z bilansu oraz rachunków zysków i strat. Podejmowanie dalszych czynności dowodowych organ uznał w tej sytuacji za zbędne. W kwestii obciążenia skarżącego odpowiedzialnością z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za okres od dnia ogłoszenia upadłości spółki organ wyjaśnił, iż odpowiedzialność w tym zakresie wnika z art. 107 § 2 pkt 2 w związku z art. 116 O.p., zaś fakt ogłoszenia upadłości spółki nie stanowił przeszkody do naliczania odsetek.
W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2009 r. organ wyjaśnił dodatkowo, iż zobowiązania podatkowe spółki za 2003 r. nie uległy przedawnieniu, bowiem termin przedawnienia został przerwany w dacie wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości, to jest 26 lipca 2005 r. i rozpoczął bieg na nowo 13 marca 2008 r., czyli po zakończeniu postępowania upadłościowego.
Z kolei w dniu 17 listopada 2009 r. skarżący złożył pismo stanowiące uzupełnienie skargi. Odwołując się w nim do oceny wyrażonej przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 października 2009 r. (I SA/Łd 678/09) dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności M. C. za zobowiązanie w podatku od nieruchomości, skarżący podnosił, iż przepisy O.p. nie uzależniają skuteczności przesłanki złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości od wyniku prowadzonego w jego następstwie postępowania. Zaznaczył również, że ciężar wykazania przesłanki egzoneracyjnej, spoczywający na stronie, nie zwalniał organu z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zdaniem strony organy nie poczyniły rzetelnych ustaleń w kwestii sytuacji majątkowej spółki na moment złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 powołanej ustawy, skarga stosownie do art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Z kolei według art. 134 § 1 ustawy rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi; może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując, w tak zakreślonej kognicji, zaskarżoną decyzję organu, sąd uznał, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony jednoznacznie, a sprawa nie została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Powyższe skutkuje uznaniem, że skarga jest uzasadniona, bowiem w toku postępowania organy podatkowe w sposób nieprawidłowy ustaliły przesłanki uwalniające skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki A, a mianowicie – że nie zgłoszono we właściwym czasie wniosku o upadłość spółki A.
Na wstępie należy przypomnieć, że kwestia odpowiedzialności członków zarządu spółek uregulowana jest w art. 116 Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r.). Stosownie do treści § 1 wyżej wymienionego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu. Warunkiem odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Odpowiedzialność nie powstaje, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (lub w całości). Natomiast w myśl § 2 wspominanego przepisu - odpowiedzialność członka zarządu spółki obejmuje zaległości wynikające ze zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu spółki. Według § 4 – do odpowiedzialności może zostać pociągnięty nie tylko aktualny, lecz także były członek zarządu spółki.
W doktrynie oraz orzecznictwie prawa podatkowego podkreśla się, iż na organach podatkowych spoczywa obowiązek wykazania tak zwanych przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, którymi są bezskuteczność egzekucji oraz pełnienie przez osobę trzecią obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że M. C. w 2003, 2004 i 2005 roku, czyli w okresie powstania zobowiązania podatkowego spółki z o.o. A w podatku od towarów i usług, objętego niniejszym postępowaniem, pełnił funkcję członka Zarządu tej spółki. Bezspornym jest także, że iż prowadzona przeciwko spółce egzekucja zaległości podatkowych okazała się bezskuteczna. Wprawdzie w aktach sprawy brak orzeczenia organu egzekucyjnego o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności, bowiem postanowienie o umorzeniu egzekucji z dnia 5 sierpnia 2005 roku, załączone do akt na k. 60, zostało podjęte z powodu ogłoszenia upadłości spółki, lecz bezskuteczność egzekucji wynika już z samego faktu zakończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, co uniemożliwia jakąkolwiek egzekucję wobec spółki. Zatem wobec wykazania przez organy podatkowe wystąpienia przesłanek pozytywnych uzasadniających obciążenie osoby trzeciej odpowiedzialnością za zaległości spółki, M. C. chcąc się uwolnić od przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki A powinien wykazać, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo też że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, ewentualnie wskazać mienie spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji.
Zdaniem sądu w tym składzie nie można podzielić stanowiska organów podatkowych, iż M. C. nie wykazał żadnych okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Przede wszystkim analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na uznanie, iż w rozpatrywanym okresie 2003 i 2004 roku sytuacja finansowa spółki A obligowała M. C. do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości wcześniej niż to zostało uczynione. Organy podatkowe obu instancji w żadnym razie nie wykazały bowiem, iż w analizowanym okresie sytuacja finansowa spółki była na tyle niekorzystna, aby uzasadnione było wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości przed 2005 rokiem. Stosownie do art. 1 § 1 i art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 roku Prawo upadłościowe (Dz.U. Nr 118, poz. 512 z 1991 r. ze zm.) przesłanką ogłoszenia upadłości jest trwałe zaprzestanie płacenia długów, bez względu na przyczynę takiego zachowania się dłużnika. Przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości. Reprezentant przedsiębiorcy jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (art. 5 § 1 i 2 prawa upadłościowego). Z powyższego wynika, że moment zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ma charakter obiektywny i nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członka zarządu spółki, który w razie uznania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające złożenie wniosku (trwałe zaprzestanie płacenia długów) ma dwa tygodnie na jego zgłoszenie.
