I SA/Łd 416/13

Dnia 25 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2002 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. Ś. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 lutego 2013 roku E.Ś. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2002 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że E. Ś. wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez małżonków działalności gospodarczej w postaci handlu paliwem oraz sprzedaży napojów alkoholowych i bezalkoholowych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ubiegły rok podatkowy skarżąca zakończyła zyskiem w wysokości 11.171 zł przy obrotach na poziomie 81.495 zł, zaś jej mąż w prowadzonej działalności gospodarczej odnotował stratę w wysokości 6.927 zł przy przychodach na poziomie 1.359.680 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w grudniu 2012 roku obroty skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły 8.231 zł, w styczniu br. 6.309 zł, zaś w lutym 6.265 zł. Obroty jej męża za ten sam okres kształtowały się odpowiednio na poziomie 107.182 zł, 87.029 zł, i 93.449 zł. Skarżąca wraz z mężem jest właścicielką domu o powierzchni ok. 156 m2 , w którym zamieszkuje oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3 ha i stancji paliw, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Udokumentowane przez skarżącą miesięczne koszty utrzymania domu zamykają się kwotą ok. 180 zł (energia elektryczna, opłata za wodę i ścieki). Mąż skarżącej w prowadzonej działalności gospodarczej posiłkuje się kredytem obrotowym w wysokości 150.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. Ś. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez małżonków działalności gospodarczej w postaci handlu paliwem oraz sprzedaży napojów alkoholowych i bezalkoholowych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ubiegły rok podatkowy skarżąca zakończyła zyskiem w wysokości 11.171 zł przy obrotach na poziomie 81.495 zł, zaś jej mąż w prowadzonej działalności gospodarczej odnotował stratę w wysokości 6.927 zł przy przychodach na poziomie 1.359.680 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w grudniu 2012 roku obroty skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły 8.231 zł, w styczniu br. 6.309 zł, zaś w lutym 6.265 zł. Obroty jej męża za ten sam okres kształtowały się odpowiednio na poziomie 107.182 zł, 87.029 zł, i 93.449 zł. Skarżąca wraz z mężem jest właścicielką domu o powierzchni ok. 156 m2 , w którym zamieszkuje oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3 ha i stancji paliw, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Udokumentowane przez skarżącą miesięczne koszty utrzymania domu zamykają się kwotą ok. 180 zł (energia elektryczna, opłata za wodę i ścieki). Mąż skarżącej w prowadzonej działalności gospodarczej posiłkuje się kredytem obrotowym w wysokości 150.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (2.000 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść niezbędnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazało, że co prawda mąż wnioskodawczyni w ubiegłym roku podatkowym odnotował stratę z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 6.927 zł, strata ta stanowi jednak mniej niż 1/10 jego przeciętnych miesięcznych obrotów z prowadzonej działalności gospodarczej, nie można więc przyjąć, że zachwiała ona możliwością uzyskiwania dalszych dochodów z jej tytułu i wpłynęła w istotny sposób na podstawy egzystencji rodziny. Także obroty z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą kształtują się na stałym poziomie ok. 6.000 zł miesięcznie, powyższe w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania rodziny nie pozwala na przyjęcie tezy o braku możliwości sfinansowania przez stronę kosztów postępowania. W prowadzonej działalności gospodarczej zarówno skarżąca jak i jej mąż obracają kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, w dniu występowania z wnioskiem o prawo pomocy mąż skarżącej dokonał transferu między posiadanymi rachunkami bankowymi kwoty 11.000 zł, a dzień później kwoty 5.200 zł które obiektywnie pozwalały na pokrycie wpisu sądowego w sprawie niniejszej. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca i jej mąż bez problemów regulują swoje zobowiązania prywatnoprawne, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.