I SA/Łd 418/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-29

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający majątek w postaci domu i samochodów, ale jednocześnie ponoszący wysokie koszty utrzymania rodziny (w tym chorej żony i syna) oraz spłacający kredyt, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja majątkowa, mimo posiadania dochodu i pewnego majątku, nie pozwala mu na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza dochodów, wydatków, sytuacji rodzinnej (niepełnosprawna żona, syn) oraz obciążeń kredytowych wykazała, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej odsetek za zwłokę. Skarżący we wniosku podał, że prowadzi działalność gospodarczą, osiąga miesięczny dochód 4.500 zł, a na utrzymaniu ma żonę (posiadającą orzeczony stopień niepełnosprawności) i 14-letniego syna. Rodzina posiada dom, działkę rolną i dwa samochody, a także spłaca kredyt hipoteczny. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu – J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia łącznego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2007 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia łącznego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2007 rok, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia odsetek za zwłokę oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł skargę kasacyjną. Do skargi tej skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. i 14-letnim synem M. Oświadczył przy tym, że osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości 4.500 zł miesięcznie. Majątek rodziny stanowi dom o pow. 148,9 m2 oraz działka rolna o pow. 0,1005 ha, a ponadto dwa samochody marki: Mercedes Vito (2000 rok) i Kia Sorrento (2005 rok). W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że od 2005 roku prowadzi jednoosobową firmę. Na jego utrzymaniu pozostaje syn i chora żona (III grupa inwalidzka). W maju 2010 roku zaciągnął kredyt na kupno domu w stanie surowym, który będzie spłacał do 2040 roku. Rata wynosi ok. 1.300 zł, koszty związane z prowadzeniem działalności stanowią zaś kwotę ok. 1.500 zł. Ponadto ponosi wydatki związane z podstawowymi opłatami w wysokości 500 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: wyjaśnienia kwestii braku osiągania dochodu przez żonę (wskazania, czy pobiera ona rentę bądź inne świadczenie pieniężne wraz z podaniem wysokości tychże świadczeń), określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, nadesłania deklaracji podatkowych odzwierciedlających kwotę wykazanego we wniosku dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 3 ostatnie miesiące, a ponadto złożenia wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wraz z pismem z dnia [...] roku nadesłał oświadczenie żony, informację dotyczącą określenia kwoty wydatków mieszkaniowych, kopię ewidencji przychodów oraz wyciągi z rachunków bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów i informacji źródłowych wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. i 14-letnim synem M. Osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości 4.500 zł miesięcznie, który stanowi jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Posiada orzeczony lekki stopień niepełnosprawności (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r.). Nie posiada prawa do renty z powodu braku wymaganego stażu pracy, nie pobiera także innych świadczeń z MOPS. Rodzina ponosi przy tym wydatki związane z utrzymaniem, ratą kredytu, kosztami działalności skarżącego oraz opłaceniem składki ZUS w łącznej kwocie 4.100 zł. Jednocześnie majątek rodziny stanowi dom o pow. 148,9 m2 oraz działka rolna o pow. 0,1005 ha, a ponadto dwa samochody marki: Mercedes Vito (2000 rok) i Kia Sorrento (2005 rok). Ponadto analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych należących do skarżącego i jego żony dowodzi, że małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, w tym kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego sytuacja majątkowa skarżącego powoduje bowiem, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić przy tym jednak należy, że przyznane zwolnienie od kosztów sądowych w drodze niniejszego postanowienia zakresem swym obejmuje koszty sądowe od chwili złożenia niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie obejmuje zaś zwolnienia od kosztów sądowych dotychczas poniesionych przez skarżącego w tej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło