I SA/Łd 409/18

Dnia 5 września 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego wydziału I WSA w Łodzi z 21 czerwca 2018 r. wpis od skargi na opisaną w sentencji decyzję został określony w wysokości 3.825 zł. W odpowiedzi na doręczony spółce odpis ww. zarządzenia spółka złożyła, na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej (handlowej), nie osiąga dochodów i nie posiada majątku trwałego. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2.700.000 zł. Według bilansu spółka osiągnęła stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 1.464,07 zł. Do wniosku załączono rachunek zysków i strat na koniec 2017 r., który potwierdza wysokość straty wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Według rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 maja 2018 r. koszty były równe przychodom. Saldo na rachunku bankowym spółki jest ujemne i wynosi - 29,50 zł, co potwierdza załączony do wniosku wyciąg z rachunku bankowego na dzień 30 czerwca 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku jej jedyny wspólnik i prezes zarządu oświadczył, że nie jest wspólnikiem w innych spółkach prawa cywilnego ani handlowego. Nie prowadzi również działalności gospodarczej jako osoba fizyczna. Jest natomiast członkiem zarządu A. Spółki z o.o. Według oświadczenia skarżąca spółka nie jest wspólnikiem innych spółek handlowych. Wspólnik skarżącej spółki oświadczył, że nie rozważał udzielenia spółce dopłat lub pożyczki w związku z brakiem perspektyw na ich zwrot w rozsądnym terminie. Do odpowiedzi załączono zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu, (poniesionej straty) CIT-8 za rok 2017, z którego wynika, że spółka poniosła stratę w wysokości 1.378 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze złożonego do akt odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że spółka nie zawiesiła wykonywania działalności gospodarczej. Rachunki zysków i strat, zeznanie podatkowe za rok 2017, a także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oznaczonej sygn. akt I SA/Łd 483/18 potwierdzają jednak oświadczenie prezesa zarządu spółki o faktycznym zaprzestaniu prowadzenia działalności handlowej. Świadczy o tym dobitnie porównanie wysokości sprzedaży i poniesionych kosztów wynikające z zeznania za rok 2017 – przychód 1.079,32 zł, koszty 2.457,40 zł z wysokością obrotu i wartością nabytych towarów w styczniu 2014 r. (tj. w miesiącu, którego dotyczy zaskarżona decyzja), w którym spółka zadeklarował obrót w wysokości 1.830.305 zł i wartość zakupionych towarów i usług w wysokości 1.670.471 zł. Pomimo że spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej i nie posiada majątku, to referendarz uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość taką dopuszcza cytowany powyżej art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., którego wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie jest obligatoryjne pomimo wykazania, że osoba ta nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Referendarz stoi na stanowisku, że nie każda spółka, która nie prowadzi aktywnej działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów, automatycznie zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Każda spółka ma bowiem wspólników i w pierwszej kolejności to na wspólnikach ciąży obowiązek udzielenia pomocy spółce poprzez jej dofinansowanie. Dopiero gdy jest to niemożliwe, tj. gdy wspólnicy wykażą, że nie posiadają środków finansowych by zasilić finansowo spółkę, możliwe jest udzielenie prawa pomocy spółce. Przyjęcie odmiennego poglądu i przyznawanie każdej spółce nieprowadzącej działalności gospodarczej prawa pomocy spowodowałoby, że pomoc ta udzielana byłaby spółkom, których wspólnicy bez nadmiernych wyrzeczeń w zakresie swoich wydatków koniecznych, byliby w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, którego stroną jest spółka. Z oświadczenia zwartego w piśmie z 24 sierpnia 2018 r. wynika, że prezes skarżącej spółki i zarazem jej jedyny wspólnik nie rozważał dofinansowania spółki, w związku z brakiem perspektyw na zwrot środków w rozsądnym przedziale czasowym. Z powyższego wynika, że to nie brak środków finansowych jest powodem dla którego jedyny wspólnik nie dofinansowuje swojej spółki by mogła uiścić wpis od skargi i ewentualne dalsze koszty sądowe. W ocenie referendarza oceniając zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie można tracić z pola widzenia celu instytucji prawa pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest realizacja zasady prawa do sądu w odniesieniu do osób fizycznych i prawnych, których sytuacja majątkowa obiektywnie nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Sprzeczne zarówno z tym celem jak również z treścią art. 199 P.p.s.a., określającego zasadę, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, byłoby udzielenie prawa pomocy takiej spółce z o.o., która wprawdzie nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale jej wspólnik mógłby dofinansować spółkę, ale nie czyni tego tylko dlatego, że spodziewa się iż nie odzyska pożyczonych spółce środków w rozsądnym terminie. Ze złożonego oświadczenia oraz powszechnie dostępnych informacji wynika, że prezes zarządu skarżącej spółki i zarazem jej jedyny wspólnik jest równocześnie prezesem zarządu Spółki z o.o. A. w C. oraz zasiada w radzie nadzorczej Spółki akcyjnej B., a zatem posiada możliwość dofinansowania spółki w środki finansowe niezbędne do uiszczenia wpisu od skargi i inne koszty postępowania, bez konieczności ubiegania się o pomoc ze Skarbu Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.