I SA/Łd 417/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-09-17
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała brak środków finansowych na wznowienie działalności gospodarczej po umorzeniu postępowania upadłościowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Spółka, która po umorzeniu postępowania upadłościowego wykazała brak środków finansowych na wznowienie działalności gospodarczej, nie złożyła bilansu za ostatni rok obrotowy i nie posiada odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zmiana okoliczności sprawy, polegająca na przedstawieniu przez stronę wyjaśnień dotyczących jej trudnej sytuacji finansowej, uzasadnia zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując brak dowodów na trudną sytuację finansową spółki. Spółka następnie przedstawiła wyjaśnienia dotyczące umorzenia postępowania upadłościowego i braku środków na wznowienie działalności.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Referendarza sądowego z 15 września 2014 r., I SA/Łd 417/14 i przyznano A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do marca 2013 roku p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Referendarza sądowego z 15 września 2014 r., I SA/Łd 417/14 i przyznać A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 7 marca 2014 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] roku w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 marca 2013 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 432 zł spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Postanowieniem z 15 września 2014 roku referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie argumentując, że z treści art. 246 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Tymczasem w rozstrzyganej sprawie spółka mimo wystosowanego do niej w dniu 6 sierpnia 2014 roku wezwania nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej pokrycie jakichkolwiek kosztów zainicjowanego procesu. W tym samym dniu do Biura Podawczego tutejszego sądu wpłynęło pismo strony skarżącej z 9 września 2014 roku, w którym wyjaśniono, że spółka po umorzeniu postępowania upadłościowego nie posiadała żadnych środków finansowych na wznowienie działalności gospodarczej, nie składała bilansu za ostatni rok obrotowy, nie posiada odpisów zeznań podatkowych za dwa ostanie lata kalendarzowe. Jednocześnie poinformowała, że wystąpiła do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z wnioskiem o przesłanie odpisu postanowienia z 26 września 1997 roku o umorzenie postępowania upadłościowego.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które - stosownie do art. 165 p.p.s.a. - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o prawo pomocy, spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. W rozstrzyganej sprawie podstawą odmowy uwzględnienia wniosku strony o przyznanie prawa pomocy był brak reakcji strony na zarządzenie wzywające do wykazania okoliczności uzasadniających złożony wniosek. Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona w terminie udzieliła niezbędnych wyjaśnień wskazując, że po umorzeniu postępowania upadłościowego nie posiadała żadnych środków finansowych na wznowienie działalności gospodarczej, nie składała bilansu za ostatni rok obrotowy, nie posiada odpisów zeznań podatkowych za dwa ostanie lata kalendarzowe. Jednocześnie zwróciła się do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z wnioskiem o przesłanie odpisu postanowienia z 26 września 1997 roku o umorzenie postępowania upadłościowego. W tym stanie rzeczy uznać należało, że strona wykazała, iż nie ma jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa do obrony przed sądem zasadnym jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wobec alternatywnego sformułowania przez skarżącą żądania ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, z uwagi na ekonomikę procesową, oraz ze względu na tożsamość pomocy prawnej udzielanej przez adwokatów i radców prawnych w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych za zasadne uznano ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 2 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło