I SA/Łd 410/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. A. sp. z o.o. wniosła do tutejszego sądu cztery skargi na cztery decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w latach 2005-2008. Sprawy te otrzymały kolejne sygnatury akt od I SA/Łd 407/10 do 410/10, a Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika strony do ich opłacenia wpisami w wysokości odpowiednio 177 zł, 128 zł, 315 zł oraz 1063 zł. Wezwania do uiszczenia ww. wpisów doręczono 26 kwietnia 2010 r. na adres pełnomocnika spółki. Strona uiściła 30 kwietnia 2010 r. tytułem wpisu we wszystkich czterech sprawach kwotę 512 zł. Następnie 7 maja 2010 r. pełnomocnik spółki złożył w sprawach I SA/Łd 408/10 i 410/10 wnioski o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi uiszczając jednocześnie dwie opłaty w wysokości 128 i 1063 zł. W uzasadnieniu wniosku złożonego w niniejszej sprawie pełnomocnik strony wskazał, że we właściwym terminie zamierzał uzupełnić brakującą kwotę wpisu, jednak dwa dni wcześniej uszkodził protezę prawej nogi i nie był w stanie dotrzeć do sądu na czas. Pełnomocnik podkreślił jednocześnie, że w jego wieku i przy jego stanie zdrowia poruszanie się o kulach nie wchodziło w grę. W jego ocenie nie można mu było przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia wpisu skoro w wypełnieniu obowiązku przeszkodziło mu zdarzenie, którego nie mógł przewidzieć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1-2 p.p.s.a.). Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu jest w orzecznictwie i doktrynie konsekwentnie oceniana przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się w szczególności nagłą chorobę, o ile tylko strona nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 149). W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika (por. B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 258). Jeżeli zatem strona reprezentowana jest przez doradcę podatkowego dla oceny czy przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy należy uwzględniać także wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez pełnomocnika. Skutki niedochowania terminu przez pełnomocnika obciążają stronę. Ponadto z treści art. 87 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek obciąża podmiot, który wnosi o przywrócenie terminu. Niewskazanie takich okoliczności, czy też gołosłowne, niepoparte żadnymi dowodami, powołanie się na przeszkody uniemożliwiające wypełnienie nałożonych przez sąd obowiązków, wiąże się z negatywnymi konsekwencjami procesowymi dla wnioskodawcy. Sąd bowiem nie może domniemywać niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu, ani też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę strony. Mając na względzie taką wykładnię art. 87 § 2 p.p.s.a., zdaniem sądu, nie sposób w niniejszej sprawie przyjąć, że pełnomocnik skarżącej spółki uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pełnomocnik wskazał wprawdzie, że wskutek uszkodzenia protezy nogi nie był w stanie wypełnić nałożonego nań obowiązku, jednak okoliczność ta nie została przez niego w żaden sposób wykazana. Pełnomocnik nie załączył żadnego dokumentu (rachunku, faktury), z którego mogłoby wynikać kiedy naprawiono protezę. Nie przedstawił też żadnych dokumentów, odnośnie do jego stanu zdrowia potwierdzających w szczególności, że uszkodzenie protezy rzeczywiście uniemożliwia mu poruszanie. Powyższe twierdzenia sąd uznał zatem za gołosłowne. Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że tak przedstawione okoliczności są prawdziwe, pełnomocnik spółki nie wykazał także, że nie był w stanie posłużyć się inną osobą do wykonania ciążących na nim obowiązków. Tymczasem sama przeszkoda, na którą się powołuje, ze swej istoty nie uniemożliwiała skontaktowania się z reprezentowaną spółką. Pełnomocnik mógł też zlecić dokonanie przelewu na rachunek sądu, ewentualnie wpłacenie brakującej sumy bezpośrednio w kasie sądu, dowolnie wybranej osobie. Dolegliwości, na które się powołuje nie niweczyły możliwości kontaktu z innymi osobami np. za pośrednictwem telefonu czy Internetu. Podjęcie próby takiego kontaktu byłoby o tyle zrozumiałe, że pełnomocnik – jak sam przyznał w przedmiotowym wniosku – planował już wcześniej uzupełnienie wpisu w ostatnim dniu terminu. Wykazanie powyższych okoliczności spoczywało zaś – stosownie do tego co zostało już wspomniane – wyłącznie na wnioskodawcy. Wobec powyższego sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej spółki nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.