Ze złożonego do akt sprawy bilansu za 2004 rok oraz rachunku zysków i strat za ten sam okres wynika, że spółka A za 2004 rok odnotowała zysk, natomiast na dzień 31 grudnia 2004 roku aktywa i pasywa spółki zrównoważyły się. Natomiast za 2003 rok brak w aktach sprawy dokumentów, które świadczyłyby o takich trudnościach finansowych spółki, które obligowałyby do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Tym samym nie można stwierdzić, że w wyżej wymienionych okresach spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania zobowiązań, co stanowiłoby podstawę do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. Nie można też stwierdzić, kiedy zaistniała taka sytuacja, która obligowała M. C. do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A. Powołana przez organ przesłanka mająca przemawiać za brakiem wystąpienia okoliczności egzoneracyjnych po stronie skarżącego, a polegająca na wystąpieniu trudnej sytuacji finansowej spółki już w 2004 roku, z pewnością nie jest równoznaczna z trwałym odstąpieniem od spłaty zobowiązań, co winno być przesłanką złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Tym samym nie można stwierdzić, iż M. C. ponosi winę za nie zgłoszenie przedmiotowego wniosku w przepisanym terminie. Dowodem mającym świadczyć o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie, nie może być również, zdaniem sądu, analiza wskaźników płynności spółki A za 2004 rok, przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wynika z niej bowiem, że wskaźniki te w 2004 roku były niskie, ale miały tendencję wzrostową.
Ponadto podnieść należy, że u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legło przeświadczenie organów, że z przepisu art. 116 § 1 ordynacji wynika nieograniczony obowiązek członka zarządu wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zdaniem sądu w tym składzie to organ jest gospodarzem postępowania, a formuła z art. 116 ordynacji, przerzucająca ciężar dowodu na członka zarządu chcącego uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki ma jedynie charakter podstawowy i inicjujący postępowanie dowodowe, co oznacza, że w sytuacji kiedy twierdzenia strony w danej kwestii nie są poparte według organu stosownymi dokumentami, to odmowa wiarygodności takim twierdzeniom nie powinna nastąpić bez uprzedniego ich ustalenia i w efekcie potwierdzenia lub wykluczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, że uszło uwadze organu, że skarżący jako były prezes zarządu znalazł się w sytuacji dowodowo trudnej, gdyż spółka była już wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, kiedy zainicjowano wobec niego postępowanie w trybie art.116 ordynacji. Postanowienie o wykreśleniu spółki z rejestru zapadło w dniu 8 maja 2008 roku, a postępowanie w sprawie zostało wszczęte stosownym postanowieniem doręczonym M. C. w dniu [...] roku. Oznacza to, że jego dostęp do dokumentów spółki został ograniczony. Z uwagi na to, że w toku całego postępowania skarżący konsekwentnie twierdził, że nie zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wcześniej niż to uczyniono, organ winien – zdaniem sądu – z własnej inicjatywy za pomocą dostępnych środków dowodowych ustalić, jaka była rzeczywista sytuacja finansowa spółki na dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i w poszczególnych okresach, za które powstały zaległości podatkowe oraz ustalić okres, w którym nastąpiło trwałe niewykonywanie przez spółkę wymagalnych zobowiązań, co czyniłoby zasadnym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W myśl art. 187 § 1 ordynacji temu celowi służyć mogły wszelkie dostępne i niesprzeczne z prawem dowody.
Zgodnie z przepisami działu IV Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe są zobowiązane w myśl art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 ordynacji dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ jako dowód może dopuścić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1). Efektem wypełnienia powyższych działań organu jest prawidłowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 ordynacji.
W ocenie sądu nawet brak inicjatywy dowodowej strony, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, nie zwalnia organów podatkowych od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, przy czym prawidłowe ustalenie sytuacji finansowej spółki być może będzie wymagać wiedzy specjalistycznej z zakresu księgowości. Bez uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym powyżej zakresie i ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzje organów podatkowych będących przedmiotem zaskarżenia należy uznać za przedwczesne, bowiem dokonane bez dostatecznej podstawy faktycznej. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów postępowania wskazanych w skardze i w efekcie nieprawidłowym zastosowaniu art. 116 § 1 ordynacji.
Wobec powyższego sąd uznał, że powyżej wskazane uchybienia organów podatkowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uzupełnić postępowanie dowodowe stosownie do wcześniejszych wskazań oraz ponownie przeanalizować przesłanki określone w art. 116 ordynacji i rozważyć, czy zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki, w szczególności, czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego dotyczących wysokości zobowiązania spółki, za które odpowiedzialność solidarną miałby ponosić skarżący, polegających na kwestionowaniu wysokości naliczonych odsetek, to zdaniem sądu, zarzuty te nie mogą być przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie, bowiem winny zostać zgłoszone w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji wymiarowej. Natomiast co do zarzutu przedawnienia, to sąd podzielił w tym względzie stanowisko organu II instancji stwierdzające, iż bieg terminu przedawnienia w zakresie zaległości za 2003 rok przerwany został ogłoszeniem upadłości spółki w 2005 roku, stosownie do treści art. 70 § 3 ordynacji podatkowej. Jednakże brak zasadności tych zarzutów skargi nie wpływa na wcześniej poczynione wywody świadczące o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, co w efekcie skutkuje jej uchyleniem.
Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi sąd, na zasadzie art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy oraz § 6 pkt. 7) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło