I SA/Łd 411/13

Dnia 2 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na działanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. w przedmiocie działania organu podatkowego w związku z postępowaniem w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. K. przyznania prawa pomocy. W dniu 26 marca 2013 roku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- B. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na działanie organu podatkowego w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2013 roku skarżący zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w przedmiotowej sprawie. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF wniosku o prawo pomocy skarżący rozszerzył swoje żądnie wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 2.000 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38m2, w którym zamieszkuje, posiada także oszczędności w wysokości o. 7.600 zł. Postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. Referendarz Sądowy odmówi skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że jest emerytem, ma 72 lata. Przebył dwa rozległe zawały i cierpi na wiele innych chorób, o których pisanie sprawia mu przykrość. Wskazał, że leki oraz rehabilitacja stanowią dla niego znaczne obciążenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę pełnych kosztów postępowania, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm), dalej: p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W niniejszej sprawie skarżąca wnosi o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Warunki jakie powinna spełnić by skorzystać z tego prawa określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla rozpoznania przedmiotowego wniosku szczególnie istotne jest, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających zwolnienie spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. To strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien ponadto należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, na które się powołuje. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl., postanowienie NSA z 29 lipca 2005 r. II FZ 470/05, niepubl.). Rozpatrywany wniosek nie sprostał tak przedstawionym wymogom. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 2.000 zł. Skarżący pozostaje właścicielem mieszkania o powierzchni 38m2, w którym zamieszkuje, posiada także oszczędności w wysokości ok.7.600 zł. Powołując się zaś na ponoszone koszty leczenia i rehabilitacji, skarżący w żaden sposób ich nie udokumentował. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że – co wynika z oświadczeń samego skarżącego – posiada on stałe źródło utrzymania w postaci emerytury. Może zatem swobodnie przeznaczyć część swoich dochodów na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. Podsumowując, prawo pomocy, o którym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., służy wyłącznie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Skoro skarżący nie wykazał, że zalicza się do tych osób, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AK.