I SA/Łd 411/14

Dnia 10 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. i W.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. i W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącym – J.S. i W.S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J.S. i W.S. złożyli na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. We wniosku tym skarżący podali, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Uzyskują dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 4.522 zł brutto. Nie posiadają żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 75 m2. Koszty ponoszonych przez nich opłat czynszowo-medialnych stanowią kwotę około 800 zł miesięcznie. Ponadto koszty na leczenie skarżącej (grupa inwalidzka) wynoszą około 250 zł miesięcznie, a skarżącego – około 150 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że uiszczenie wpisu od skargi jest dla nich dużym obciążeniem. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 14 maja 2014 roku wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżących rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz złożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżących za 2013 rok, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwania w powyższych kwestiach wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach ich niewykonania zostały uznane za doręczone skarżącym w trybie awizo w dniu 2 czerwca 2014 roku (vide: zarządzenie z dnia 9 czerwca 2014 r.) W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 9 czerwca 2014 roku, skarżący nie nadesłali wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących ich sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 14 maja 2014 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że wykładnia zawartego w powołanym wyżej art. 246 § 1 p.p.s.a. ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. W sytuacji zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, Referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo żądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Referendarz sądowy z tej możliwości skorzystał, wzywając skarżących zarządzeniem z dnia 14 maja 2014 roku do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących ich sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżących rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz złożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżących za 2013 rok. Mimo jednak doręczenia skarżącym w dniu 2 czerwca 2014 roku w trybie awizo wezwań w powyższej kwestii, skarżący nie nadesłali wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących ich stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. W tej sytuacji Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie udowodnili, że spełniają warunki przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku bezspornie wynika jedynie, że skarżący są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Uzyskują dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 4.522 zł brutto. Nie posiadają żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 75 m2. Koszty ich utrzymania i zakupu lekarstw łącznie zamykają się kwotą 1.200 zł. Pozostałe zaś kwestie dotyczące stanu majątkowego skarżących i ich możliwości płatniczych wobec faktu niewykonania zarządzenia z dnia 14 maja 2014 roku, a w szczególności: braku nadesłania wyciągów z posiadanych przez nich rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące i odpisu ich zeznania podatkowego za 2013 rok - w ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, nie zostały należycie przez skarżących wyjaśnione. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawcy nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Podkreślić przy tym należy, że wykazany dochód małżonków z potrąceniem kwoty środków na utrzymanie i leczenie pozwala przyjąć, że skarżący są w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Wpis bowiem od skargi w niniejszej sprawie wynosi jedynie 100 zł. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)