I SA/Łd 418/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-06-09

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie udokumentowała swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, może zostać uznana za niewykazującą braku środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) podlega oddaleniu, jeśli strona, mimo wezwania, nie udokumentuje swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, a także nie przedstawi wiarygodnych dowodów na trudną kondycję finansową swojej firmy. Brak tych dowodów uniemożliwia ocenę, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację finansową swojej firmy. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej, dochodów oraz dokumenty finansowe firmy. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej D. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.(obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...]roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej D. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W dniu 2 marca 2017 roku D. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu do skargi w wysokości 2.000 zł strona wniosła o przyznanie jej prawa pomocy. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą związana z odnawialnymi źródłami energii. Podkreśliła, że na rynku ekologicznego opału od 4-5 lat opanuje duże załamanie związane z drastycznym spadkiem cen surowców. Jej firma boryka się dodatkowo z zarzutami ze strony organów skarbowych, jest sparaliżowana przez dokonane zajęcie środków trwałych, które zostaną zlicytowane oraz blokadę rachunków bankowych. W związku z zajęciem wierzytelności odwrócili się od niej także stali kontrahenci. Wnioskodawczyni wskazał, że wartość środków trwałych w jej firmie zamyka się kwotą 90.000 zł a za rok ubiegły odnotowała stratę w wysokości -280.000 zł. Wobec tego, że wnioskodawczyni nie udzieliła żadnych informacji dotyczących jej stanu rodzinnego oraz ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania, oraz nie udokumentowała okoliczności wskazanych we wniosku o prawo pomocy zarządzeniem z 16 kwietnia 2017 roku skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich dochodów i sytuacji majątkowej; nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej oraz jej domowników za dwa ostatnie lata podatkowe, udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych i innych stałych obciążeń gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej osobistych i firmowych za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie ostatniego bilansu oraz rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą; nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącej z podaniem ich wartości, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 4 maja 2017 roku. Do chwili obecnej skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów i informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. S. wskazała, jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą związaną z odnawialnymi źródłami energii oraz, że na rynku ekologicznego opału od 4-5 lat opanuje duże załamanie, a jej firma jest sparaliżowana przez dokonane zajęcie środków trwałych, które zostaną zlicytowane oraz blokadę rachunków bankowych. Wnioskodawczyni wskazał, że wartość środków trwałych w jej firmie zamyka się kwotą 90.000 zł a za rok ubiegły odnotowała stratę w wysokości -280.000 zł. Wskazanych we wniosku o prawo pomocy okoliczności strona w żaden sposób nie udokumentowała. Mimo wezwania nie udzieliła żadnych informacji o swojej sytuacji rodzinnej oraz majątkowej, nie udokumentowała wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, ani ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania. Tym samym brak jest w stosunku do niej praktycznych możliwości dokonania oceny wypełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 i przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, która nie udzieliła żadnych informacji w zakresie swojej sytuacji rodzinnej, dochodów jej gospodarstwa domowego oraz wydatków niezbędnego utrzymania, a ponadto okoliczności wskazanych we wniosku o prawo pomocy dotyczących trudnej kondycji finansowej jej firmy w żaden sposób nie udokumentowała czyni jej twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie udzieliła żadnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło